4.3.25. Wijnstok

Een andere gelijkenis over het thema 'vruchtdragen' is de gelijkenis van de zaaier.

Een van de bekendste gelijkenissen van Jezus over het geestelijk vruchtdragen is de gelijkenis van de wijnstok en de ranken in Johannes 15:1-8. Dit is de enige gelijkenis die deel uitmaakt van het laatste onderwijs dat Jezus aan zijn twaalf discipelen gaf voordat de lijdenstijd begon (Johannes 14-16). Daaruit kunnen we concluderen dat deze gelijkenis een bijzonder belangrijke boodschap heeft...

Wijnbouwer, wijnstok en ranken

Jezus begint met de hoofdpersonen van de gelijkenis:

"Ik ben de ware wijnstok en mijn Vader is de wijnbouwer. Iedere rank aan mij ..." (Johannes 15:1-2, NBV2004)

  • God de Vader is als de wijnbouwer.
  • Jezus is als de wijnstok.
  • Wedergeboren gelovigen zijn als de ranken van de wijnstok.

Treffend is de verbondenheid tussen de wijnstok en de ranken. Vaak is bij een wijnstok nauwelijks te zien waar de wijnstok eindigt en waar de ranken beginnen. En daarmee komen we gelijk terecht bij het doel van de gelijkenis: Zoals de wijnstok en de ranken één geheel zijn, zo vormen Jezus en zijn volgelingen één lichaam.

Nog iets over de rolverdeling:

  • De wijnstok (=Jezus) draagt de ranken.
  • De ranken (=gelovigen) dragen vruchten.

Doorgaande vernieuwing

"Jullie zijn al bijgesnoeid door de woorden die ik tot jullie gesproken heb." (Johannes 15:3, GNB1996)

Bij de wedergeboorte wordt iemand een rank aan de wijnstok. Die rank is dan nog zo klein dat die niet gesnoeid hoeft te worden. In het najaar, na de oogst dus, worden de ranken erg kort afgesneden en in het volgende voorjaar gaan ze weer aangroeien. Dat doorlopende groei- en vernieuwingsproces vindt ook plaats in het leven van de gelovige. Druiventrossen groeien alleen op nieuw hout. De gelovige heeft ook voortdurend innerlijke vernieuwing nodig om geestelijke vruchten te kunnen dragen. Stilstand is achteruitgang.

Het snoeien van de wijnstok

Jezus beschrijft daarna het snoeiproces dat noodzakelijk is om zoveel mogelijk druiven aan de ranken te laten groeien.

"Iedere rank aan mij die geen vrucht draagt snijdt hij weg, en iedere rank die wel vrucht draagt snoeit hij bij, opdat hij meer vruchten draagt." (Johannes 15:2, NBV2004)

Voor een wijnbouwer gaat het enkel en alleen om de druiven. Elke rank waar geen druiventrosje aan begint te groeien wordt weggesnoeid, zodat er alleen ranken overblijven met druiventrossen. Als de wijnbouwer dat niet zou doen, zouden de druiven aan de goede ranken niet genoeg voeding krijgen; veel van de voeding zou immers verspild worden aan slechte ranken met alleen bladeren. Bovendien zouden de druiven daardoor minder zoet worden. Dus het gaat zowel om de kwaliteit als de kwantiteit.

Soms maken we ons druk met allerlei zaken en lijken we veel te presteren. Maar in Gods ogen brengen we dan alleen maar bladeren voort en geen vruchten, terwijl God alleen om de vruchten gaat. Bladeren zijn de dingen die we uit eigen kracht doen en die geen enkele eeuwigheidswaarde hebben. Vruchten groeien wanneer we handelen in verbondenheid met Jezus. En dan kan het wel eens gebeuren dat je gesnoeid wordt: God laat bijvoorbeeld toe dat je een ongeluk krijgt en daarna kun je je favoriete sport niet meer beoefenen of je favoriete muziekinstrument niet meer bespelen. Natuurlijk zijn sport en muziek niet verkeerd, maar sommigen besteden er zoveel tijd en energie aan dat het hun geloofsgroei afremt. Door het snoeiwerk kan God bewerken dat je andere prioriteiten gaat stellen en Jezus weer op de eerste plaats gaat zetten en dat is beter voor je. Soms is het goede de vijand van het beste. Laten we proberen die dingen te doen waartoe God ons in de wereld gezet heeft en niet-noodzakelijke dingen minder of geen aandacht geven.

