4.3.2. Arbeiders bij de druivenoogst

Deze gelijkenis vind je in Matteüs 20:1-16.

Arbeiders gezocht

"Het is met het koninkrijk van de hemel als met een landheer die er bij het ochtendgloren op uit trok om dagloners voor zijn wijngaard te zoeken." (Matteüs 20:1, NBV2004)

Op verschillende tijden van de dag (om 6:00, 9:00 en12:00 uur) huurt een landheer dagloners op de markt om te werken bij het oogsten van de druiven en belooft hen een rechtvaardig dagloon. Om 17:00, dus bijna aan het einde van de werkdag, vindt hij op de markt nog een paar mannen, die daar de hele dag hebben gewacht op werk.

"Toen hij tegen het elfde uur van de dag nog eens op weg ging, trof hij een groepje dat er nog steeds stond. Hij vroeg hun: 'Waarom staan jullie hier de hele dag zonder werk?' 'Niemand wilde ons in dienst nemen,' antwoordden ze. Hij zei hun: 'Gaan jullie ook maar naar de wijngaard.'" (Matteüs 20:6-7, NBV2004)

Deze mannen waren niet lui; ze waren eenvoudigweg niet ingehuurd en ze hadden kennelijk nog steeds enige hoop op werk.

Uitbetaling

Aan het einde van de dag ontvangen ze allemaal een dagloon, de één niet meer dan de ander. Degenen die de hele dag gewerkt hebben mopperen omdat zij vinden dat ze meer verdiend hebben dan degenen die minder uren gewerkt hebben. De landheer denkt er anders over. Tegen een van de klagers zegt hij:

"... Beste man, ik behandel je toch niet onrechtvaardig? Je hebt toch ingestemd met het loon van één denarie? Neem dan aan wat je toekomt en ga. Ik wil aan die laatsten nu eenmaal hetzelfde betalen als aan jou. Of mag ik met mijn geld niet doen wat ik wil? Zet het kwaad bloed dat ik goed ben?" (Matteüs 20:13-15, NBV2004)

Zijn besef van rechtvaardigheid gaat verder dan een rekensom over het aantal gewerkte uren. Het was immers niet de schuld van de laatst ingehuurde arbeiders dat ze niet eerder mochten komen werken. De landheer vindt bovendien dat hij zelf moet bepalen hoe hij met zijn geld omgaat en dat hij niemand tekort heeft gedaan.

Dagloon

In deze gelijkenis moeten we het dagloon van de arbeiders zien als 'de toegang tot het eeuwige leven'. Je zou hieruit misschien de conclusie trekken dat iedere gelovige dezelfde positie of beloning krijgt in het hiernamaals, omdat het in de gelijkenis over gelijke beloning gaat. Toch kan dit niet zo zijn omdat de Bijbel op andere plaatsen spreekt over verschillende posities en verschillende beloningen in het hiernamaals. Dat lees je bijvoorbeeld in de gelijkenissen van de talenten en de ponden. Let goed op: ga bij elke gelijkenis van Jezus na wat het punt van vergelijking is en concentreer je daarop. Laat de overige details liggen, want anders trek je gemakkelijk de verkeerde conclusies. Wat is namelijk het belangrijkste aspect van deze gelijkenis?

"Zo zullen de laatsten de eersten zijn en de eersten de laatsten." (Matteüs 20:16, NBV2004)

Natuurlijk was deze hint in de eerste plaats bedoeld voor de joodse leiders onder de toehoorders van Jezus. Zij kenden de wet van Mozes uit hun hoofd en toch stonden ze niet open voor wat Jezus hen te vertellen had. En dat terwijl mensen uit het gewone volk, waar zij op neerkeken, veel eerder bereid waren om Jezus te volgen.

Nieuwtestamentische gelovigen die de Heer al jaren kennen, kunnen langzamerhand verslappen in hun geloofsleven zodat hun geloofsgroei uitblijft en ... stilstand is achteruitgang. Mensen die op latere leeftijd tot geloof komen kunnen hen dan 'voorbijgaan' wat betreft hun liefde en toewijding aan de Heer... Dit is dus ook een belangrijke geestelijke les voor ervaren gelovigen van vandaag. Is je geloofsgroei tot stilstand gekomen of is je geloof nog steeds springlevend?

Het is ook een les voor gelovigen die zich beter voelen dan anderen en menen recht te hebben op een hogere beloning dan anderen. Ik denk dat we zeer verbaasd zullen zijn over de beloningen die in het hiernamaals worden uitgedeeld; dat sommigen meer ontvangen dan we denken en anderen minder dan we denken. Maar één ding is zeker: God zal daarin rechtvaardig handelen, maar wel op ZIJN manier: de enige juiste manier...

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.