banner image

 

4. Nieuw leven

4.2. Bekering en wedergeboorte

Dit hoofdstuk is vooral bedoeld voor mensen die verlangen naar een echt, levend geloof en een persoonlijke relatie met God. Het gaat over de beginfase van het geloofsleven, over het ontstaan van nieuw leven in je hart.

4.2.1. Waarom zou je gaan geloven?
4.2.2. Geloof van thuis meegekregen?
4.2.3. Hoe krijg je een echt geloof?
4.2.4. Geloof als liefdesrelatie
4.2.5. Wat is bekering?
4.2.6. Vertrouwen krijgen in Jezus
4.2.7. Je geluk van Jezus verwachten
4.2.8. Openstaan voor de Bijbel
4.2.9. Zondebesef
4.2.10. Jezus aannemen als verlosser
4.2.11. Jezus aannemen als Heer
4.2.12. Anders willen leven
4.2.13. Iedere bekering is uniek
4.2.14. Wat is wedergeboorte?
4.2.15. Rechtvaardigmaking
4.2.16. Verzoening
4.2.17. Verlossing
4.2.18. Levendmaking
4.2.19. Nieuw leven, eeuwig leven
4.2.20. Rust vinden bij Jezus
4.2.21. Je wedergeboorte ervaren
4.2.22. Uitverkiezing

 

4.2.1. Waarom zou je gaan geloven?

In dit onderwerp worden enkele goede redenen genoemd waarom het christelijk geloof de moeite waard is, tenminste: als je het nieuwe leven wil ontvangen dat Jezus belooft aan iedereen die zich aan Hem toevertrouwt.

Ongelovige vragen en meningen over het geloof

Er zijn veel mensen die sceptisch staan tegenover het christelijke geloof. Daaronder zijn ook mensen die van huis uit bekend zijn met de Bijbel en de kerk. Zij vragen zich in hun hart oprecht af wat de zin is van geloven en lopen rond met allerlei vragen waarop ze geen bevredigend antwoord hebben. Onder hen komen de volgende gedachten voor:

Toch er is een heel andere reden waarom veel mensen het christelijke geloof links laten liggen: ze willen eigen baas over hun eigen leven zijn. Ze willen geen verantwoording over hun leven afleggen aan een hoger wezen. Ze willen 'vrij' zijn. En dat kon wel eens de onderliggende gedachte zijn bij de meeste argumenten tegen het christelijke geloof.

Hierna volgen enkele goede redenen waarom het de moeite waard is om WEL te geloven. Daarin lees je ook antwoorden op enkele van de meest gestelde vragen.

Het geloof heeft iets bovennatuurlijks

Veel mensen (ook veel kerkmensen) hebben het idee dat het geloof iets van het verstand is en dat er soms ook een beetje gevoel bij komt kijken. Daarmee kun je wel een godsdienstig mens worden, maar om een echte christengelovige te worden is er meer nodig. Natuurlijk speelt je verstand wel een belangrijke rol, want je wil natuurlijk wel weten WAT er te geloven is.

Wie geen rekening houdt met het bestaan van een geestelijke wereld naast de materiële wereld waarin wij leven, zal nooit begrijpen waar christenen zich mee bezighouden. Maar er is meer tussen hemel en aarde. Door alle eeuwen heeft men in bijna alle culturen van de wereld beseft:

De enige mensen die niet in een geestelijke wereld geloven zijn degenen die ervoor kiezen om er onwetend over te blijven. Misschien komt dat wel doordat de meeste wetenschappers het bestaan van een Schepper bewust negeren, omdat het niet past in hun denkkader. Maar God heeft jou als mens niet alleen voor de materiële wereld gemaakt maar je ook een antenne gegeven om in contact te komen met de geestelijke wereld. Die antenne is je intuïtie, die deel uitmaakt van je menselijke geest.

Antwoorden op zingevingvragen

Je kunt al op de eerste pagina van de Bijbel lezen dat God je schepper is. Wanneer je dat gelooft, heb je een prachtig stuk zingeving voor je leven als mens te pakken. Daardoor weet je waar je vandaan komt. Je bent immers niet ontstaan door een lang proces van toevallige samenklontering van moleculen, zoals veel mensen zichzelf hebben wijsgemaakt, want dat is volstrekt onmogelijk. Daarvoor ben je veel te complex. God heeft je met veel wijsheid en kundigheid ontworpen en je doen ontstaan via je ouders: een eindeloos wonderlijk proces!

Verder krijg je als christen (op basis van de Bijbel) antwoorden op belangrijke vragen over de betekenis van je leven, zoals:

God kende je al lang voordat je geboren werd en hield toen al rekening met je. Doordat God je schepper is, is het ook God die het doel van je leven heeft bepaald. Dat is om te leven in liefdevolle verbondenheid met je Schepper. Je bent zo ontworpen dat je je diepste levensvreugde vindt als je aan dat doel beantwoordt. Wie het leven met God heeft gevonden, weet zeker dat dit het meest waardevolle is wat een mens kan hebben. Het overstijgt alles wat de wereld om je heen te bieden heeft.

God is oprecht geïnteresseerd in jou. God heeft je lief met een pure, volmaakte liefde die Hij op een concrete manier heeft laten zien doordat Hij zijn Zoon Jezus heeft opgeofferd om een goede relatie met Hem mogelijk te maken. Gods volmaakte liefde voor jou is het toppunt van zingeving.

Geloven begint bij Jezus

Veel niet-christenen denken dat het christelijke geloof bestaat uit het accepteren van de Bijbel als waarheid en naar de kerk gaan om in je geloof bevestigd en versterkt te worden. Maar het christelijke geloof begint bij een persoon: Jezus Christus, de Zoon van God. Jezus beweerde dat Hij niet alleen de waarheid sprak, maar Hij was de waarheid in eigen persoon. Jezus zei wat Hij deed en deed wat Hij zei. Hij was puur en echt, vol wijsheid, vol liefde en vol kracht. Sommige mensen zeggen: "Maar er bestaat geen absolute waarheid! Wat een arrogantie van christenen om hun mening tot absolute waarheid te verheffen." Maar mensen die dat zeggen, spreken zelf een absolute waarheid uit door te stellen dat er geen absolute waarheid bestaat. En waar halen ze DIE absolute waarheid vandaan?

Jezus heeft vrijwillig het hoogst denkbare offer gebracht door de meest afschuwelijke dood te sterven aan een kruis om jou het belangrijkste te geven dat een mens nodig heeft om duurzaam gelukkig te zijn: eeuwig leven in verbondenheid met God. Denk je dat Hij als de Zoon van God zoiets voor de flauwekul heeft gedaan? Nee, Jezus deed dat omdat er geen andere oplossing was voor het wereldwijde probleem van zonde, de grondoorzaak van alle haat en ellende in de wereld.

Geen enkele religieuze leider of politieke leider heeft ooit zoveel overgehad voor zijn volgelingen. Jezus is het waard om geloofd en vertrouwd te worden. Door zijn leven te offeren heeft Jezus zijn visitekaartje afgegeven als de meest geloofwaardige persoon die ooit op de aarde geleefd heeft. En daarom geloven wij als christengelovigen in de waarheid van Jezus en in de waarheid van de Bijbel waarvan Hij het middelpunt is. Een betere waarheid kan ik me niet voorstellen. Jij wel?

Doe de test: lees over Jezus

Hoe weet je of geloven iets voor jou is of niet? Doe een test om het uit te vinden. Lees in de Bijbel over Jezus, lees bijvoorbeeld het Bijbelboek Lucas van begin tot eind door. En beoordeel dan eerlijk vanuit je intuïtie of Jezus betrouwbaar overkomt en je vertrouwen waard is. Zo ja, dan ontkiemt er een diepe genegenheid en respect voor Hem. Als jij bezig bent met het zoeken naar God, wees er zeker van dat God ook op zoek is naar jou. Want God is een God van liefde, een God die graag een relatie heeft met mensen zoals jij. Tijdens je zoekproces ontdek je dan intuïtief dat God je aandacht waard is en dat Hij de sleutel is tot een duurzaam levensgeluk. Dan vind je de liefde, de diepe vreugde en de vrede door de verbondenheid met God. Het is echt geweldig als je merkt dat God van je houdt met een eeuwige liefde, dat Hij jou persoonlijk kent en je helpt om tot bloei te komen en een prachtig mens te worden.

Jezus geeft hoop aan vastgelopen denkers en zoekers, ook aan kerkmensen die misschien wel jarenlang op zoek zijn naar een authentiek, echt geloof. Hij geeft het aan ieder die Hem aanneemt en ernaar verlangt om met Hem verder te leven. En dat is het ECHTE leven. Makkelijk? Nee, lang niet altijd, maar kostbaarder dan alles wat op de aarde te vinden is.

Zie ook onderwerp 'Hoe krijg ik een echt geloof?' verderop in dit hoofdstuk.

Een nieuw leven

Een gelovige is nooit alleen, omdat God als een liefhebbende Vader bij hem is. Die aanwezigheid van God is geen vage, veronderstelde aanwezigheid. Het nieuwe leven is dat God met zijn Geest in het hart van de gelovige woont. Dat is een heel concrete aanwezigheid van God in een mensenleven en dat ervaar je na een proces van bekering en wedergeboorte. Hoe meer een christengelovige God bij zijn leven betrekt, hoe meer hij die aanwezigheid van God in het leven van elke dag ervaart. Dat is goed te vergelijken met een relatie tussen twee mensen, die groeit door tijd met elkaar door te brengen. Zo groeit ook de relatie tussen een christengelovige en God door tijd met Hem door te brengen, bijvoorbeeld door:

Dat nieuwe leven is een soort draaggolf voor alles wat je in het leven meemaakt en doet. Hoe meer je geloof groeit, hoe sterker de rol wordt die het nieuwe leven in je dagelijkse leven speelt.

Leven op niveau

Door de geestelijke verbondenheid met God leef je pas op het niveau waar God je voor gemaakt heeft. Een schemerlamp kan wel leuk staan in een kamer, maar als die niet gekoppeld is aan het elektriciteitsnet, doet hij niet waarvoor hij gemaakt is. Daarom wordt een mens, die los van God staat, in de Bijbel een verloren mens genoemd. Als je tot geloof in Jezus komt, ontvang je van God een nieuw leven en daarmee leef je in verbondenheid met God. Dat is leven met een soort 'internetverbinding met de hemel' en dan gaat er een hele nieuwe wereld voor je open.

Echte vrijheid

Dat nieuwe leven van God helpt je om andere mensen lief te hebben, omdat je verbonden bent met Gods liefde. Een mens die geleerd heeft lief te hebben is een gelukkig mens.

Mensen die Jezus afwijzen zijn vaak doodsbang dat ze hun vrijheid kwijtraken als ze christen worden. Je moet dit en je mag dat niet meer! Het tegenovergestelde is waar. Als je zonder God leeft, ben je een slaaf van je eigen zelfzuchtige verlangens, waar je uiteindelijk alleen maar ongelukkiger van wordt. Door met Jezus te leven ben je veel vrijer om eigen keuzes te maken, ook om goede dingen voor anderen te doen in plaats van alleen maar goed voor jezelf te zorgen. Je verlangt steeds meer om goede dingen te doen en slechte dingen te laten, en dat leidt tot veel meer levensvreugde.

En al die Bijbelse wetten en regeltjes die je beperken in je vrijheid? Die zijn echt niet zo erg als je misschien denkt. God, die als geen ander weet wat het beste is voor de mensen die Hij geschapen heeft, verbiedt alleen gedragingen die schadelijk zijn voor jou en je medemensen. En wat God je vraagt om WEL te doen, maakt jou en je medemensen alleen maar gelukkiger. Er is geen enkele reden om bang te zijn voor wat God van je vraagt, behalve als je van alles op je kerfstok hebt. Maar ook dan wijst God de weg om met een schone lei te kunnen beginnen.

Christenen zijn niet beter dan anderen

Je kunt allerlei onvolkomenheden (of soms zelfs misstanden) tegenkomen bij christenen. Bij anderen komen die minstens evenveel voor, maar van christenen wordt een hogere standaard verwacht. Overal waar mensen met elkaar optrekken kom je onvolkomenheden tegen, in gezinnen, op de werkvloer, op school, en dus ook in de kerken.

Er zijn veel helaas ook veel kerkmensen voor wie 'het geloof' bestaat uit verstandelijke geloofsstandpunten en bepaalde gedragsregels en gewoonten, maar meer niet. In zulke 'christenen' zie je ook niet veel verschil met niet-gelovigen. Je kunt beter kijken naar mensen waarvan je merkt dat ze Jezus met hart en ziel liefhebben en die kracht putten uit hun relatie met Hem. En zo kan jij ook worden. Christenen zijn vanuit zichzelf niet beter dan anderen. Maar zij hebben wel een nieuw begin gemaakt doordat ze een hartsverbondenheid met God hebben gekregen. En door in verbondenheid met Jezus te leven, groeit hun geloof en krijgen ze een steeds beter karakter. En iedereen kan dat krijgen, ook jij. Niemand is te goed of te slecht om door Jezus te worden aangenomen.

Wat christenen voorhebben op anderen is dat zij, door hun verbondenheid met God, leren liefhebben op de manier van Jezus: met een onbaatzuchtige liefde, die uitstijgt boven de sociale liefde van geven en nemen. Het leerproces van een christen is vooral: groeien in liefde. Maar christenen blijven onvolmaakte mensen en zolang ze op aarde leven doen ze ook verkeerde dingen.