Of je bent actief in zendings- of hulpverleningswerk en ineens moet je ermee stoppen om de een of andere reden. Je vraagt je af: waarom laat God dit toe? Ik was toch zo goed bezig voor het Koninkrijk! Maar het kan zijn dat God deze gebeurtenissen gebruikt om je te snoeien. Of je raakt je baan kwijt of een dierbaar familielid komt te overlijden. Of je hebt een grote teleurstelling moeten incasseren. Er wordt dan een tak bij je weggeknipt en dat kan veel pijn doen. Maar dat snoeiwerk van de wijnbouwer heeft uiteindelijk maar één doel: meer vruchten. God wil het allerbeste uit je leven halen en soms is daar rigoureus snoeiwerk voor nodig. Talloze gelovigen hebben zulke dingen meegemaakt en kunnen er achteraf van getuigen dat ze er veel beter van zijn geworden. God vergist zich niet, onze Wijnbouwer is een Vakman!

Voortdurende verbondenheid

Het hoofdthema van deze gelijkenis is de noodzaak om met Jezus verbonden te blijven om vrucht te kunnen dragen voor het Koninkrijk. De volgende woorden geven de kern van de gelijkenis weer:

"Blijf in mij, dan blijf ik in jullie. Een rank die niet aan de wijnstok blijft, kan uit zichzelf geen vrucht dragen. Zo kunnen jullie geen vrucht dragen als jullie niet in mij blijven. Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar zonder mij kun je niets doen." Johannes 15:4-5, NBV2004)

Vruchtdragen is dus alleen mogelijk zolang de rank aan de wijnstok vast blijft zitten. Dat is nogal logisch, want anders zou hij geen sappen ontvangen waardoor de rank zelfs niet in leven zou blijven. De rank zou dan geen enkel nut meer hebben en als afval worden verbrand.

Alleen wat vanuit de verbondenheid met Jezus gedaan wordt, ofwel door de werking van de Heilige Geest, levert vrucht op. Er is een hemelsbreed verschil tussen geestelijk vruchtdragen en plichtmatige gehoorzaamheid aan Gods geboden.

"Wie niet in mij blijft wordt weggegooid als een wijnrank en verdort; hij wordt met andere ranken verzameld, in het vuur gegooid en verbrand..." Johannes 15:6, NBV2004)

Gelovigen die geen geestelijke vruchten dragen zijn onbruikbaar voor Gods Koninkrijk en zullen ook in de eeuwigheid geen deel uitmaken van het Koninkrijk.

Zie ook onderwerp 'Voorwaarden voor eeuwig leven' in hoofdstuk 'Hiernamaals'.

Druivenoogst

Zoals eerder gezegd: de vruchten groeien aan de ranken (=gelovigen), terwijl de ranken met de wijnstok (=Jezus) verbonden zijn en alles wat nodig is om vrucht te dragen uit Hem ontvangen.

"... Hierin wordt Mijn Vader verheerlijkt, dat u veel vrucht draagt en Mijn discipelen bent." (Johannes 15:7-8, HSV2010)

De opbrengst van de wijnstok is bestemd voor de wijnbouwer, die er vervolgens wijn van maakt. Wijn is het symbool van vreugde. God de Schepper zal eeuwig genieten van wat Hij in ons leven op aarde kan uitwerken. Trouwens, ik denk dat God er nu ook al van geniet...

Zie vooral hoofdstuk 'Vruchtdragen'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013