4.3.18. Sluwe rentmeester

Een andere gelijkenis over het thema 'rentmeesterschap' is de gelijkenis van de talenten en ponden.

Dit is een van de gelijkenissen van Jezus waarin Hij de mensen duidelijk wil maken dat het aardse leven een voorbereiding is voor de eeuwigheid. Je vindt deze gelijkenis in Lucas 16:1-9, die begint met de volgende woorden:

"... Er was eens een rijke man die een rentmeester had en te horen kreeg dat de rentmeester zijn eigendommen verkwistte." (Lucas 16:1, NBV2004)

Frauderende rentmeester

Een rijke man heeft een rentmeester in dienst. Hij komt erachter dat deze man een fraudeur is en roept hem ter verantwoording. De rentmeester weet heel goed dat hij wordt ontslagen en dus verzint hij een list. Hij denkt bij zichzelf:

"Maar ik weet al wat ik moet doen om ervoor te zorgen dat de mensen, wanneer ik van mijn beheerderstaak ben ontheven, mij bij hen thuis ontvangen." (Lucas 16:4, NBV2003)

De rentmeester gaat hij langs de schuldeisers van zijn werkgever om hun schulden te verminderen, zolang hij nog als gevolmachtigde kan optreden. Zodoende bouwt hij een netwerk van relaties op bij wie hij terecht zal kunnen als hij ontslagen wordt en zonder inkomsten komt te zitten.

Wat is nu precies de sluwheid van de rentmeester? De rijke man zou er natuurlijk achter komen wat de rentmeester gedaan heeft. Als de rijke man de veranderingen in de contracten ongedaan maakt, zal hij bij zijn debiteuren in een kwade reuk komen en dat zal zijn reputatie schaden. En als hij het veranderen van de contracten in de doofpot stopt, kan hij zijn rentmeester er ook niet op aanspreken. Het is dus verstandiger voor de rijke man om zijn verlies te incasseren en de rentmeester wel te ontslaan, maar niet aan te klagen bij de rechter. En dat is precies wat de rentmeester wilde bereiken.

Reactie van de werkgever

Dit is geen gemakkelijke gelijkenis, vooral omdat de werkgever zijn slechte rentmeester prijst voor het plegen van nog meer fraude. Dat past helemaal niet in onze opvattingen over omgaan met onrechtvaardigheid. In ieder geval is het een aansporing om al het mogelijke te investeren in je toekomst in het hiernamaals. Ook je materiële middelen kunnen daarvoor worden gebruikt. En je mag dat ook best op een doordachte manier doen.

Het laatste vers wil ik er nog even uitlichten:

"En Ik (=Jezus) zeg u: Maak uzelf vrienden met behulp van de onrechtvaardige mammon, opdat zij u, als u gebrek lijdt, zullen ontvangen in de eeuwige tenten." (Lucas 16:9, HSV2010)

"Ja, ik zeg jullie: maak je vrienden met het onrechtvaardige geld. Dan zullen jullie, wanneer geld geen waarde meer heeft, in de hemelse woning ontvangen worden."  (Lucas 16:9, GNB1996)

De uitdrukking 'eeuwige tenten' klinkt wat raadselachtig. Een mogelijke uitleg hiervan is de volgende: deze mensen zullen je als vriend beschouwen in het hiernamaals en zullen je welkom heten in hun toekomstige woonplek. Hun eeuwige vriendschap zal dan een extra beloning zijn in het hiernamaals. De GNB1996 vertaling sluit ook aan bij deze gedachte. Alles wat God op aarde door ons heen doet om andere mensen tot een zegen te zijn, zullen we in het hiernamaals terugvinden en dat zal ons hart blij maken.

Omgaan met geld en goederen

Na deze gelijkenis gaf Jezus nog een belangrijke les over het goed omgaan met geld en goederen. Hij had het daarbij over de 'valse mammon', een symbolische naam voor de macht van het geld. Deze kan onrechtvaardig worden genoemd omdat veel rijkdom is verkregen ten koste van anderen. Dit staat natuurlijk haaks op de levensstijl van het Koninkrijk, waar eerlijkheid en trouw de toetsstenen zijn voor volgelingen van Jezus.

"Wie betrouwbaar is in het geringste, is ook betrouwbaar als het om veel gaat, en wie oneerlijk is in het geringste is ook oneerlijk als het om veel gaat. Als jullie onbetrouwbaar blijken in de omgang met de valse mammon, wie zal jullie dan werkelijk belangrijke dingen toevertrouwen? En als jullie onbetrouwbaar blijken met wat een ander toebehoort, wie zal jullie dan geven wat jullie zelf toekomt?" (Lucas 16:10-12, NBV2004)

Zie ook onderwerp 'Hebzucht en materialisme' in hoofdstuk 'Verleidingen'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013