Hoop op een beter leven

Hoop is wat je van de toekomst verwacht. Mensen die alleen maar narigheid en ellende verwachten van de toekomst zijn wanhopig, onzeker en ongelukkig. Ze slepen zich door het leven heen, hopen dat de zon ooit weer in hun leven gaat schijnen en weten niet waar ze hun heil moeten zoeken.

Als je werkeloos bent, hoop je op een fijne baan. Als je eenzaam bent hoop je op een fijne relatie met iemand. Als je leeft in een gevaarlijke woonwijk verlang je naar meer veiligheid. Je hebt weer hoop wanneer je erop kan vertrouwen dat zulke verlangens werkelijkheid zullen worden.

Het christelijk geloof is bij uitstek een bron van hoop op een beter leven. Je mag als gelovige weten dat God van je houdt als een goede Vader en naast je staat, en dat helpt je om een gezond zelfbeeld te hebben. Ook al heb je heel wat uitgespookt waar je je voor schaamt, ook al heb je een crimineel verleden, God helpt je om met een schone lei (een schoon hart) opnieuw te beginnen. Ook als je innerlijk verwond bent of erge dingen hebt meegemaakt, is God er om je te helpen je verleden goed te verwerken en een goede toekomst tegemoet te gaan. Je houdt niet voor mogelijk hoeveel mensen met de meest ellendige achtergrond door God zijn veranderd tot intens gelukkige mensen.

Kracht om met problemen om te gaan

Als je christen wordt, betekent dat niet dat je problemen vanzelf verdwijnen. Wel kun je als gelovige je pijn, afwijzing, verdriet en eenzaamheid met God bespreken en door zijn aanwezigheid in je leven ontvang je daadwerkelijk innerlijke kracht om veel beter met problemen om te gaan. Daardoor kom je duidelijk sterker uit een moeilijke periode dan dat je daarvoor was. Juist door beproevingen maak je een innerlijke rijping mee en wordt je karakter gevormd. Talloze christenen (waaronder ikzelf) kunnen uit eigen ervaring getuigen dat dit zo is. Ook komt het voor dat God voor onverwachte oplossingen zorgt, maar als God weet dat je geloof sterker wordt door beproevingen, laat Hij bepaalde beproevingen wel toe. Het geloof is dus geen garantie voor een probleemloos leven.

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Beproevingen'.

Leven na de dood

In de Bijbel wordt het begrip 'hoop' vaak gekoppeld aan de zekerheid van eeuwig leven na de dood. In het leven van ongelovigen neemt angst voor de dood een grotere plaats in dan de meeste mensen vermoeden. Opvallend veel van hen zeggen wel dat ze niet bang zijn om te sterven, maar diep in hun hart zijn ze het wel. Ze doen alleen hun best om die angst weg te duwen en hopen dat er na de dood niets meer is. Weet je dat door alle eeuwen heen in alle religies het besef heeft bestaan dat er een hiernamaals is en dat je leven in het hiernamaals afhangt van de manier waarop je eerder op aarde geleefd hebt? Alleen mensen die zichzelf wijs (laten) maken dat er geen leven na de dood is geloven dat. De werkelijkheid is dat mensen die zonder God leven, een uitzichtloos levenseinde tegemoet gaan.

Van een begrafenisondernemer heb ik het volgende geleerd: "Mensen de rouwen om een geliefd persoon die is gestorven zijn allemaal op zoek naar wat er gebeurt na dit leven." Dus ook wanneer ze zogenaamd geloven dat er niets meer is na de dood.

Wie tijdens zijn leven op aarde een nieuw leven van God heeft ontvangen (door wedergeboorte), zal na zijn aardse leven altijd bij Hem mogen wonen, in een volmaakte samenleving met heel veel andere mensen, en waar de liefde en goedheid van God de sfeer bepaalt.

Zie meer hierover in onderwerp 'Leven na de dood' in hoofdstuk 'Hiernamaals'.

Kwestie van leven of dood

Besef vooral: het geloof in Jezus is een zaak van leven of dood. Ieder mens komt daar vroeg of laat achter. Beter vroeg dan ... te laat! Jezus zelf zei hierover:

"Wie in de Zoon (=Jezus) gelooft heeft eeuwig leven, wie de Zoon niet wil gehoorzamen zal dat leven niet kennen; integendeel, Gods toorn blijft op hem rusten." (Johannes 3:36, NBV2004)

 

4.2.2. Geloof van thuis meegekregen?

Dit onderwerp is bestemd voor mensen die wel kerkelijk zijn opgegroeid, maar die zich afvragen of ze wel een echt, levend geloof hebben, omdat ze er zo weinig kracht uit putten. Ervaar je je geloof misschien als een aangeleerd of een aangepraat geloof? Weet je niet zeker of je een kind van God bent? Lees dan vooral verder.

Ben je wedergeboren?

Jezus had eens een uitvoerig gesprek met Nikodemus, een oprechte Joodse schriftgeleerde. Hij zocht Jezus 's nachts op om uit te zoeken of Hij werkelijk de messias was. Hij begon als volgt:

"... Rabbi, wij weten dat U van God gekomen bent als leraar, want niemand kan deze tekenen doen, die U doet, als God niet met Hem is." (Johannes 3:2, HSV2010).

Nikodemus was een nauwgezette kenner van de Schriften. Als Israëliet behoorde hij tot het enige volk op aarde waarmee God een eeuwig verbond had gesloten. Als schriftgeleerde hield hij zich nauwkeurig aan de wet van Mozes. Hij had ook ontdekt dat Jezus een door God gezonden persoon was en daarin was hij een uitzondering onder de Joodse leiders. Hij zag Jezus in de eerste plaats als een rabbi (godsdienstleraar) en was ervan overtuigd dat zijn wondertekenen zijn goddelijke roeping bewezen. Hij vertrouwde Jezus wel, maar kon Hem niet zo goed plaatsen.

Het valt op dat Nikodemus Jezus puur benaderde vanuit zijn verstand en zijn godsdienstige opvattingen. Hij begon met: "Wij weten ..." en daarmee liet hij goed merken dat hij zijn godsdienst voornamelijk vanuit zijn verstand beleefde. Jezus legde hem het verschil uit tussen godsdienstigheid gebaseerd op verstandelijke opvattingen en het echte leven met God. Jezus zei onomwonden:

"... Als iemand niet opnieuw geboren wordt, kan hij het Koninkrijk van God niet zien." (Johannes 3:3, HSV2010)

Het gaat bij Jezus niet om het accepteren van de Bijbelse waarheid, niet om het van harte instemmen met de zuivere leer en niet om het nauwgezet opvolgen van Gods geboden. Het allerbelangrijkste is een veranderd hart, een leven in verbondenheid met God. Pas dan ben je in staat om Gods koninkrijk te ZIEN en kun je er voor kiezen om er bij te willen horen.

"... Ik zeg u: Als iemand niet geboren wordt uit water en Geest, kan hij het koninkrijk van God niet binnengaan. Wat uit het vlees geboren is, is vlees; en wat uit de Geest geboren is, is geest." (Johannes 3:5-6, HSV2010)

Het is belangrijk om te weten dat dit nieuwe leven bovennatuurlijk van aard is. Bij wedergeboorte komt Gods Geest in de geest van de mens wonen als een levende werkelijkheid. Daardoor ontstaat er een nieuw soort leven in je hart.

Opgroeien in een christelijk gezin

Als je in een gelovig gezin bent opgegroeid, ben je erg bevoorrecht. Dan heb je immers wegwijzers naar Jezus meegekregen. Hopelijk heb je dan al op jonge leeftijd een christelijke atmosfeer in huis ervaren, waarbij je christelijke normen en waarden hebt leren kennen. Je hebt geluisterd naar Bijbelse verhalen, thuis of op de zondagsschool en in de kerk. Daardoor werd een zekere interesse bij je gewekt. Je voelde intuïtief dat God heel belangrijk is en dat Hij van je houdt.

Zo langzamerhand ging je ook beseffen dat het niet gemakkelijk is om te leven zoals God het wil. Ook merkte je dat je verlangens naar verkeerde dingen soms zo sterk waren, dat je ze niet de baas kon blijven. Alles ging met vallen en opstaan. Je ging jezelf wel als een christen beschouwen, want je geloofde beslist in God en je wilde bij Hem horen. Maar toch was het alsof er iets ontbrak, alsof je het nog niet grijpen kon.

Van huis uit ben ik gelovig, dan ben ik toch al wedergeboren?

Misschien heb je in de kerk geleerd dat je vanaf je geboorte al een kind van God bent omdat je in een christelijk gezin bent geboren en als kind bent gedoopt. Als je toch al een kind van God bent, waarom moet je je dan bekeren om wedergeboren te worden? Het is toch logisch dat een kind van God al wedergeboren is en het nieuwe leven al in zich heeft?

Maar als je van dat nieuwe leven in je dagelijks leven nauwelijks iets merkt dan geeft dat natuurlijk allerlei twijfels. Je hoort dan wel eens uitspraken als: 'Wij mogen geloven dat ...', maar geloof je dat dan zelf ook? En als dan ook nog eens wordt verkondigd dat twijfelen aan je behoud normaal is voor christenen, dan weet je het helemaal niet meer. Het gevolg is een armetierig bestaan als kerkganger met een aangepraat 'geloof' waar geen kracht van uitgaat.

Maar je beschouwt jezelf toch wel als christen, want je gelooft echt dat Jezus voor je zonden is gestorven. En dat is toch het geloof dat je tot een christen maakt? Als dit je achtergrond is zou ik je graag willen voorhouden dat je wel een godsdienstige overtuiging hebt, maar waarschijnlijk heb je het nieuwe leven dan nog niet ontvangen.

Heb je nieuw leven of niet?

Zelf ben ik ook opgegroeid met het christelijke geloof. Ik meende oprecht dat ik een christen was, maar achteraf bleek dat niet meer dan een serieuze, verstandelijke overtuiging. Toen ik in militaire dienst was en in het Protestants Militair Tehuis in Ede een evangeliserende christen ontmoette, ontstond er een goed gesprek. Hij vroeg me naar mijn geestelijk leven en ik probeerde hem ervan te overtuigen dat ik al een christen was en dus eigenlijk niet meer nodig had dan wat ik al had.

Hij had al gauw door dat ik het nieuwe leven nog niet had gevonden en stelde mij een paar indringende vragen. Toen bleek dat mijn verdediging zo lek als een mandje was, al durfde ik dat niet toe te geven. Ik wist wel veel (dacht ik), maar ik had niets. Het was eigenlijk wel irritant om daarmee te worden geconfronteerd. Deze gebeurtenis was wel de eerste stap van mijn ontdekkingsreis om het nieuwe leven te vinden dat Jezus me later zou geven.

John Wesley

John Wesley ging op tamelijk jonge leeftijd als zendeling naar Amerika om onder de indianen te werken. Het was geen succes en min of meer teleurgesteld reisde hij terug naar Engeland. Onderweg kwam het schip in een gevaarlijke storm terecht en John was bang te zullen sterven. Hij kwam tot het besef dat hij als predikant en zendeling niet de kracht had die hij zag in andere gelovigen aan boord. Later schreef hij: "Ik dacht dat ik naar Amerika ging om de indianen te bekeren, maar ik ben er op de terugtocht achter gekomen dat ik zelf nog tot bekering moest komen." Hij stortte zijn hart voor God uit en gaf zijn leven aan Hem over. Toen kwam God zijn leven binnen en daarover schreef hij: "My heart was strangely warmed! (in mijn hart voelde ik een ongekende warmte)" Dat was de innerlijke bevestiging die God gaf van wat er in zijn hart was gebeurd. Dat markeerde zijn wedergeboorte.

Samenvatting

Ook voor mensen met een kerkelijke achtergrond is er een bekering nodig, ook al zal die anders zijn dan voor mensen met een buitenkerkelijke achtergrond.

  1. Besef je onmacht om te voldoen aan Gods wil, hoe goed je misschien ook je best doet om als christen te leven. Ook jij hebt zondige gewoonten en de neiging om vooral voor jezelf te leven.
  2. Besef dat een godsdienstige overtuiging die je van huis uit hebt meegekregen nog geen levend geloof is.
  3. Besef dat je een injectie van goddelijk leven nodig hebt (wedergeboorte) om een echte christen te worden. En die ontvang je in combinatie met je bekering.

Dit wordt verder uitgewerkt in onderwerp 'Hoe krijg ik een echt geloof?'.

 

4.2.3. Hoe krijg je een echt geloof?

Dit onderwerp is vooral bedoeld voor mensen met een kerkelijke achtergrond die zichzelf wel gelovig noemen, maar verlangen naar meer echtheid in hun geloofsleven.

Je bent wel gelovig, maar toch mis je iets

Geldt dit ook voor jou? Kijk dan eens of je jezelf herkent in de volgende categorieën kerkmensen:

Hier volgen dan eerst twee belangrijke tips om een echt geloof te krijgen.

Tip 1 - Een echt geloof is vooral een relatie met God

Een echt geloof is geen verstandelijke religieuze overtuiging, of een bepaald gevoel wanneer je hart wordt aangeraakt door een lied of bij het luisteren naar een goede preek. Het is een innerlijk, intuïtief weten dat God een levende werkelijkheid voor je is geworden en dat je met Hem verbonden bent. Dat ontstaat wanneer er een aanraking is tussen God die een mens zoekt en een mens die God zoekt. Alles in de Bijbel draait om verbondenheid tussen God en mensen. Het Oude Testament draait om het Oude Verbond dat God met het volk Israël heeft gesloten. Het Nieuwe Testament gaat over de persoonlijke verbondenheid met God die mensen uit de hele wereld kunnen hebben door hun geloof in Jezus (het Nieuwe Verbond).

