7.6.15. Vergeven

Recht op vergelding opgeven

Vergeving schenken aan mensen die je verantwoordelijk acht voor de moeilijkheden waarin je verkeert is een speciale vorm van loslaten. Als je meent dat iemand je onrecht heeft gedaan, probeer dan vooral begrip op te brengen voor de omstandigheden die daartoe geleid hebben. Heb je echt het recht om het die ander kwalijk te nemen? Kleur het niet in door de emoties van het moment. En probeer het ook van Gods kan te bekijken. Daardoor krijg je meer zicht op de realiteit. Loslaten betekent ook dat je het recht op vergelding opgeeft en loslaat.

Vergeven is moeilijk maar noodzakelijk

Vergeven is vooral moeilijk als mensen je opzettelijk iets hebben aangedaan. De theorie van het vergeven is vrij eenvoudig, maar in de praktijk kan het heel erg moeilijk zijn. Kijk eens naar het volgende bekende Bijbelgedeelte:

"'Heer,' kwam Petrus aan Jezus vragen, 'hoe vaak moet ik mijn broeder vergeven, als hij me kwaad doet? Zeven keer?' 'Nee,' antwoordde Jezus, 'geen zeven keer, maar zeventigmaal zeven keer!" (Matteüs 18:21-22, GNB1996)

Volgens de joodse rabbijnen was driemaal vergeven wel genoeg. Petrus begreep wel dat zijn Meester er hogere standaards op na hield, dus hij dacht dat hij met zevenmaal wel goed zou zitten. Maar Jezus hield niet van afgepaste vergevingsgezindheid. Zijn antwoord moet worden uitgelegd als: onbeperkt vergeven. Direct na dit voorval vertelde Jezus de gelijkenis van de onbarmhartige schuldenaar over een man die zijn koning een fabelachtig bedrag schuldig was. De koning schold hem zijn schuld kwijt. Maar toen de man iemand ontmoette die hem een klein bedrag schuldig was, kon hij het niet opbrengen de ander zijn schuld kwijt te schelden. De koning werd woedend toen hij ervan hoorde en zette de onbarmhartige man gevangen om alsnog zijn oorspronkelijke schuld met dwangarbeid af te betalen. Je kunt het lezen in Matteüs18:23-35. Jezus besloot de gelijkenis met de woorden:

"Zo zal mijn hemelse Vader met ieder van jullie doen, als je je broeder niet van harte vergeeft.'" (Matteüs 18:35, GNB1996)

In het 'Onze Vader' gebed legt Jezus veel nadruk op het vergeven van anderen. Jezus weet dat dit heel belangrijk en tegelijk heel moeilijk is voor ons, vandaar die extra opmerking erna:

"Want als jullie de mensen hun overtredingen vergeven, zal je hemelse Vader ook jullie vergeven. Maar als jullie de mensen niet vergeven, zal je Vader jullie overtredingen ook niet vergeven." (Matteüs 6:14-15, WV1995)

Het is levensgevaarlijk om niet te willen vergeven. Als God namelijk je zonden niet vergeeft omdat je het zelf niet wilt doen, dan zul je 'sterven in je zonden', zoals Jezus dat ook zei tegen de joodse leiders die Hem afwezen, en dat heeft ernstige consequenties voor in het hiernamaals:

"Ik heb tegen u gezegd dat u in uw zonden zult sterven, want als u niet gelooft dat ik het ben, zult u inderdaad in uw zonden sterven." (Johannes 8:24, NBV2004)

Een kerneigenschap van God is dat Hij genadig en vergevingsgezind is en God verwacht dezelfde houding van wedergeboren gelovigen.

Zie ook onderwerp 'Onbarmhartige schuldenaar' in hoofdstuk 'Gelijkenissen van Jezus'.

Kwestie van WILLEN

Als iemand herhaaldelijk tegen je zondigt, door je bijvoorbeeld herhaaldelijk te beledigen, je belachelijk te maken, je aan de kant te duwen, je te bedriegen of tegen je te liegen, dan is het heel moeilijk om te blijven vergeven. Daar is hulp van Boven voor nodig. Dat is helemaal het geval als je heel diep gekwetst of gewond bent door andere mensen, vooral als die pijn langdurig op de achtergrond aanwezig blijft en je als een trauma achtervolgt. Ik denk dan bijvoorbeeld aan mensen die in jeugd zijn misbruikt of mishandeld. Voor hen is het vergeven menselijkerwijs een vrijwel onmogelijke opdracht. En toch is het in alle gevallen noodzakelijk, zowel om daarin Gods wil te doen, als ook om zelf bevrijd te worden van je eigen geestelijke gevangenschap die ontstaat door niet te willen vergeven. In zulke en ook andere gevallen hebben we het over een moeilijk proces van vergeving.

"De liefde ... rekent het kwaad niet aan..." (1 Korintiërs 13:5, NBV2004)

Een houding van "dit vergeef ik hem of haar nooit" is dodelijk voor je geestelijke ontwikkeling. Je komt dan onherroepelijk in een zelfgewilde gevangenis van wrok en slachtoffer-denken. Stel jezelf dan ook eens de vraag: "Verdient de dader het om vergeven te worden?" Een doordenkertje...

Vergevingsproces

Als vergeving moeilijk is, begin dan met het nemen van een wilsbesluit om te vergeven en vertrouw God om van Hem de benodigde liefde en kracht te zullen ontvangen. Omdat je jezelf zo diep gekwetst voelt in je emoties, is je gevoel nog lang niet waar je wil voor heeft gekozen. Gun jezelf dan de tijd om daarmee klaar te komen. Als je gevoel je vertelt dat je nog steeds boos op die ander bent, denk dan niet: "mijn geloof schiet tekort, zie je wel dat ik die persoon niet KAN vergeven!" Vergeven is geen kwestie van kunnen, maar van WILLEN. Steeds, als je toch weer boosheid voor die persoon voelt opkomen, breng het dan weer bij God en vergeef die persoon opnieuw in Jezus' naam, en bid of God die persoon gaat zegenen. Blijf dit herhalen en geef het niet op. Laat Gods Woord in je hart het laatste woord hebben en vooral niet je emoties. Een tip: probeer de persoon en zijn zonden van elkaar te scheiden; dat maakt het gemakkelijker om die ander lief te hebben en te vergeven. En laat de eventuele zondeschuld van die persoon dan maar aan God over...

Vergeven is in de eerste plaats een geestelijke zaak, maar de ziel heeft een leertijd nodig. Ga dus niet steeds jezelf veroordelen als een falende gelovige als je boosheid weer opkomt, maar vertrouw erop dat je gevoel je na verloop van tijd niet meer zal tegenspreken. De gewoonte van vanzelf boos worden wordt dan langzamerhand vervangen door de gewoonte van vergeven en zegenen. Gods kracht en belofte zijn je fundament. Samen met Jezus kom je door het vergevingsproces heen. Daarnaast heeft God je wellicht ook mensen gegeven die je in dat proces kunnen ondersteunen als onderdeel van Gods oplossing voor de moeite in je leven. Na de vergeving is de pijn nog niet meteen weg, maar die is dan wel overwonnen!

"Vergeving is het ontsmettingsmiddel voor onze emotionele verwondingen." (Floyd McClung Jr.)

 

Herschepping 2.0. Een uitgebreide, samenhangende serie studies over Bijbelse onderwerpen
voor persoonlijke opbouw en gespreksgroepen over Gods herscheppende werk in het leven van de gelovige.