6.6.14. Bevrijd van neerslachtigheid

Naast de belangrijke lessen die we kunnen leren uit de geschiedenis van Elia zijn er nog meer aspecten van neerslachtigheid die een rol kunnen spelen. Dit onderwerp gaat over de mogelijke oplossingen om door God bevrijd te worden van neerslachtigheid.

Stop zelfbeklag

Bijna alle neerslachtigheid is terug te voeren tot zelfbeklag, dat voortkomt uit een denkpatroon dat voornamelijk op jezelf gericht is. Door zelfbeklag verschuif je de verantwoordelijkheid voor je leven naar de omstandigheden of naar andere mensen of zelfs naar God! Je ontwijkt je eigen verantwoordelijkheid om verstandig met je leven om te gaan. Je negeert dan de Bijbelse waarheid dat God alles toelaat voor je bestwil:

"Intussen weten wij dat voor wie God liefhebben, alles zich ten goede keert, voor hen die volgens zijn raadsbesluit geroepen zijn." (Romeinen 8:28, WV1995)

Deze tekst wordt vaak meteen terzijde gelegd door neerslachtige mensen, omdat ze er van overtuigd zijn dat het in hún situatie toch niet werkt. Ze kunnen er zelfs boos om worden als je er mee aankomt. Waarom? Ze willen vaak geen oplossing, maar ze willen dat je hen gelijk geeft, hen beklaagt en hen daarmee bevestigt in hun zelfbeklag. Ze willen niet dat je de verantwoordelijkheid niet bij hen zelf legt, maar bij anderen. Natuurlijk is er een tijd om gewoon luisterend naast neerslachtige mensen te gaan staan en hen te ondersteunen met je begrip en zorg. Natuurlijk is er tijd nodig om moeilijke gebeurtenissen of situaties te verwerken, maar het is ongezond om in zelfbeklag te blijven steken. Het kan een gevangenis worden waar je maar met heel veel moeite uit kunt komen...

Zelfbeklag is niet zomaar een begrijpelijke en acceptabele reactie. Het is een zonde die moet worden beleden voor God. Accepteer je levenssituatie die God in zijn wijsheid heeft toegelaten in je leven en vertrouw er op dat God je er doorheen wil helpen, zodat je er zelfs sterker en innerlijk rijker van zult worden. Talloze mensen zijn je daarin voorgegaan.

Zie ook de onderwerpen 'Zelfbeklag' en 'Levensaanvaarding' in hoofdstuk 'Beproevingen'.

Vertrouw op Gods zorgzame hulp

Neerslachtige gelovigen hebben meer hulpbronnen beschikbaar dan ze weten. Neerslachtigheid is immers een verkeerde manier van denken: God zelf is bij hen, kent hun moeite en weet waarom ze het moeilijk vinden om zich eroverheen te zetten. Een actief geloof in Gods hulp en zorgzame liefde is de sleutel tot Gods handelend optreden.

Het is verstandig om de oorzaak van je neerslachtigheid te denken, maar je kunt daarin ook te ver gaan. Als je in de put zit, is het meestal erg onverstandig om nog dieper te graven. Als je bijvoorbeeld probeert uit te pluizen wat je allemaal ooit fout hebt gedaan, kom je meestal nog dieper in de put. Het wordt dan nog donkerder om je heen en je komt dan nog verder van de werkelijkheid af te staan. Kijk liever naar boven, naar de lichte opening van de put. Daar is Jezus, die zijn hand naar je uitsteekt.