Zie meer hierover in het volgende onderwerp 'Geloof als liefdesrelatie'.

Tip 2 - Bij een echt geloof gaat het om geloofskeuzen

Een echt geloof komt je niet aanwaaien. Het ontstaat niet wanneer je passief zit te wachten tot God het ineens in je hart implanteert. Het ontstaat niet als je maar genoeg jaren naar de kerk gaat. Evenmin als een auto nooit een vliegtuig wordt wanneer je die steeds in een hangar parkeert. Een echt geloof ontstaat pas na een echte bekering en een echte wedergeboorte. En dat zul je allemaal meemaken wanneer je ernaar zoekt en ingaat op de uitdagingen die Jezus uitsprak toen Hij op aarde was:

"... zoek en je zult vinden, klop en er zal voor je worden opengedaan." (Matteüs 7:7, NBV2004)

"... Bekeer u, want het koninkrijk der hemelen is nabij gekomen." (Matteüs 4:17, HSV2010)

"Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast bent, en Ik zal u rust geven." (Matteüs 11:28, HSV2010)

In al deze uitspraken kun je een oproep lezen om in beweging te komen en dan groeit er onderweg iets nieuws in je hart tussen God en jou: een beginnend, ECHT geloof. Je mag het uitnodigingen noemen of uitdagingen of opdrachten. Ze zijn uitgesproken door Jezus, de Zoon van de levende God, die zijn eigen leven heeft gegeven om dit voor jou mogelijk te maken. Uit al deze woorden spreekt ook een diepgaande liefde voor jou en een verlangen naar een wederzijdse hartsverbondenheid met jou.

De belangrijkste geloofskeuze waartoe je wordt uitgedaagd is om Jezus aan te nemen als je verlosser en als de Heer van je leven. En dat doe je zodra je vertrouwt dat Jezus al je vertrouwen waard is. En als je natuurlijk ook beseft welke consequenties dat heeft voor de rest van je leven.

Dus ... kom in beweging, zoek Jezus op een nieuwe manier en rust niet voordat je zeker weet en je hart het uitroept: "Ik heb het gevonden!" Hét gevonden? Nee, Hém gevonden!

Je bent welkom bij Jezus, ook als je bent afgedwaaldd

Iedereen is welkom bij Jezus. Niemand heeft zijn leven zo verknald dat er geen terugkeer meer mogelijk is. Ongeacht je strafblad of wat je verder hebt uitgespookt. Er zijn mensen die denken dat ze niet bij Jezus mogen komen als ze bepaalde onvergeeflijke zonden hebben gedaan. Wanneer je verlangt naar een goede relatie met God is dat het bewijs dat er geen onvergeeflijke zonde is die je in de weg staat.

Jezus heeft gezegd:

"... En als iemand bij Mij komt, zal ik hem nooit wegsturen." (Johannes 6:37, HB2008)

Een prachtig voorbeeld van een bekering van een afgedwaalde gelovige kun je lezen in de gelijkenis van de verloren zoon.

 

4.2.4. Geloof als liefdesrelatie

Persoonlijke relatie

Veel mensen denken dat het christelijke geloof bestaat uit het geloven in de Bijbel, naar de kerk gaan, zo nu en dan bidden en proberen te leven volgens regels uit de Bijbel. Maar als je niet verder komt dan dat, heb je het belangrijkste van het geloof niet te pakken. Christen worden betekent vooral een diepgaande, persoonlijke relatie krijgen met God. Sterker nog: christen zijn IS een leven in relatie met God hebben.

Het is juist die relatie met God waardoor je als christen dat diepe geluk ervaart en beseft dat je hebt gevonden waarvoor je gemaakt bent. We hebben het dan niet over een verstandelijke relatie, maar een liefdesrelatie waarbij je hele hart en je hele ziel betrokken zijn en die je vult met liefde, vreugde en vrede. En dat zijn de meest gelukkig makende emoties die er zijn.

Zie ook hoofdstuk 'Relatie met God'.

Huwelijk als afbeelding van de relatie tussen God en mensen

In de Bijbel wordt de relatie tussen God en de mens(en) vaak afgebeeld als een huwelijk. In het Oude Testament lezen we dat God het Oude Verbond tussen God en zijn volk Israël met een huwelijk vergeleek.

"Want hij die jou gemaakt heeft, hij is je echtgenoot ..." (Jesaja 54:5, GNB1996)

"Want zoals een jongen een meisje trouwt, zo zal God die u heeft opgebouwd, trouwen met u. Uw God zal blij met u zijn, zoals een bruidegom met zijn bruid." (Jesaja 62:5, GNB1996)

In het Bijbelboek Openbaring lezen we dat Gods volk van alle tijden wordt vergeleken met een bruid. De uiteindelijke eenwording van Jezus en zijn Gemeente wordt de 'Bruiloft van het Lam' genoemd.

"Laat ons verheugd zijn en juichen en Hem eer bewijzen: de tijd is gekomen voor de bruiloft van het lam, zijn bruid heeft zich al klaargemaakt." (Openbaring 19:7, WV2012)

Deze voorbeelden gaan over de relatie van God of van Jezus met zijn volk als geheel. Die stond onder het Oude Verbond centraal. Voor nieuwtestamentische gelovigen staat de persoonlijke relatie met God centraal en daarom kunnen we de relatie tussen de gelovige en Jezus ook vergelijken met een relatie die in veel opzichten te vergelijken is met een huwelijksrelatie. De belangrijkste overeenkomsten zijn: levenslange trouw, liefdevolle toewijding, respect en intimiteit.

Zie ook onderwerp 'Bruid van Jezus' in hoofdstuk 'Eindtijd'.

Bekeringsproces: een ontluikende liefde

Zo kan een bekeringsproces worden vergeleken met een ontluikende liefde tussen een man en een vrouw. Die begint in onze cultuur meestal met één of meer ontmoetingen om elkaar te leren kennen. Langzamerhand (of een heel enkele keer plotseling) ontstaat er een wederzijdse genegenheid, die daarna steeds dieper en intenser wordt. Voor 'verliefd worden' hebben de Engelsen een leuke uitdrukking: 'falling in love', die laat zien dat het voelt alsof je iets overkomt. Er gebeurt iets bijzonders met je.

Maar goed, de verliefden leren elkaar steeds beter kennen en er groeit een band van wederzijds vertrouwen. De ontluikende liefde gaat hen steeds meer beheersen en dan komt het moment dat ze het met elkaar eens zijn geworden en dat ze willen trouwen. Bij sommige stellen gebeurt dat op een aanwijsbaar ogenblik, terwijl het bij de meesten een groeiproces is. Maar in alle gevallen komt er een moment dat ze diep in hun hart weten dat ze nooit meer zonder die ander willen leven.

Een relatie met God begint vaak met een kennismaking met Jezus, door de Bijbel en contacten met echte christengelovigen. Het eindigt met het opengaan van je hart voor Jezus en een keuze om levenslang bij Hem te willen horen.

In het volgende overzicht zie je hoe we een bekeringsproces kunnen vergelijken met een verkeringsproces waarin je toeleeft naar een huwelijk:

zielsaspect
toeleven naar een huwelijksrelatie
bekeringsaspect
verstand Je bent overtuigd van de eerlijkheid en betrouwbaarheid van de ander. Je neemt afstand van alles wat een relatie met de ander in de weg staat. Je accepteert de Bijbel als Gods Woord en de waarheid waaruit je wilt leven.
Je hebt berouw over je zonden en belijdt die tegenover God.
gevoel Je voelt je aangetrokken tot de ander en verlangt naar een duurzame, intieme relatie. Je verwacht dat je samen met de ander een gelukkig leven tegemoet gaat. Je krijgt vertrouwen in Jezus en verlangt naar een levende relatie met Hem.
Je vertrouwt dat Gods zegeningen veel meer waarde hebben dan die van je oude leven.
wil Je wil onvoorwaardelijke, liefdevolle toewijding aan de ander geven. Deze liefde wordt de hoogste prioriteit in je leven. Je accepteert Gods aanbod van genade en neemt Jezus aan als je verlosser.
Je geeft je leven over aan Jezus en neemt Hem aan als de Heer van je leven.
gedrag Je wil leven op een manier die de ander gelukkig maakt. Je hebt een ernstig voornemen om te gaan leven zoals Jezus het wil, als een uiting van dankbare liefde en toewijding.

Bekering vergeleken met het toeleven naar een huwelijksrelatie

Zie ook onderwerp 'Verkering hebben' in hoofdstuk 'Relaties tussen mensen'.

 

4.2.5. Wat is bekering?

Geloofavontuur

Bekering is het begin van een geloofsavontuur dat je leven drastisch zal veranderen en verrijken. Bekering is de noodzakelijke voorwaarde om nieuw leven van God te ontvangen (wedergeboorte). Het is het resutaat van een zoekproces van twee kanten:

Een prachtig voorbeeld daarvan vind je in het bekeringsverhaal van Zacheüs

In dit geloofsavontuur kunnen we drie fasen onderscheiden:

  1. Ontdekking - Het ontdekkingsproces, dat vooraf gaat aan het ontvangen van nieuw leven, kan kort duren of lang, soms wel meer dan een half mensenleven lang.
  2. Bekering - Dit is een korte tijd of een moment waarbij je ervoor kiest om een relatie met Jezus te willen hebben en Hem te willen volgen voor de rest van je leven. Het is de belangrijkste en de meest zegenrijke mijlpaal van je leven.
  3. Wedergeboorte - Bekering is een merkbare verandering in je binnenste doordat de Heilige Geest in je hart komt wonen. En daarmee heb je het nieuwe leven van God ontvangen. Wedergeboorte is Gods antwoord op elke ware bekering, waarbij je in de meeste gevallen persoonlijk ervaart dat er iets met je gebeurd is.

Ontdekking, bekering en wedergeboorte hangen nauw samen en vloeien als het ware in elkaar over. Bij ontdekking lijkt het of je dat als mens allemaal zelf doet, maar ook daarbij is God actief met je bezig, doordat Hij je langzamerhand steeds meer dingen laat ontdekken en begrijpen. Gedurende dat hele proces krijg je steeds meer vertrouwen in Jezus en in de boodschap van de Bijbel. Bij het woord 'wedergeboorte' denken we vooral aan de duidelijke bewustwording van het nieuwe leven dat in je hart is gekomen, waardoor je zeker weet: "Nu ben ik een kind van God geworden, nu hoor ik voortaan bij Hem!"

Ommekeer

Bekering betekent dat je je afkeert van je bestaande manier van leven en op een nieuwe manier wil gaan leven, in verbondenheid met Jezus. Dit hoofdstuk is geschreven vanuit die gedachte, waarbij zoveel mogelijk aspecten van een bekeringsproces worden besproken.

Bekering is een innerlijke omkeer die verder gaat dan hier en daar een paar aanpassingen in je gedragspatronen. Het betekent dat je gaat leven vanuit een totaal ander beginpunt en met een totaal ander doel. Bekering is een eerste belangrijke stap zetten naar God toe. Het gaat om de belangrijkste levenskeuze die een mens ooit kan maken. Centraal is daarbij het geloof in Jezus, de Zoon van de levende God. De apostel Paulus drukte het als volgt uit:

"Zowel Joden als Grieken heb ik opgeroepen zich te bekeren tot God en te geloven in Jezus, onze Heer." (Handelingen 20:21, NBV2004)

Met heel je ziel en heel je hart

In de Griekse brontekst van het Nieuwe Testament komen we twee verschillende woorden voor 'je bekeren' tegen:

  1. metanoeo - Een innerlijke verandering van denken doormaken, met berouw over je zonden en een verlangen naar innerlijke vernieuwing. Hierbij zijn vooral je verstand en gevoel betrokken.
  2. epistrepo - Besluiten om je af te keren van je oude, zondige leven en je toe te keren naar God om een nieuw leven te beginnen, dat in overeenstemming is met Gods levenswet. Hierbij komen vooral je wil en je gedrag in actie.

Deze twee verschillende begrippen komen we naast elkaar tegen in het volgende Bijbelgedeelte:

"Kom dus tot inkeer (metanoeo) en bekeer u (epistrepo), opdat uw zonden uitgewist worden ..." (Handelingen 3:19, HSV2010)

"Wend u af van uw huidige leven (metanoeo) en keer terug tot God (epistrepo) om vergeving te krijgen voor uw zonden." (Handelingen 3:19, NBV2004)

Je tot God bekeren doe je met je hele ziel en je hele hart. In hoofdstuk ' Wie ben je als mens?' wordt uitgelegd dat je de volgende acht functies kunt onderscheiden in je ziel en je hart:

schema hart en ziel

In dat hoofdstuk wordt ook uitgelegd waarom het zo belangrijk is om daar wat meer over te weten. Elk van die acht functies speelt een duidelijke rol in het geloofsleven en ook bij je bekering.

Bekeringsaspecten

In het volgende overzicht zie je de samenhang van alles wat met bekering te maken heeft. Daarin kom je de vier aspecten van het hart en van de ziel ook weer tegen.

ziel / hart
aspect
bekeringsaspect
omschrijving
verstand
    geweten		 - Gods Woord aannemen
- zondebesef 		Je accepteert de Bijbel als Gods Woord en de waarheid waaruit je wilt leven.
Je hebt berouw over je zonden en belijdt die tegenover God.
gevoel
    gemoed		 - vertrouwen krijgen in Jezus
- je geluk van Jezus verwachten		 Je verlangt naar een levende relatie met God en met Jezus
Je vertrouwt dat Gods zegeningen veel meer waarde hebben dan die van je oude leven
wil
   loyaliteit		 - Jezus aannemen als je verlosser
- Jezus aannemen als je Heer		 Je accepteert Gods aanbod van genade en neemt Jezus aan als je verlosser.
Je geeft je leven over aan Jezus en neemt Hem aan als de Heer van je leven.
gedrag
   levensstijl		 - afstand nemen van je oude leven en willen leven met God Je hebt een ernstig voornemen om te gaan leven zoals God het wil, als een uiting van dankbare liefde en toewijding.

