6.2.3. Wet van Mozes

Wat is de wet van Mozes?

De wet van Mozes is de vorm van Gods levenswet zoals die onder het Oude Verbond gestalte heeft gekregen en die geldig is voor het joodse volk. In de eerste vijf Bijbelboeken van het Oude Testament vinden we ruwweg de volgende soorten leefregels:

  1. Tien Geboden (grondwet) - de samenvatting van Gods levenswet voor Israël met algemene bepalingen over de relatie met God en medemensen
  2. inzettingen (ceremoniële voorschriften) - uitgewerkte voorschriften over het onderhouden van de relatie met God, zoals regels over feestdagen, rustdagen, offers en rituelen
  3. verordeningen ( voorschriften voor de inrichting van de samenleving en voor de persoonlijke levensstijl) - uitgewerkte voorschriften over de relatie met de medemens en wetten om de joodse samenleving te reguleren, zoals levenswetten over seksualiteit en huwelijk, vrijsteden, armenzorg, enzovoort.

In de geschiedenissen van de koningen van Israël en Juda zien we dat het welzijn van het volk nauw samenhing met de wijze waarop het met de wet van Mozes omging.

Tora

Het begrip 'wet' zoals het in het Oude Testament voorkomt (de joden gebruiken de term 'Tora') betekent letterlijk 'onderwijzing'. Dat woord doet veel meer recht aan de betekenis van Gods levenswet.

"De HERE had er behagen in ter wille van zijn gerechtigheid een grote, heerlijke onderwijzing te geven." (Jesaja 42:21, NBG1951)

Laten we de diepste betekenis van Gods onderwijzing in ons hart vasthouden:

De ONDERWIJZING van God
wijst de WEG van God
naar het HART van God
en naar het LEVEN met God.

God heeft zijn schepping lief en wil graag dat zijn schepping het hoogst denkbare geluk ervaart. Gods onderwijzing is een levensgids die de weg wijst naar dit gelukkige leven.

"Neem de sluier van mijn ogen - dan zal ik zien hoe wonderlijk mooi uw wet is." (Psalm 119:18, NBV2004)

Het ontvangen van de wet van Mozes

In het boek Exodus lezen we dat God zijn levenswetten pas aan zijn volk gaf nadat ze door de Rietzee waren getrokken, dus nadat ze 'Gods volk Israël' waren geworden. In Exodus 15:25 lezen we voor het eerst dat God enige 'inzettingen en verordeningen' gaf. Dat was bij Mara, de plaats waar God ondrinkbaar water drinkbaar had gemaakt.

Zo'n vijftig dagen na de uittocht uit Egypte had het volk een bijzondere ontmoeting met God bij de berg Sinaï. Gods heerlijkheid verscheen met vuur en donderslagen en met veel vertoon van goddelijke macht om de wet aan zijn volk te presenteren. Dit was een buitengewoon gewichtige gebeurtenis, waarbij God zelf de Tien Geboden uitsprak, hoorbaar voor het hele volk Israël.

"U daalde neer op de Sinaï, u sprak met hen vanuit de hemel, u gaf hun juiste rechtsregels, deugdelijke wetten en goede voorschriften en geboden." (Nehemia 9:13, NBV2004)

Het ontvangen van Gods levenswet kan ook wel het oudtestamentische Pinksteren worden genoemd Het heeft voor de joden dezelfde betekenis als de eerste Pinksterdag voor de nieuwtestamentische gelovigen. Er zijn veel overeenkomsten tussen beide gebeurtenissen en de diepere betekenis daarvan.

Blij met de wet de Mozes (Tora)

Christenen beseffen veel te weinig dat de Tora voor de joden ongeveer dezelfde gevoelswaarde heeft als de Heilige Geest bij geestvervulde gelovigen. Het is Gods genadegeschenk en de belangrijkste bron van inspiratie en geestelijke kracht.

Het was een buitengewoon voorrecht voor het volk Israël dat ze de Tora van God hadden ontvangen. Door goed onderwijs leerden de Israëlieten de diepere betekenis van Gods leefregels te ontdekken en God beter te kennen, omdat de Tora een uitdrukking is van Hem zelf. Daaraan gekoppeld waren de vele en krachtige beloften aan degenen die zich er aan hielden. De langste Psalm uit de Bijbel is een loflied op de Tora. De dichter raakt niet uitgesproken over de zegen van Gods levenswet:

"Leven naar uw richtlijnen geeft mij vreugde, meer vreugde dan rijkdom en overvloed." (Psalm 119:14, NBV2004)

"Ik verheug mij in uw geboden, ik heb ze lief." (Psalm 119:47, NBV2004)

"Hoe lief heb ik uw wet, heel de dag is hij in mijn gedachten." (Psalm 119:97, NBV2004)

"Zij die uw wet liefhebben, hebben grote vrede..." (Psalm 119:165, NBG1951)

Ook in Psalm 19 lezen we woorden van deze strekking:

"De wet van de HEER is volmaakt: levenskracht voor de mens.
De richtlijn van de HEER is betrouwbaar: wijsheid voor de eenvoudige.
De bevelen van de HEER zijn eenduidig: vreugde voor het hart.
Het gebod van de HEER is helder: licht voor de ogen.
Het ontzag voor de HEER is zuiver, houdt stand, voor altijd.
De voorschriften van de HEER zijn waarachtig, rechtvaardig, geheel en al.
Ze zijn begeerlijker dan goud, dan fijn goud in overvloed,
en zoeter dan honing, dan honing vers uit de raat.
Uw dienaar laat zich erdoor verlichten, wie ze opvolgt wordt rijk beloond." (Psalm 19:8:12, NBV2004)

God wilde de omliggende volken jaloers maken op Israël, omdat God goed voor hen was, geen onmenselijk zware offers van hen vroeg zoals de andere 'goden', en dat ze heilzame leefregels hadden gekregen. Daardoor werden ze immers een wijs en welvarend volk. Door de eeuwen heen heeft het joodse volk onevenredig veel bekwame mensen voortgebracht. Hun gemiddelde IQ is hoger dan die van bijna alle andere volken. Met hun wetenschappelijke prestaties en uitvindingen hebben ze meer voor de mensheid betekend dan de meeste mensen vermoeden.

Bij zijn afscheid van het volk Israël, aan het einde van zijn leven, zei Mozes over Gods geboden:

"Neem ze in acht en doe ze; want dat zal uw wijsheid en uw inzicht zijn voor de ogen van de volken, die al deze verordeningen horen zullen en zullen zeggen: Werkelijk, dit grote volk is een wijs en verstandig volk! Want welk groot volk is er waar de goden zo dicht bij zijn als de HEERE, onze God, bij ons is, altijd als wij tot Hem roepen? En welk groot volk is er dat zulke rechtvaardige verordeningen en bepalingen heeft als heel deze wet, die ik u heden voorhoud?" (Deuteronomium 4:6-8, HSV2010)

Zie ook onderwerp 'Het Oude Verbond' in hoofdstuk 'Gods verbonden'.

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.
copyright © 2013 - voor het laatst bijgewerkt op 18 maart 2013