"Hij beurde mij op uit een kuil vol kolkend water, uit modderig slijk; Hij zette mijn voeten op een rots ... Hij legde mij een nieuw lied in de mond, een lofzang voor onze God..." (Psalm 40:3-4, HSV2010)

Deze tekst heeft voor mij persoonlijk veel betekenis. In een periode dat ik zelf wat neerslachtig was had ik een bijzondere droom. Ik stond ergens waar de grond langzaam onder me wegzakte. Voor ik het wist gleed ik in een soort glibberige kuil, waarvan ik wist dat ik er nooit zelf uit kon komen. Plotseling voelde ik me van bovenaf beetgegrepen door twee sterke handen, die me optilden uit de kuil en me op vaste grond neerzetten. Nog steeds kan ik in mijn herinnering die sterke armspieren voelen trillen van Degene die mij optilde: Ik zag zijn gezicht niet, maar ik ga ervan uit dat het Jezus was. Het heeft me enorm bemoedigd en versterkt. Het hielp me daarna om op Gods helpende kracht te vertrouwen wanneer dat hard nodig was.

"... al ben ik gevallen, ik sta op, al is het donker om mij heen, de HEER is mijn licht." (Micha 7:8, NBV2004)

Gods waarheid maakt vrij

Hoe kom je weer in de vrijheid als je neerslachtig bent? Gods woord wijst je een uitweg, maar sommige mensen hebben te worstelen met complexe problematiek, zoals onverwerkte levensproblemen of trauma's. In dat geval zal dat eerst opgelost moeten worden en deskundige hulp zal dan wellicht nodig zijn om ermee klaar te komen. In heel veel andere gevallen is het voldoende om zelf de Bijbelse principes toe te passen, al of niet met enige ondersteuning van medegelovigen.

De oplossing begint met het erkennen dat neerslachtigheid vooral een zaak is van een verkeerde manier van denken. Voor alle gelovigen, die vastzitten aan een verkeerde manieren van denken, geldt dat zij:

  1. een verwrongen beeld hebben van de werkelijkheid
  2. geen goed zicht hebben op Gods waarheid
  3. God niet de juiste plaats geven in hun denken

Deze verkeerde manier van denken kan veranderen door de kracht van het Woord van God. Jezus deed eens de volgende uiterst krachtige uitspraak:

"U zult de waarheid kennen, en de waarheid zal u bevrijden.'" (Johannes 8:32, NBV2004)

Veranderingsproces

Het veranderingsproces zou er zo uit kunnen zien:

  1. Accepteer het Woord van God als de bron van bevrijdende waarheid. Dat is de basis voor de oplossing van je neerslachtigheid. Spreek vooral na wat de Bijbel zegt over je probleemgebied.
  2. Besef dat je negatieve gedachtepatronen niet op de volle waarheid berusten en ontmasker ze als leugens. Je zou dit kunnen doen door een blad papier te nemen en op de linkerkant neer te schrijven wat je ziet als de oorzaken van je neerslachtigheid. Zoek vervolgens op wat de Bijbel daar over zegt en schrijf die op de rechterkant van het papier. Bedank God voor die waarheden en accepteer ze.
  3. Belijd dat je hebt vastgehouden aan de leugen en belijd het als zonde tegenover God. Je bent geen slachtoffer van de leugen, maar hebt de leugenachtige gedachten zelf vastgehouden en gekoesterd. Wijs de leugens, die je gedachten beheersen, af in de naam van Jezus.
  4. Doe dingen die je nieuwe manier van denken ondersteunen. Denk daarbij aan nieuwe uitdagingen en contacten met andere mensen. Kijk ook naar wat is beschreven bij het vorige onderwerp over Elia en zijn ontmoeting met God op de berg Horeb.
  5. Geniet van je nieuw ontvangen vrijheid.
  6. Wees trouw in je dagelijkse ontmoeting met God (gebed en Bijbellezing).
  7. Zoek hulp en ondersteuning van andere mensen voor zover nodig. God heeft je niet voor niets medegelovigen in je omgeving gegeven die een deel van de oplossing kunnen zijn. Sluit je zo nodig aan bij een positief christelijke kerkelijke gemeente.

Zie ook de onderwerpen 'Positief denken' en 'Hoop' in dit hoofdstuk.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.