Bekeringsaspecten

Dit overzicht is geen draaiboek voor bekeerlingen, geen stappenplan dat in een bepaalde volgorde moet worden 'afgewerkt'. Het is wel een overzicht van een aantal deelprocessen die met elkaar verweven zijn, waarbij er een groeiende innerlijke verbondenheid met Jezus ontstaat.

In de praktijk komen lang niet alle mensen zo 'compleet' tot bekering als in dit hoofdstuk beschreven is. Als bepaalde bekeringsaspecten niet voldoende hebben plaatsgevonden, kan dit op termijn geloofsproblemen veroorzaken en zelfs terugval. Gelovigen moeten dan later doen of overdoen wat bij hun bekering te weinig aandacht had gekregen. Hoe grondiger je bekering, hoe krachtiger je start in het nieuwe leven dat God geeft.

Een goed begin is het halve werk.

Vervolgbekering of geloofsvernieuwing

Er zijn mensen die tamelijk plotseling tot bekering zijn gekomen, maar er later achter komen dat hun bekering lang niet compleet was. Ze hebben bijvoorbeeld wel Jezus als hun verlosser aanvaard, maar hebben onvoldoende aandacht besteed aan het afleggen van bepaalde zonden. Of ze hebben nooit eerder beseft wat het belang is van persoonlijke overgave in hun leven. Ook dan is het zaak om de bekering als het ware compleet te maken.

In sommige kerkelijke kringen spreekt men van een levenslang proces van doorgaande bekering van een christen. Als het goed is komen in het leven van elke gelovige momenten voor van afstand nemen van bepaalde zonden en van hernieuwde toewijding aan God.

In al deze gevallen is het dan goed om alle bekeringsaspecten, die in de volgende onderwerpen genoemd worden, opnieuw te doorlopen, voor zover van toepassing. Evenals bekering wordt gevolgd door wedergeboorte als een geschenk van nieuw leven dat je van God ontvangt, zo wordt een 'vervolgbekering' gevolgd door een innerlijke vernieuwing, waardoor de vrede en de kracht weer als nieuw in je leven terugkomt of sterker wordt. Een wedergeboorte kun je maar eenmaal in je leven meemaken, maar bij elke geloofsvernieuwing krijgt je nieuwe leven meer invloed zodat je geloof krachtiger wordt.

 

4.2.6. Vertrouwen krijgen in Jezus

Bekering en je gevoel

Alles wat je meemaakt aan gebeurtenissen, ontmoetingen, wat je hoort, ziet, voelt of ruikt, het komt allemaal via je zintuigen van buiten naar binnen en laat allerlei gevoelsindrukken achter. Met je verstand ben je bewust van je leven, met je gevoel beleef je je leven. In vertrouwensrelaties met mensen (en ook met God) spelen gevoelservaringen een belangrijke rol.

Geloof bestaat voor een groot deel uit vertrouwen en dat geldt zeker ook voor het christelijk geloof. Vertrouwen kun je niet leren en elkaar niet geven. Het moet groeien en daarbij spelen persoonlijke ervaringen een belangrijkere rol dan veel mensen denken. In het dagelijks leven ga je iemand vertrouwen door persoonlijke contacten met die persoon en door wat je van betrouwbare mensen over die persoon hoort. Evenzo kan je vertrouwen in Jezus groeien door contacten met christengelovigen die je kent of ontmoet en ook door eventuele persoonlijke godservaringen.

Geloof het of niet, maar de eerste stap om christen te worden begint bij verreweg de meeste mensen niet met Bijbelkennis (de verstandelijke kant van het geloof) maar met beleving (de gevoelskant van het geloof). Daarom beginnen we bij de uitleg over bekering bij het gevoel.

Ontdekken wat gelovigen anders maakt

Jongeren met een positief christelijke achtergrond kunnen al op jonge leeftijd iets ervaren van de vrede en geborgenheid die God geeft. Als hun ouders hen over Jezus vertellen, dan proeven ze wat die verhalen in het hart van de ouders doen. Ze merken hoe hun ouders het vinden om naar de kerk te gaan en wat bijvoorbeeld de Bijbel en het gebed voor hen betekent. Wat ze bij hun ouders of in hun kerkelijke kring proeven aan echtheid of onechtheid, geestelijke kracht of geestelijke zwakheid heeft vaak meer invloed op hun geloofskeuze dan de woorden die ze horen over het christelijke geloof, bijvoorbeeld in de kerk.

Mensen die buiten de kerk zijn opgegroeid komen meestal tot bekering door contacten met christenen die het effect uitstralen van hun verbondenheid met God. Ze zien iets bijzonders in deze mensen, innerlijke vrede en vreugde die niet opgelegd is maar uit hun binnenste komt. Levens van christenen spreken vaak veel duidelijker dan hun woorden. Ze zien heel goed dat christenen verre van volmaakt zijn, maar ook dat ze toch iets hebben dat de moeite waard is en dat ze beter kunnen omgaan met moeilijke levensomstandigheden.

Zo heeft de ontmoeting met oprechte gelovigen ook een belangrijke rol gespeeld in mijn eigen leven. Dat kwam vooral door het contact met een gelovig echtpaar in onze woonplaats. Wat me opviel was dat ze niet op een verstandelijke of theoretische manier over Jezus spraken, maar als over iemand die ze kenden en die ze boven alles liefhadden. De warmte van hun persoonlijke relatie met God trof me zo sterk, dat het diepste van mijn hart dat herkende als 'het echte'. Ik verlangde ernaar om hetzelfde te ontvangen. Daarmee opende ik mijn hart voor God. Of opende God mijn hart voor Hem? Waarschijnlijk allebei.

Helaas zijn er ook kerkmensen die doorgaan voor christenen, terwijl er in hun leven weinig of niets te zien is van de levensstijl van Jezus. Sommige mensen hebben uitgesproken slechte ervaringen met bepaalde christenen. Anderen zijn geschokt door misstanden in sommige kerken, die bepaald geen reclame waren voor het christelijk geloof. Dat neemt niet weg dat Jezus wel volledig jouw vertrouwen waard is en dat er ook christengelovigen zijn die iets moois van Hem in hun leven uitstralen. Volmaakte christenen zul je nergens tegenkomen, want het blijven mensen met hun beperkingen en tekortkomingen. Maar als het goed is maken christengelovigen een levenslang groeiproces door waarbij hun band met Jezus steeds sterker wordt en waarbij er steeds meer goeds van hen afstraalt.

Ontdekken wie Jezus is

De centrale persoon van het christelijke geloof is Jezus, de Zoon van de levende God. Jezus is de meest unieke en de meest interessante persoon uit de wereldgeschiedenis. Over niemand zijn er zoveel boeken en liederen geschreven, en er is niemand van wie zo onnoemelijk veel mensen zijn gaan houden. Één van de belangrijkste vragen die je jezelf kunt stellen is de volgende: Is Jezus je vertrouwen waard en is Hij je aandacht waard? Onderzoek het zelf. Je komt veel over Jezus te weten als je met volle aandacht één van de vier evangeliën gaat lezen. Dat zijn de Bijbelboeken Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes met uitvoerige levensbeschrijvingen van Jezus. Ik raad je aan om met Lucas te beginnen.

Hoe komt Jezus daarin bij je over? Is Hij echt wie Hij zegt te zijn? Zou Hij echt de waarheid hebben gesproken of heeft Hij alleen maar wat mooie verhalen verteld? Het gaat dus om deze vraag in je achterhoofd: komt Jezus betrouwbaar over?

In Herschepping kun je veel over Jezus lezen in de volgende hoofdstukken:

Als je iemand goed wil leren kennen, is het belangrijk om zijn achtergrond te leren kennen. Ook wil je dan graag kennismaken met zijn familieleden en vrienden. Wat Jezus betreft heb je een omvangrijk Boek gekregen met al die achtergrondgegevens. Het bestaat uit twee delen: het Oude Testament (over de relatie tussen God en de vroegste gelovigen en het uitverkoren volk Israël) en het Nieuwe Testament (over Jezus en zijn relatie met de mensen die hun vertrouwen op Hem stellen). Dit alles zal je helpen nog meer vertrouwen te krijgen in de betrouwbaarheid van de woorden van God en van Jezus.

Hoe komt iemand ertoe om de Bijbel te accepteren als een betrouwbaar boek? Waarom zou de boodschap van de Bijbel meer waar zijn dan alle andere waarheden? Vooral omdat Jezus, de centrale persoon van de Bijbel, betrouwbaar is. En de meeste mensen vinden de brenger van een boodschap minstens zo belangrijk als de boodschap zelf. Als je van een onbekend figuur op straat een opzienbarend verhaal hoort, ben je niet meteen zover dat je zijn verhaal gelooft. Als je hetzelfde verhaal van een betrouwbaar persoon hoort, vind je het al een stuk geloofwaardiger.

Lees meer in hoofdstuk 'Bijbel'.

Godservaringen

Er zijn mensen die iets van God ervaren terwijl ze nog naar Hem op zoek zijn. Soms zijn het opeenvolgende gebeurtenissen waarvan ze proeven dat die van hogerhand zijn georganiseerd. Sommigen ontvangen dromen of visioenen waarin ze Jezus of engelen zien. Er zijn veel verhalen bekend van mensen die allerlei uiteenlopende ervaringen hebben meegemaakt waardoor ze wisten dat God een realiteit was en naar hen omzag. Talloze moslims over de hele wereld komen in deze tijd tot bekering doordat Jezus hen in een droom verschijnt.

Kijken we naar het leven van de apostel Paulus, dan zien we dat Jezus op een spectaculaire manier is verschenen om hem op de knieën te krijgen (Handelingen 9). Sergius Paulus, een landvoogd op Cyprus, kwam tot geloof doordat God via Paulus een wonderteken deed (Handelingen 13:6-12) en zo zijn er meer voorbeelden te vinden in de Bijbel. Zo kwam een collega van mij tot bekering nadat Jezus persoonlijk als een lichte gedaante in zijn kamer verscheen.

Wonderen van God die vandaag de dag gebeuren kunnen mensen ook tot interesse prikkelen waardoor zij open komen te staan voor de boodschap van het evangelie. Dat er ook nu zulke wonderen van God gebeuren is een onweerlegbaar feit. Maar de meeste mensen maken niet zulke spectaculaire dingen mee. Wel komt het vaak voor dat mensen in hun hart geraakt worden door een mooi christelijk lied, een kerkdienst, tijdens een gebed of op een moment van stilte en overdenking. Ze krijgen dan bevestigingen van het feit dat er wel degelijk een God is die naar hen omziet en hen iets probeert duidelijk te maken.

Jezus bracht vrede tussen God en de mensheid

Het eerste mensenpaar Adam en Eva had een vanzelfsprekende relatie met God. Maar door de zondeval is daar abrupt een einde gekomen. Het meest bekende gevolg van de zondeval is dat alle mensen opgroeien met een neiging tot verkeerd gedrag. Het lijkt wel een soort ziekte, als een kankergezwel met uitzaaiingen in alle aspecten van ons leven. Daardoor is een relatie met de heilige God onmogelijk.

"Ook u was vroeger van God vervreemd en Hem vijandig gezind geworden door uw slechte daden." (Kolossenzen 1:21, WV2012)

Feitelijk ben je van nature een vijand van God omdat je (vanwege je zondigheid) ongewild behoort tot het geestelijke machtsgebied van de satan, Gods tegenstander.

Jezus is naar de aarde gekomen om door zijn kruisdood de mensheid met God te verzoenen. Verzoening betekent dat Jezus door zijn sterven aan het kruis de weg heeft geopend waarover de mens tot God mag naderen en zelfs een diepgaande relatie met God kan hebben.

"... Zo bracht hij (=Jezus) vrede en verzoende hij door het kruis ... door in zijn lichaam de vijandschap te doden." (Efeziërs 2:15-16, NBV2004)

Verlangen naar een vertrouwensrelatie met God

De hele Bijbel staat vol met inspanningen van God om contact te krijgen met mensen. Niet omdat God macht wil uitoefenen over hun levens of hen wil gebruiken als slaven, maar omdat Hij als schepper de mensen zo gemaakt heeft dat zij alleen in verbondenheid met Hem het hoogste levensgeluk kunnen vinden. De ontdekking dat God van je houdt, dat Hij je persoonlijk kent en dat Hij een relatie met je wil onderhouden is de belangrijkste ontdekking van je hele leven.

God manifesteert zich in drie Godspersonen: God de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Een relatie met God is een relatie met elk van de drie Godspersonen:

  1. God is je Vader - Als schepper heeft Hij ervoor gezorgd dat jij op de wereld kwam. Bij je bekering ontvang je van God bovendien een nieuw leven (wedergeboorte) door een soort geestelijke 'internetaansluiting' met de hemel. Daarna weet je dat God helemaal ECHT je Vader is. Als Vader wil God ook voor je zorgen, je leven leiden, je helpen groeien in geloof en in het uitdelen van Gods liefde aan anderen.
  2. Jezus is je verlosser en Heer - Doordat Jezus voor jou aan het kruis is gestorven om het voor jou mogelijk te maken om een relatie met God te hebben, ontvang je Gods zegeningen vanwege Hem. Hij wordt de centrale persoon in je leven. Doordat Jezus je als het ware gekocht heeft met zijn bloed ben je in feite zijn eigendom.
  3. De Heilige Geest is je helper - De Heilige Geest verbindt zich met het hart van elke wedergeboren gelovige. Door de Heilige Geest merk je dat God dichtbij je is, vooral om je inzicht te geven en je te helpen leven zoals God het wil. Je behoudt je eigen wil en maakt je eigen keuzen, terwijl de Heilige Geest je helpt, bemoedigt en adviseert.

Lees meer in:
- onderwerp 'Geloof als liefdesrelatie', eerder in dit hoofdstuk
- hoofdstuk 'Relatie met God'.

 

4.2.7. Je geluk van Jezus verwachten

Verlangen naar nieuw geluk

Er zijn veel mensen die terugkijken op een leven waarin veel verkeerd is gegaan: verkeerde beslissingen, verbroken of beschadigde relaties, afwijzing, mishandeling, daden waar ze zich voor schamen, gebroken harten, gebroken levens. Ze zouden dolgraag met een schone lei willen beginnen. Weer anderen zijn onrustig in hun hart, proppen hun leven vol met drukke dingen om niet te hoeven nadenken over hun leven. Ook zijn veel mensen angstig: bang voor de toekomst en bang voor de dood. Angst voor de dood is de meest voorkomende angst, ondanks dat de meeste mensen zeggen dat ze er NIET bang voor zijn. Wat ze er meestal mee bedoelen is dat ze er niet over willen nadenken en zichzelf wijsmaken dat er na de dood niets meer is.

Zingeving

Bij veel mensen is er een gevoel van leegte en zinloosheid ontstaan als ze naar hun eigen leven kijken. Misschien herken je daar iets van in je eigen hart. Tegelijk kun je dan een verlangen krijgen naar een levensvulling die werkelijke waarde heeft. Je kunt een afkeer krijgen van je eigen levensstijl of een schaamtegevoel over wie je bent geworden. En tegelijk een onuitgesproken verlangen om dat nieuwe leven van God te ontvangen.

Mensen die Jezus afwijzen zoeken hun geluk in uiterlijke dingen: hun werk, carrière, prestaties, aantrekkelijkheid, lichamelijke kracht, bezittingen, relaties, hobby's enzovoort. De meeste mensen ontlenen hun zelfbeeld uit wat ze doen, wat anderen van hen denken en wat ze bezitten. Al deze dingen kun je zomaar verliezen als je iets ergs overkomt. En aan het einde van je aardse leven zul je AL deze dingen verliezen.

Jezus biedt je de mogelijkheid om onvergankelijk leven te ontvangen dat ook na je sterven zal doorgaan. De Bijbel laat je zien wie je bent: dat God je schepper is, dat God van je houdt, wat het doel is van je bestaan op aarde en hoe je een goed en zinvol bestaan kunt hebben. Jezus heeft dit allemaal mogelijk gemaakt door zijn lijden en sterven en die met zijn Geest in je wil wonen. Jezus is de enige bron van onvergankelijk leven en van duurzaam levensgeluk. Bij Jezus vind je de zin voor jouw leven en als je met Hem leeft, leef je een leven wat pas echt de moeite waard is. Want alles wat je doet uit liefde voor Jezus, zal zijn vruchten afwerpen waar je eeuwig van zal genieten.

Gods zegeningen

Jezus zei eens:

"... Ik ben gekomen, opdat zij leven hebben en overvloed." (Johannes 10:10, NBG1951)

Dat overvloedige leven bestaat vooral uit zegeningen van God, die Hij aan gelovigen geeft. De zegeningen die je van God mag verwachten zijn bovenal geestelijke zegeningen, waardoor er liefde, vreugde en vrede in je hart komt. Daardoor krijgt je leven een frisse start. Dat betekent niet dat diepgewortelde innerlijke problemen direct allemaal voorbij zijn. In veel gevallen zal er een herstelprocedure moeten plaatsvinden. Maar met Jezus kun je opnieuw beginnen en word je van binnenuit vernieuwd. Je geeft de brokken van je leven aan Jezus en Hij helpt je je verleden te verwerken, het heden te aanvaarden en hoop te hebben voor de toekomst, ook voor de toekomst na je aardse leven.

God geeft je ook aardse zegeningen voor zover je die nodig hebt, maar nogmaals: de nadruk ligt op geestelijke zegeningen.

Zie veel meer hierover in hoofdstuk 'Gelukkig leven'.

 

4.2.8. Openstaan voor de Bijbel

Ontdekken wat het evangelie inhoudt

Het woord 'evangelie' betekent: goede boodschap. Het goede nieuws is dat Jezus op de wereld is gekomen om het verschil te maken tussen een verloren leven en een goed, onvergankelijk leven zoals God de schepper het bedoeld had.

De kern van het evangelie wordt kort en krachtig weergegeven in de volgende Bijbeltekst:

"(1) Want God had de wereld zo lief
(2) dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven,
(3) opdat iedereen die in hem gelooft
(4) geen verloren mens is,
(5) maar een onvergankelijk leven heeft." (Johannes 3:16, verbeterde vertaling)

We kunnen hier het volgende uit leren:

  1. Het begint met de liefde van God, die niet wil dat mensen een zinloos leven leiden dat hen naar de ondergang leidt. Gods verlangen is juist dat de mensen die Hij geschapen heeft, het goed zullen hebben en gelukkig zullen zijn. De Bijbeltekst begint met een liefdesverklaring van Gods kant. In andere godsdiensten zijn mensen vooral bang van hun goden waar ze zich aan moeten onderwerpen. De God van de Bijbel is een God van liefde en christenen houden van hun God.
  2. Doordat de mensheid bij de zondeval in de greep is gekomen van de satan (in de greep van leugen, zonde en dood) is ieder mens in principe een verloren mens die zijn doel mist, tenzij hij uit zijn heilloze situatie wordt gered.
  3. God had er letterlijk ALLES voor over om de mensheid de mogelijkheid tot redding aan te bieden en bracht daarvoor het hoogste offer dat ooit is gebracht: Jezus, zijn enige Zoon die stierf aan een kruis.
  4. Dit is een open uitnodiging aan iedereen, zonder uitzondering. Dus ook voor jou. God komt niet naar je toe met veroordeling of dwang, maar Hij wil je met open armen ontvangen.
  5. God heeft je geschapen met een vrije wil om voor of tegen Jezus te kiezen. Daarom moet je, net als ieder ander mens, een persoonlijke keuze maken of je zijn vergeving en redding wil accepteren of niet. Dat is een geloofskeuze die ook inhoudt dat je afstand neemt van je oude manier van leven en jezelf aan Jezus geeft om in verbondenheid met Hem te leven. Maar bedenk wel: het gaat hier over leven of dood, over de belangrijkste keuze die een mens in zijn leven kan maken.
  6. Zolang je Jezus NIET aanneemt leef je een verloren leven, een leven dat eeuwig in de greep van zonde en dood zal blijven.
  7. Als je Jezus WEL aanneemt zul je een innerlijke vernieuwing meemaken. Dan ontvang je een nieuw, onvergankelijk leven, in verbondenheid met Jezus.

Zie ook 'Gods herscheppingsplan voor de mens' in hoofdstuk 'Geloof en geloofsgroei'.

De Bijbel aannemen als waarheid

Bekering betekent onder meer: gaan erkennen dat God echt is en dat de Bijbelse boodschap betrouwbaar is.

"... Want wie tot God komt, moet geloven dat Hij is en dat Hij beloont wie Hem zoeken." (Hebreeën 11:6, HSV2010)

Bij mensen die niet bekend zijn met het christelijk geloof heerst een geestelijke blindheid voor de Bijbelse boodschap. Puur verstandelijk gezien is het niet zo moeilijk om te ontdekken dat de Bijbel een betrouwbaar boek is. Maar er is een diepere oorzaak van die geestelijke blindheid:

"... de ongelovigen, van wie de gedachten door de god van deze wereld zijn verblind, waardoor ze het licht van het evangelie niet kunnen zien, de luister van Christus, die het beeld van God is." (2 Korintiërs 4:4, NBV2004)

De denkwijze van de wereld wordt namelijk beïnvloed door de geestelijke heerser van de wereld en dat is de satan. Hij is onzichtbaar, evenals God, maar door hem is het kwaad in de wereld gekomen en hij is één en al leugen. Op een indirecte manier heeft de satan macht over het denken van de mensheid waardoor mensen als van nature een afwerende houding hebben tegenover de Bijbel. Wanneer je met een open hart de Bijbel leest, kan God je ogen gaan openen voor de diepe waarde van wat God je te zeggen heeft en ga je begrijpen waarom toegewijde christengelovigen met zoveel liefde over de Bijbel spreken. In veel gevallen gaan de ogen van mensen niet ineens, maar langzamerhand open voor de Bijbelse boodschap.

Hetzelfde geldt op een iets andere manier ook voor kerkmensen bij wie het licht van de wedergeboorte nog niet echt is doorgedrongen. Zij kunnen met hun verstand de Bijbel accepteren als waarheid, maar zonder dat Gods Woord het diepste van hun hart beroert. Terwijl de Bijbel juist bedoeld is om WEL je hart aan te raken. Ik gun al deze mensen zo graag dat ze gaan ZIEN hoe geweldig en levensveranderend de boodschap van het evangelie is. Dan wordt de Bijbel steeds meer een waardevolle bron van wijsheid en innerlijke rijkdom.

 

4.2.9. Zondebesef

Bekering en je geweten

Bekering houdt onder meer in dat je een schoon geweten krijgt, zodat je een nieuwe start kunt maken en met een nieuw leven kunt beginnen. En dat moet grondig gebeuren. Dit doet denken aan het schilderen van een huis. Iedere schilder weet dat je eerst grondig roest of loszittende verf moet verwijderen en het oppervlak goed afschuren. Pas daarna kun je gaan schilderen. En daarover gaat dit onderwerp. Er moet worden afgerekend met alles wat met zonde te maken heeft: verkeerde dingen die je in het verleden hebt gedaan en slechte gewoonten waarbij je God en je medemensen tekort doet. Pas dan is je hart opgeruimd zodat er een nieuw leven in je hart kan ontstaan.

Zonden veroorzaken scheiding tussen God en mens

Om een relatie met iemand te kunnen hebben, is het nodig dat er niets tussen jou en de ander instaat. Als je bijvoorbeeld ruzie hebt gehad, moet die worden bijgelegd. Zo is het ook als je God zoekt en een relatie met Hem zou willen hebben. Als een getrouwd persoon vreemdgaat, kan het nooit meer goed komen met de huwelijkspartner zolang die misstap niet is beleden met een diep schuldbesef en het stellige voornemen om het nooit meer te doen.

De Bijbel spreekt in zulke gevallen over zonde en schuld. Je zonden omvatten alle gedragingen waarin je God en je medemensen niet respecteert en liefhebt en vooral je eigenbelang zoekt. Zonden vormen een barrière tussen jou en God.

"... uw ongerechtigheden zijn het, die scheiding brengen tussen u en uw God ..." (Jesaja 59:2, NBG1951)

Veel mensen hebben totaal geen gevoel van zondigheid. En ze willen ook niet graag worden aangesproken over hun zondigheid. Dat is immers intolerant en intolerantie is de ergste zonde in onze huidige samenleving. Iedereen is immers goed en we moeten iedereen toch in zijn waarde laten? Kletskoek! Ieder mens is zondig en iedereen weet heel goed dat dit waar is.

"Want allen hebben gezondigd ..." (Romeinen 3:23, HSV2010)

Zonde is de meest vernietigende kracht op aarde, waardoor Gods mooie schepping bij de zondeval is ontluisterd. Maar die zonde zit ook in jouw hart, ook al voel je je misschien helemaal geen slechterik. Zonden hebben afschuwelijke gevolgen. Je doet er God en je medemensen tekort mee en je berooft jezelf van het geluk dat voortkomt uit echt liefde voor alle mensen. Verreweg de meeste ellende die we op de wereld en in onze eigen leefomgeving tegenkomen is te herleiden tot zondig gedrag van anderen of van jezelf. Zonde vervuilt je geweten en veroorzaakt ongelukkig makende gevoelens van schuld en schaamte. En wat nog erger is: door je zondige gedrag ben je onderweg naar de ondergang: de eeuwige dood. Dat is geen populaire boodschap, maar het is wel waar!

"Het loon van de zonde is de dood ..." (Romeinen 6:23, NBV2004)

Jezus heeft vergeving van zondeschuld mogelijk gemaakt

Door het plaatsvervangend sterven van Jezus is de zondeschuld van de gehele mensheid tegenover God vereffend. De apostel Paulus schreef hierover:

"Het belangrijkste dat ik u heb doorgegeven ... dat Christus voor onze zonden is gestorven, zoals in de Schriften staat" (1 Korintiërs 15:3, NBV2004)

Jezus heeft de schuld van de gehele mensheid dus op zich genomen en heeft de bijbehorende straf gedragen op het kruis. De onschuldige, volkomen reine Zoon van God onderging de toorn van God vanwege de zondeschuld van de hele mensheid.

Dat betekent niet dat elke zondeschuld van ieder mens bij voorbaat is vergeven. Maar wel dat iedereen die met berouw over zijn zonden bij God komt, persoonlijk vergeving van zonden ontvangt. Zondebesef is het fundament van bekering. Zonder zondebesef is er geen sprake van een echte bekering.

Zondig hart

Als onbekeerd mens heb je een miserabele uitgangspositie. Je diepste innerlijk (wat we 'je hart' noemen) is ernstig aangetast door de zonde. Zeg maar rustig: doodziek door de zonde. In het volgende overzichtje kun je lezen wat dat inhoudt.

hartsaspect
ONBEKEERD MENS
kenmerken geestelijke conditie
geweten je eigen normen hanteren schuldig tegenover God
gemoed wereldse verlangens ver van God
loyaliteit je eigen baas willen zijn in de macht van de satan
levensstijl je eigen leven leiden geestelijk dood

Onbekeerd zijn

Alles over ziel en hart wordt uitgelegd in hoofdstuk 'Wie ben je als mens?'.

Als je naar de tweede kolom kijkt, valt het op dat alles bij een onbekeerd mens draait om ik, ik en nog eens ik. Dit geldt voor alle mensen, ook voor mensen met een kerkelijke achtergrond, die nog niet van binnenuit veranderd zijn door een duidelijk waarneembare wedergeboorte. Waarschijnlijk niet zo erg als bij de meeste ongelovigen, maar ook zij moeten toegeven dat er veel ik-gerichtheid in hun hart voorkomt en daar gaat het om bij het begrip 'zonde'.

Berouw

God biedt je vergeving van zonden aan om weer met Hem in het reine te komen. Als je je zonden aan God opbiecht en oprecht berouw hebt over je zonden, dan wil God je vergeven zodat je een nieuw begin met je leven kunt maken.

Het kan een hele worsteling zijn om tot oprecht berouw te komen, omdat het niet gemakkelijk is om te erkennen dat je een zondaar bent en dus een verloren mens. Niemand wil immers een loser zijn. De noodzaak om tot berouw te komen geldt niet alleen voor mensen die een door en door zondig leven leiden. Dat is ook nodig voor mensen uit kerkelijke kringen die niet eerder tot een diepgaand zondebesef zijn gekomen.

"Nader tot God en Hij zal u naderen ... Verneder u voor de Heer en Hij zal u verheffen." (Jakobus 4:8-10, WV2012)

Als je in de spiegel durft te kijken die de Bijbel je voorhoudt, dan ga je zien dat je in diepste wezen een ellendige zondaar bent, geen haar beter dan andere mensen, ook al vind je jezelf een christen. Ook jij hebt toegegeven aan verkeerde verlangens, hebt andere mensen tekort gedaan en misschien wel veel ergere dingen gedaan. Daardoor heb je geen innerlijke verbondenheid met je Schepper en mis je het doel waarvoor je Schepper jou heeft geschapen.

Berouw gaat dieper dan spijt. Spijt wil zeggen dat je je rot voelt en je schaamt om wat je hebt uitgespookt. Berouw betekent dat je zoveel spijt hebt dat je daadwerkelijk wil veranderen. Spijt is gericht op jezelf, op je eigen schaamte en schade. Berouw is vooral een diepgaand verdriet over een geschonden relatie met God als gevolg van je gedrag. Berouw is een belangrijke drijfveer om Gods vergeving te zoeken en om ernaar te gaan verlangen dat je weer met een schone lei kan beginnen (voorbeelden: Lucas 18:13; Handelingen 26:20).

Zonden belijden en vergeving ontvangen

Als je in je hart overtuigd bent van bepaalde zonden die je gedaan hebt of gewend bent om te doen, mag je ze belijden, dat wil zeggen: eerlijk aan God vertellen wat je verkeerd hebt gedaan. Niet aankomen met: "Heer, wilt U al mijn zonden vergeven?" Want zo'n lege formule uitspreken is geen zonden belijden. Noem je zonden bij de naam, wind er geen doekjes om, maar spreek ze uit. Wees ervan overtuigd dat God je beleden zonden royaal vergeeft. God is een genadig God en Hij vergeeft van harte wie met een berouwvol hart naar Hem toegaat.

"Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid." (1 Johannes 1:9, HSV2010)

Zonden belijden is de weg om weer een zuiver geweten te krijgen, want dan worden al je zonden vergeven en wordt je geweten gereinigd. Het is allesbehalve prettig en zelfs vernederend, maar het lucht geweldig op en geeft daarna een diep gevoel van vrede. En bovenal: het opent de weg naar het leven met God.

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Omgaan met zonden'

Gods levenswet aannemen als de norm voor je leven

Dit is ook een belangrijk onderdeel van een bekeringsproces. Veel mensen willen niet graag dat iemand hen vertelt hoe ze moeten denken en handelen. Er heerst een epidemische allergie voor het woord 'moeten', behalve in de zin 'alles moet kunnen'.

Duizenden jaren geleden heeft God een levenswet gegeven aan het volk Israël: de wet van Mozes. Het meest bekende gedeelte daarin zijn de tien geboden. Het volk was en is blij met die wet, want die wet helpt hen om een zegenrijk en gelukkig leven te leiden, niet alleen individueel maar ook als samenleving. Wie in de Bijbel gaat ontdekken dat God goed is en dat Hij als Schepper het beste weet wat goed voor je is, zal er weinig moeite mee hebben om Gods Woord te accepteren als norm voor zijn eigen leven. God verbiedt alleen gedragingen waar je ongelukkiger van wordt.

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Gods levenswet'

Moet ik eerst een goed mens worden voordat ik me bekeer?

Sommige mensen voelen zich te slecht om bij God te kunnen horen. Ze menen dat ze eerst wat beter moeten gaan leven voordat ze bij Jezus aan kunnen kloppen. Dit is echt een verkeerde gedachte. Bekering is JUIST voor mensen die zich te slecht vinden. Jezus zei hierover:

"... Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar zieken wel; ik ben niet gekomen om rechtvaardigen te roepen, maar zondaars." (Marcus 2:17, NBV2004)

Jezus wil juist een beter mens van je MAKEN. En dat is een levenslang veranderingsproces dat begint bij je bekering en wedergeboorte. Maar het is geen automatisme, alsof God al je zondige gewoonten dan gaat vervangen door goede gewoonten, zodat je vanzelf goede dingen gaat doen.

 

4.2.10. Jezus aannemen als verlosser

Bekering en je wil

Je wil is het hoofdkwartier van je bewuste persoonlijkheid en met je wil neem je alle kleine en grote beslissingen. We gaan het nu hebben over de uiteindelijke beslissing om Jezus te willen volgen.

"Maar allen, die Hem (=Jezus) aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden ..." (Johannes 1:12, HSV2010)

Wat houdt het aannemen van Jezus precies in? Het is een keuze om met Jezus te willen leven en jezelf aan Hem toe te vertrouwen. Je bent goed voorbereid om deze beslissing te nemen wanneer je:

Dan ben je goed voorbereid om tot deze diepgaande levenskeuze te komen. Het betekent: Jezus aannemen als (1) je verlosser en (2) als de Heer van je leven. Deze beide kanten van je geloofskeuze worden in dit en het volgende onderwerp besproken.

Erkennen dat je een verlosser nodig hebt

Laten we nog een keer op een rijtje zetten wat je positie als onbekeerd persoon inhoudt:

hartsaspect
ONBEKEERD MENS
kenmerken geestelijke conditie
geweten je eigen normen hanteren schuldig tegenover God
gemoed wereldse verlangens ver van God
loyaliteit je eigen baas willen zijn in de macht van de satan
levensstijl je eigen leven leiden geestelijk dood

Onbekeerd zijn

Besef vooral dat je zonder Jezus in de greep bent van zelfvernietigende zelfzucht. Het is niet moeilijk te begrijpen dat het op basis van je eigen verdiensten of godsdienstigheid onmogelijk is om jezelf uit die ellendige omstandigheid te bevrijden. Het is alleen mogelijk met de hulp van de verlosser, Jezus Christus. Door je vertrouwen op Jezus te stellen wil Hij ook jouw verlosser zijn. Het vereist een zekere nederigheid van jouw kant om te erkennen dat je niet voor jezelf kan zorgen, maar afhankelijk bent van hulp van buitenaf.

In de wereld om ons heen geldt dat je juist zo onafhankelijk mogelijk moet zijn. Hoe afhankelijker je bent, hoe zwakker je overkomt bij anderen. In Gods wereld geldt het tegenovergestelde: wanneer jouw zwakheid wordt gekoppeld aan de oneindige macht en kracht van Jezus, ben je een echte winnaar. Dat is een geestelijke werkelijkheid en die is veel belangrijker dan wat in de zichtbare wereld geldt.

Daarom is het voor veel mensen moeilijk om tot bekering te komen. Ze willen hun onafhankelijkheid voor geen prijs prijsgeven. Dat geldt vooral ook voor kerkmensen die ten onrechte denken dat hun verstandelijke geloofsovertuiging op zich een reddend of zaligmakend geloof is.

Jezus heeft de satan overwonnen

Toen Jezus aan het kruis stierf heeft Hij de satan de beslissende nederlaag toegebracht.

"Hij heeft de heerschappijen en de machten ontwapend, hen openlijk aan de kaak gesteld en over hen getriomfeerd door het kruis." (Kolossenzen 2:15, WV2012)

Daarom is Jezus de enige die jou persoonlijk kan bevrijden uit de macht van de satan en dat gebeurt wanneer je je tot Jezus bekeert en jezelf aan Hem toevertrouwt.

Gods genadeaanbod aannemen

Wanneer je voldoende weet van wie Jezus is en wat Hij heeft gedaan, en vertrouwt dat Hij het antwoord is op de diepste vragen van je hart, dan kom je als het ware bij een splitsing op je levensweg. Bij die splitsing staat het kruis van Golgota, waaraan Jezus gestorven is om voor jou de weg tot God te openen.

Erken je dat je zonder Jezus een heilloze weg bewandelt en neem je zijn genadeaanbod aan? Of blijf je liever voor jezelf leven, op je eigen manier? Het kan als een vernedering voelen om toe te geven dat je de bevrijding van Jezus nodig hebt, vooral als je dacht dat je tot dusver een aardig goed leven leidde of dat je bijna vanzelf een christen was geworden. Leg bij het kruis al je oude bagage neer: je zonden, je mislukkingen, je pijn, je trots, kortom: jezelf. Lever het in bij Jezus. Het kruis van Jezus is de plaats waar je verlossing en vrede kunt ontvangen.

Misschien heb je jarenlang meegelift met het geloof van je kerk, je ouders of je vrienden. Misschien heb je al die tijd gedacht dat je gelovig was omdat je de Bijbel als waarheid had aanvaard of een fijn gevoel kreeg als je een mooi lied hoorde of meezong. Dan wordt het tijd om zelf de stap te nemen en alles wat je meent te zijn in te ruilen voor het echte geloofsleven met God.

Misschien heb je op dit moment alleen een verstandelijke geloofsovertuiging of alleen een gevoelsgeloof. Alleen daarmee red je het niet. In beide gevallen draait alles nog om jou: jouw godsdienstigheid, jouw opvattingen, jouw gevoelservaringen, jouw behoefte aan geestelijke warmte. Besef ook dat je bij God met lege handen aankomt. Je kunt Hem niets vanuit jezelf aanbieden waar Hij iets aan heeft, omdat alles wat je doet doordrenkt is van het gif van de zonde. Het enige wat je Hem wel kan bieden is je hart en daarin wil God komen wonen om je van binnenuit te vernieuwen.

Zie ook de volgende gelijkenis van Jezus: 'Brede en smalle weg'

 

4.2.11. Jezus aannemen als Heer

Bekering en je loyaliteit

We gaan het nu hebben over de rol van je loyaliteit in het bekeringsproces. Dit heeft te maken met de uiteindelijke keuze vanuit je hart om Jezus te willen volgen. Dit gebeurt door niet alleen Jezus als je verlosser aan te nemen, maar om ook je leven over te geven aan Jezus als de Heer van je leven. Deze beslissende stap is de kern van de bekering.

"Maar allen, die Hem (=Jezus) aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden ..." (Johannes 1:12, HSV2010)

  1. Met je wil kies je ervoor om je af te keren van het leven dat je tot nu toe geleid hebt, en om je toe te keren naar God en Jezus aan te nemen als je verlosser.
  2. In je loyaliteit vindt een belangrijke verandering van prioriteiten plaats. Je wil niet meer een leven leiden waarin alles om jezelf draait, maar je wil toegewijd zijn aan Jezus, in liefdevolle verbondenheid met Hem. Het volgen van Jezus wordt de eerste prioriteit in je leven.

Je oude leven inruilen voor een nieuw leven

God biedt je zoveel aan en doet zulke omvangrijke beloften aan iedereen die Jezus wil volgen. In reclameboodschappen wordt ook van alles beloofd, maar als het erop aankomt moet je het toch zelf betalen. Is dat met het evangelie ook zo? Schuilt er een addertje onder het gras? 'Voor wat hoort wat' zegt het spreekwoord. Hoe zit dat nu als je christen wil worden?

Eerlijk gezegd is het aannemen van Jezus meer dan alleen aanpakken wat Hij je aanbiedt. Het is een ruil:

  1. Je levert je eigen leven in, met alle brokken die je ooit gemaakt hebt, met al je mislukkingen en teleurstellingen.
  2. Je geeft jezelf over aan Jezus als de Heer van je leven.

Het is te vergelijken met het uitdoen van je oude, vieze, versleten kleren voordat je je mooie, nieuwe kleren aan kunt doen. Eerst moet je leven leeggemaakt worden van alles wat schadelijk voor je was voordat je gevuld kunt worden met wat goed voor je is. Het aannemen van Jezus is nauwelijks een deal of een ruil te noemen. Je geeft de rommel van je leven aan Jezus en Hij geeft er ongekende rijkdom voor terug.

En wat als Jezus Heer van je leven wordt? Lijkt dat niet meer op slavernij dan op vrijheid? Geloof me, hoe meer je van jezelf aan Jezus geeft, hoe vrijer je zult zijn. In het leven met Jezus zijn veel dingen omgekeerd vergeleken met het leven van alledag!

Geloofsovergave

Geloofsovergave heeft twee kanten:

  1. je eigen egoïsme, trots en onafhankelijkheid inleveren
  2. kiezen voor afhankelijkheid van God en liefdevolle toewijding aan Jezus

Het is goed om te weten waar je aan begint. Christen worden kost je alles. Ben je bereid om die prijs te betalen? Jezus heeft die prijs wel voor jou betaald en ALLES voor je over gehad: zijn eigen leven! Over dit thema vertelde Jezus de gelijkenis van de schat in de akker aan de mensen:

"Het hemelse koninkrijk lijkt op een schat die in een akker verborgen is. Iemand vindt die schat en verbergt hem weer. Hij is zo blij, dat hij alles gaat verkopen wat hij heeft, om die akker te kopen." (Matteüs 13:44, GNB1996)

De geloofsstap om Jezus te volgen betekent vooral het aangaan van een duurzame (levenslange) relatie met Hem. De relatie is dat je God erkent als je schepper en je hemelse Vader, en Jezus als je verlosser en Heer van je leven. Deze geloofsstap is minstens zo belangrijk als het jawoord van man en vrouw bij hun huwelijk, een belofte om de ander tot de belangrijkste persoon in je leven te verklaren.

Het gaat bij geloofsovergave vooral over de loyaliteitsvraag: wil je God dienen of jezelf? Het is dezelfde vraag waarvoor Adam en Eva in het paradijs stonden toen het serpent hen had voorgesteld om te eten van de 'boom van de kennis van goed en kwaad'. Wil je zelf uitmaken wat goed of slecht is of vertrouw je erop dat God het beter weet en dat zijn leefregels rechtvaardig en heilzaam zijn? Adam en Eva kozen ervoor om onafhankelijk van God verder te gaan met alle rampzalige gevolgen van dien. Ga je dezelfde keuze maken of ga jij het beter doen?

Verlosser EN Heer

Het aannemen van Jezus heeft te maken met het aanvaarden van zijn zeggenschap over je leven. Jezus zei niet: "Bekeert u want ik kom jullie helpen om gelukkig te worden, zodat je een fijn gevoel van binnen krijgt." En ook niet: "Bekeert u, want ik kom jullie een nieuwe leer brengen." Integendeel. Hij zei: "Bekeer u, want het koninkrijk van de hemel is gekomen." Eerst stond je onder de heerschappij van je eigen verlangens en ambities en daarmee stond je indirect onder de heerschappij van de satan. Kiezen voor Jezus betekent dat je een nieuw koningschap aanvaardt.

Jezus wil niet je adviseur zijn, degene die het geweldige voorrecht heeft gekregen dat Hij jou voortdurend mag zegenen en die komt opdraven als je Hem nodig hebt. Jezus wil het voor het zeggen hebben in je leven. Niet om je tot een willoze ondergeschikte te maken, maar om je gelukkig te maken. Als dat geen deel uitmaakt van je bekering, dan vraag ik me af of er wel een bekering heeft plaatsgevonden.

Stel dat een bruidegom tijdens de huwelijksceremonie zegt: "Hierbij neem ik Truus aan als mijn persoonlijke kokkin en huishoudster." Grote kans dat de bruid zou zeggen: "Wacht eens even beste jongen. Ik wil best voor je koken en je kleren wassen en nog veel meer, maar ik ben geen werkster, ik word je vrouw. Geef me je liefde, je hart, je capaciteiten, kortom alles. Of ga anders maar terug naar je moeder!"

Jezus wordt je verlosser niet als je Hem ook niet als je Heer aanvaardt! De redding van Jezus is niet los verkrijgbaar: je aanvaardt Jezus helemaal of anders helemaal niet.

Zie ook onderwerp 'Relatie met Jezus' in hoofdstuk 'Relatie met God'.

Weet wat je doet!

Door sommige mensen wordt de indruk gewekt dat het nieuwe leven dat God belooft aan degenen die zich bekeren, een garantie biedt voor onafgebroken levensgeluk. Na je bekering zijn diepgewortelde levensproblemen niet meteen verdwenen. Een ziek lichaam wordt er meestal niet gezond door, je salaris gaat er niet van omhoog en je lastige collega's blijven even lastig. Misschien keren je familieleden zich van je af omdat ze niet blij zijn met je beslissing. Je kunt er vrienden door verliezen. Dus (om een Bijbelse uitdrukking te gebruiken): heb je de kosten berekend voordat je gaat bouwen?

"Want wie van u die een toren wil bouwen, gaat niet eerst zitten om de kosten te berekenen, of hij de middelen wel heeft om het werk te voltooien?" (Lucas 14:28, HSV2010)

Maar wat krijg je ervoor terug als je jezelf aan God overgeeft? Onder meer het volgende:

Hoe meer je je als gelovige ontwikkelt tot een toegewijde volgeling van Jezus, hoe krachtiger al deze beloften in vervulling gaan.

Geef aan Jezus wat je niet kunt houden,
en je ontvangt wat je niet kunt verliezen.

Strijd

Ik heb Bijbelleraar Sidney Wilson ooit het volgende horen zeggen:

"Besef wel dat geloofsovergave riskant is. Je geeft jezelf weg aan iemand die je nog nooit gezien hebt. Het is zelfs op één na de meest riskante stap die je in je leven kunt nemen. De meest riskante stap is ... om het NIET te doen." (Sidney Wilson)

Vaak moet er een innerlijke strijd worden geleverd voordat iemands wil tot overgave komt. Het breken met je oude leven kan pijn doen, misschien moet je er wel veel voor opgeven. De satan kan buitengewoon actief zijn om te voorkomen dat je uit zijn machtsgebied bevrijd wordt. Dan is er niet te vergeten de zelfzuchtige natuur van jezelf, die zich verzet tegen levensverandering. Wanneer Gods licht in je hart begint door te dringen, kan het zijn dat je een felle innerlijke strijd moet voeren voordat je jezelf gewonnen geeft aan Jezus. Op zichzelf is dat geen slecht teken. Hoe feller iemand zich verzet tegen alles wat met het evangelie te maken heeft, des te meer is dit een teken dat God in zijn hart aan het werk is!

Misschien moeten er barrières overwonnen worden van diepgewortelde pijn en problematiek uit het verleden. Sommigen hebben last van een on-Bijbels godsbeeld waardoor de goedheid van God nooit voldoende tot ze is doorgedrongen. Anderen willen graag vasthouden aan verkeerde relaties waarvan ze weten dat die niet samengaan met het dienen van God. Bij een echte bekering vindt er altijd strijd plaats tussen wat je in je hart vast wil houden en wat je van God wil ontvangen, want die twee gaan vaak niet samen.

De stap

Evangeliste Corrie ten Boom, die in haar leven veel mensen tot Jezus heeft mogen leiden, heeft eens het volgende voorbeeldgebed opgeschreven voor mensen die hun leven aan Jezus willen geven. Lees zo' n voorbeeldgebed vooral niet als een soort formule, die je even moet uitspreken en dan ... hoppa! .. je bent een christen. Zo werkt het niet. Als je met je hart achter elk woord van dit gebed staat en ook begrijpt wat het inhoudt, dan kunnen deze woorden je helpen bij je persoonlijke gebed van overgave:

"Heer Jezus, ik vraag U in mijn leven te komen.
Ik ben een zondaar.
Ik heb vertrouwd op mezelf en mijn eigen goede werken.
Maar nu stel ik mijn vertrouwen op U.
Ik neem U als mijn persoonlijke verlosser aan.
Ik geloof dat U voor mij gestorven bent.
Ik aanvaard U als Heer over mijn leven.
Help mij, mij af te wenden van mijn zonden en U te volgen.
Ik aanvaard uw vergeving en het eeuwige leven, dat U mij geeft.
Ik dank U daarvoor.
Amen."

 

4.2.12. Anders willen leven

Bekering, gedrag en levensstijl

Een bekering is niet compleet als er geen praktische consequenties aan worden verbonden.

  1. Als een uitvloeisel van je keuze om Jezus te aanvaarden kies je ook voor een ander gedrag. Je wilt van harte gaan leven zoals God dat van je vraagt.
  2. Je levensstijl verandert niet plotseling, maar langzamerhand door voortdurend de juiste keuzes te maken.

Bekering is een innerlijke omkeer, die beter gedrag als resultaat heeft. Gedragsverandering gaat niet vooraf aan bekering, maar is de uitwerking van bekering.

"... dat zij zich met berouw zouden bekeren tot God en werken doen, met hun berouw in overeenstemming." (Handelingen 26:20, NBG1951)

Voornemen om een nieuw begin te maken

Een bekering is niet compleet als er geen praktische consequenties aan worden verbonden. Er hoort een verlangen en voornemen voor gedragsverandering te zijn. Je wil dan van harte gaan leven zoals God dat van je vraagt en zoals in de Bijbel is beschreven.

Als je oprecht berouw hebt gekregen van je zonden en ze beleden hebt voor God, is het normaal dat je je voorneemt om je voortaan van zulke zonden af te keren en ze niet meer te doen.

"want hij heeft erover nagedacht en besloten zijn zonden de rug toe te keren en een leven naar Gods wil te gaan leiden ..." (Ezechiël 18:28, HB2008)

Ieder mens is verantwoordelijk voor zijn eigen gedrag. Dat betekent dat je zelf de initiatieven moet nemen om je anders te gedragen. Bijvoorbeeld: andere prioriteiten gaan stellen, afstand nemen van het bezoeken van bepaalde gelegenheden, zondige relaties verbreken.

Laat zien dat je voor Jezus hebt gekozen

Om je geloofskeuze te bekrachtigen en om te voorkomen dat je daadwerkelijk een nieuw begin wil maken, is het belangrijk om dat in je daden te laten zien. Bijvoorbeeld door je te laten dopen. Daarmee laat je aan je omgeving zien dat je het echt meent.

In Handelingen lezen we een voorbeeld van mensen uit Efeze die tot bekering kwamen. Ze hielden zich daarvoor bezig met occulte praktijken, waarin ze sterk verbonden waren met het rijk van de satan.

"Veel nieuwe gelovigen kwamen in het openbaar hun praktijken opbiechten. Onder hen waren ook velen die magie hadden bedreven, maar die nu hun boekrollen verzamelden en publiekelijk verbrandden. Toen de waarde ervan werd berekend, kwam men uit op een bedrag van vijftigduizend zilverstukken." (Handelingen 19:18-19, NBV2004)

Daarom is het belangrijk om bij je bekering afstand te doen van alle voorwerpen die horen bij je oude leven zonder God, zoals porno materialen, demonische muziek, voorwerpen of boeken die horen bij occulte praktijken, enzovoort.

Voorbeelden van gedragsverandering na bekering

Toen de hoofdtollenaar Zacheüs Jezus had ontmoet en in zijn huis had ontvangen, besloot hij in zijn hart om een volgeling van Jezus te worden. Onmiddellijk daarna deed hij iets wat hij anders zijn leven lang niet gedaan zou hebben:

"Maar Zacheüs was gaan staan en zei tegen de Heer: 'Kijk, Heer, de helft van mijn bezittingen geef ik aan de armen, en als ik iemand iets heb afgeperst, vergoed ik het viervoudig.' " (Lucas 19:8, NBV2004)

Dit bewees duidelijk de echtheid van zijn bekering. Jezus reageerde door dit te bevestigen en zei:

"... Vandaag is dit huis redding ten deel gevallen ... " (Lucas 19:9, NBV2004)

Bekering betekent dus ook: een vast voornemen om het in orde te maken met de mensen die je VOOR je bekering hebt benadeeld. Dat is een zichtbaar bewijs van gedragsverandering.

De apostel Paulus gaf een duidelijk voorbeeld van noodzakelijke gedragsverandering:

"Wie gestolen heeft, moet niet meer stelen, maar moet zich liever inspannen om met de handen goed werk te doen, om iets te kunnen delen met wie gebrek heeft." (Efeziërs 4:28, HSV2010)

Dit is een wijs advies: precies het tegenovergestelde gaan doen van de zondige manier van leven waarvan je afstand genomen hebt.

Zie onderwerp 'Goedmaken na zondigen' in hoofdstuk 'Omgaan met zonden'.

 

4.2.13. Iedere bekering is uniek

Bekeringsverschillen omdat ieder mens uniek is

Bekering is een nieuwe, duurzame relatie aangaan met God en dat is in een vorig onderwerp vergeleken met een relatie tussen man en vrouw. Sommige mensen kunnen op slag verliefd worden, maar bij de meesten is het een proces. Een relatie moet vaak groeien en langzamerhand ontdek je dan dat de ander veel voor je is gaan betekenen. En zo gaat het ook met bekering, waarbij het ook gaat om het aangaan van een duurzame relatie met God.

Het gedrag van mensen hangt voor een belangrijk deel af van hun karakter, dat voor ongeveer 50% voortkomt uit hun aangeboren temperament. De manier waarop iemand tot bekering komt hangt meestal ook samen met zijn karakter. In het volgende overzicht worden enkele typische manieren weergegeven waarop mensen met verschillende karakters tot geloof komen. Daarnaast worden per karakteraspect ook de meest voorkomende valkuilen benoemd waardoor velen maar tot onvolledige bekering komen. In dat geval moet er NA de bekering nog het één en ander worden 'ingehaald'.

karakteraspect meest waarschijnlijke manier om tot bekering te komen meest voorkomende valkuilen om tot een onvolledige bekering te komen
verstandelijk Ze willen eerst alles goed doordenken en de consequenties overzien. Als ze alles in hun gedachten goed op een rijtje hebben gezet maken ze een keuze. Daarbij zijn ze meer dan anderen aanspreekbaar in hun geweten (zondebesef). Ze beschouwen geloof als een zaak van het verstand en menen bekeerd te zijn als ze met hun verstand Gods Woord en beloften aannemen. Ze moeten vooral meer aandacht geven aan het komen tot een nieuwe relatie met God en een volkomen overgave van hun leven aan Jezus.
gevoelsmatig Ze komen vaak heel spontaan tot geloof, dikwijls op grond van een indringende ervaring. Ze voelen intuïtief aan dat het leven met God de moeite waard is en zo maken ze snel hun keuze. Ze zijn geneigd teveel te vertrouwen op hun gevoel en onvoldoende tijd te besteden om Gods waarheid tot zich te laten doordringen. Daardoor hebben ze geen krachtig fundament van waarheid. De kans op een latere terugval bij moeilijke omstandigheden wordt dan erg groot.
wilskrachtig Ze moeten vaak een felle strijd leveren vanwege hun sterke ego, die de dienst wil uitmaken. Afhankelijkheid van God klinkt vooral voor wilskrachtige mensen als iets voor watjes, dus niet erg aantrekkelijk. Daarom zijn wilskrachtige mensen het moeilijkst voor Jezus te winnen. Paulus is zo iemand, die een zeer krachtdadige bekering nodig had, maar dan ook een heel radicale keus maakte. Ze hebben vaak maar een beperkt zondebesef omdat ze zo goed over zichzelf denken en zich niet graag vernederen voor God. Voor de meesten van hen is het moeilijk om afhankelijk van God te willen zijn in een persoonlijke relatie met Hem. Ook kunnen ze denken dat ze maar weinig Bijbelkennis nodig hebben als basis voor hun leven.
evenwichtig Ze kijken het liefst de kat uit de boom en komen geleidelijker dan anderen tot bekering. Ze houden niet van snelle beslissingen en drastische veranderingen. Het liefst zouden ze het leven met God even op proef ontvangen, het eerst uitproberen en dan langzaam aan constateren dat ze over de streep zijn. Velen verzuimen een duidelijke stap in geloof te nemen als een belangrijke mijlpaal in hun leven. Doordat ze praktisch van aard zijn, willen ze zich te snel richten op het 'doen' vanuit hun eigen dienstbaarheid. Ook hebben ze moeite om bestaande leefpatronen en tradities op te geven.

Bekeringsverschillen per karakteraspect

Bekeringen zijn meestal niet compleet

Het belangrijkste is niet HOE je tot bekering bent gekomen, maar wel DAT je tot bekering bent gekomen. Bij de bekering wordt het fundament van je geloofsgebouw gelegd. Hoe radicaler de bekering, hoe steviger het fundament. Ook hier geldt: een goed begin is het halve werk. Als er bij je bekering bepaalde aspecten nog niet voldoende uit de verf zijn gekomen (wat meestal het geval is!), kan dat later worden aangevuld. Gedurende de rest van je leven wordt het veranderingsproces voortgezet in een levenslang proces van geloofsgroei.

"Ik ben ervan overtuigd dat hij die dit goede werk bij u begonnen is, het ook zal voltooien op de dag van Christus Jezus." (Filippenzen 1:6, NBV2004).

Er is nog zoveel in je leven dat na je bekering nog veranderen moet. Elke keer als je bijvoorbeeld ontdekt dat je nog vast zit aan een zondige gewoonte of aan negatieve gedachtepatronen, kun je dat aan God voorleggen vanuit het verlangen om door Hem daarin veranderd te worden. Dat zou je ook een soort follow-up bekering kunnen noemen. Daarna wil God een stuk geestelijke vernieuwing in je bewerkstelligen. In zekere zin wordt daarmee het proces van bekering en wedergeboorte nog eens dunnetjes overgedaan voor alles in je leven dat 'in het licht van God' gebracht wordt.

 

4.2.14. Wat is wedergeboorte?

Begin van je leven als christen

Wedergeboorte is de innerlijke vernieuwing van het hart van een mens die tot geloof in Jezus komt.

"... Gered heeft Hij ons door het bad van wedergeboorte en vernieuwing door de heilige Geest ..." (Titus 3:5, WV2012)

Wedergeboorte is een eenmalige gebeurtenis in een mensenleven. Het is Gods antwoord op de bekering van een mens. Het markeert het begin van iemands leven als echte christen. De evangelist Johannes heeft de relatie tussen bekering en wedergeboorte zo verwoord:

" Maar allen, die Hem (=Jezus) aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden, namelijk die in Zijn naam geloven; die ... uit God geboren zijn." (Johannes 1:12-13, HSV2010)

In deze paar woorden kunnen we veel ontdekken:

  1. God is duidelijk de bron en de leider van het hele proces van bekering en wedergeboorte.
  2. Je bent zelf verantwoordelijk om de beslissing te nemen om Jezus in geloof aan te nemen en je tot God te bekeren.
  3. God beantwoordt je bekering door je een nieuw leven en een nieuwe identiteit te geven: Je mag jezelf daarna een kind van God noemen.

Wedergeboorte is een geestelijke geboorte waarbij de geestelijke verbondenheid met God tot stand komt.

"... Als iemand niet opnieuw geboren wordt, kan hij het Koninkrijk van God niet zien ... Ik zeg u: Als iemand niet geboren wordt uit water en Geest, kan hij het koninkrijk van God niet binnengaan. Wat uit het vlees geboren is, is vlees; en wat uit de Geest geboren is, is geest." (Johannes 3:3-6, HSV2010)

Jezus sprak hier over een bovennatuurlijke, geestelijke geboorte door de Heilige Geest. De letterlijke betekenis van 'opnieuw geboren worden' in de Griekse brontekst is 'van boven geboren worden'. Bij de wedergeboorte komt de Heilige Geest in het hart van de gelovige wonen, waardoor de gelovige permanent met God verbonden is.

Keerpunt

"Daarom, als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping: het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden." (2 Korintiërs 5:17, HSV2010)

Wedergeboorte is het allerbelangrijkste gebeurtenis in je leven als gelovige. Er gaat letterlijk een nieuwe wereld voor je open en er ontstaat nieuwe ruimte in je leven. Iemand zei eens: "Mijn ogen werden geopend, ik zag wat ik voorheen niet zag. Er is een last van mijn schouders gegleden en ik voel dat ik een fundamenteel vernieuwd mens ben geworden." Hoewel niet iedereen zijn wedergeboorte even heftig ervaart, is er altijd het krachtige besef van een belangrijk keerpunt.

In de gelijkenis van de verloren zoon (Lucas 15:11-32) geeft Jezus onderwijs over begrippen als bekering en wedergeboorte. Als de zoon tot inkeer is gekomen, gaat hij naar huis en vernedert zich voor zijn vader. De vader is buiten zichzelf van blijdschap en geeft hem een liefdevol en feestelijk onthaal. Want, zei hij:

"... mijn zoon hier was dood en is weer levend geworden ..." (Lucas 15:24, NBG1951)

Nieuwe identiteit

Bij het begrip wedergeboorte kunnen we vier aspecten onderscheiden die in de vier volgende onderwerpen verder worden uitgewerkt:

wedergeboorte-aspect God neemt het slechte weg God geeft het goede ervoor terug
rechtvaardig-making je zonden zijn vergeven God beschouwt je als een rechtvaardige
verzoening je bent geen vijand van God meer je bent een geliefd kind van God geworden
verlossing je bent bevrijd uit de macht van de satan je bent toegelaten tot het koninkrijk van God
levendmaking je bent niet meer geestelijk dood je hebt een nieuw leven ontvangen

Wedergeboorte: je nieuwe identiteit in Christus

Bekering, wedergeboorte en de betekenis van het kruis

Bekering en wedergeboorte hangen nauw samen met de vier aspecten van de verdienste van Jezus door zijn plaatsvervangend sterven aan het kruis. Wat Jezus aan het kruis heeft bewerkstelligd (voor de hele wereldbevolking van alle tijden en plaatsen) wordt persoonlijk toegepast bij je wedergeboorte. In het volgende overzicht zie je hoe alles met elkaar samenhangt: de relatie zien tussen de vier bekeringsaspecten (die in de vorige onderwerpen zijn besproken) en de vier wedergeboorte-aspecten (die in de volgende onderwerpen verder worden uitgelegd).

 
BEKERING
VERDIENSTE VAN JEZUS
voor de mensheid
WEDERGEBOORTE
(verdienste van Jezus wordt persoonlijk toegepast)
ziel/hart aspect
wedergeboorte aspect
God neemt het slechte weg
God geeft het goede ervoor terug
verstand
   		 berouw over je zonden zondeschuld gedragen rechtvaardig-making je zonden zijn vergeven God beschouwt je als een rechtvaardige
gevoel
    		je geluk van Jezus verwachten vrede gebracht verzoening je bent geen vijand van God meer je bent een geliefd kind van God geworden
wil
 jezelf overgeven aan Jezus satan overwonnen verlossing je bent bevrijd uit de macht van de satan je bent toegelaten tot het koninkrijk van God
gedrag
  		 anders willen leven dood overwonnen levendmaking je bent niet meer geestelijk dood je hebt een nieuw leven ontvangen

Bekering, de verdienste van Jezus en wedergeboorte

Zie ook de volgende onderwerpen:
- 'Betekenis van het kruis' in hoofdstuk 'Sterven van Jezus'
- 'Je identiteit als christen' in hoofdstuk 'Anders denken'

 

4.2.15. Rechtvaardigmaking

Toen Jezus aan het kruis stierf, heeft Hij de zondeschuld van de hele wereld gedragen. Bij je wedergeboorte wordt deze verdienste van Jezus persoonlijk op jou toegepast, waardoor je zondeschuld wordt vergeven. Vanaf dat moment is je status veranderd van 'zondaar' naar 'rechtvaardige'.

Zie onderwerp 'Jezus droeg de zonden' in hoofdstuk 'Sterven van Jezus'.

Rechtvaardigmaking is het fundament van de wedergeboorte. Je zou kunnen zeggen dat de overige drie aspecten (verzoening, verlossing en levendmaking) daar verder op doorbouwen. Rechtvaardigmaking is de morele kant van de wedergeboorte die gaat over de cruciale vraag: ben je schuldig of onschuldig tegenover God? Hierbij staat vooral Gods rechtvaardigheid op de voorgrond.

"... gerechtigheid en recht zijn de grondslag van zijn troon." (Psalm 97:2, NBG1951)

Wat is rechtvaardigmaking?

Een ZONDAAR die zich tot God bekeert wordt bij zijn wedergeboorte tot RECHTVAARDIGE verklaard door God, de hoogste rechterlijke macht van het heelal. Deze verklaring is door Jezus, de Zoon van God, ondertekend met zijn eigen bloed. Deze verklaring is eenmalig, heeft een eeuwige geldigheidsduur en kan alleen ongedaan worden gemaakt op verzoek van de persoon zelf, als hij ervoor kiest zich van God los te maken.

Gods prachtige herscheppingsplan voor de mens, waarvan de rechtvaardigmaking een onderdeel is, komt voort uit de eindeloze bron van genade die zo kenmerkend is voor onze edelmoedige Schepper:

"Want allen hebben gezondigd en missen de heerlijkheid van God, en worden om niet gerechtvaardigd door Zijn genade ..." (Romeinen 3:23-24, HSV2010)

De profeet Jesaja profeteerde de volgende woorden over Jezus, die eeuwen later op aarde zou komen:

"... Wanneer Hij Zijn leven heeft geofferd voor de zonde ... zal mijn rechtvaardige dienaar (=Jezus) vele mensen bevrijden van schuld en hen rechtvaardig maken in de ogen van God, want Hij zal al hun zonden dragen." (Jesaja 53:10-11, HB2008)

Bij rechtvaardigmaking onderscheiden we een minkant (vergeving van zondeschuld) en een pluskant (toerekening van Jezus' gerechtigheid). In dit verband betekent de term 'minkant' dat God iets schadelijks wegneemt dat bij het oude leven hoort. De term 'pluskant' betekent dat God daarvoor in de plaats iets goeds geeft dat bij het nieuwe leven hoort.

Minkant van rechtvaardigmaking: vergeving van zondeschuld

De minkant van rechtvaardigmaking houdt in dat je vergeving van je persoonlijke zondeschuld ontvangt. Zonden zijn daden die tegen Gods wil in gaan en schuld is de mate waarin je daarvoor verantwoordelijk gesteld wordt. In Leviticus 1-4 zien we dat God zondoffers had ingesteld en apart daarvan ook nog eens schuldoffers om het verschil te benadrukken. Bij schuldoffers is bijvoorbeeld herstelbetaling verplicht, bij zondoffers niet. In het Nieuwe Testament worden 'zonde' en 'schuld' vaak door elkaar gebruikt, omdat ze sterk met elkaar samenhangen.

Vergeving houdt in dat je schuld is betaald door Jezus. Dat heeft Hij gedaan doordat Hij aan het kruis de zondeschuld van de hele mensheid op zich genomen heeft en zijn eigen zondeloze leven als zondoffer en schuldoffer heeft gegeven. De vergeving die Jezus op Golgota mogelijk heeft gemaakt voor de mensheid als geheel, wordt individueel toegepast wanneer je je tot God hebt bekeerd door het geloof in Jezus.

"God echter bevestigt Zijn liefde voor ons daarin dat Christus voor ons gestorven is toen wij nog zondaars waren." (Romeinen 5:8, HSV2010)

De gerechtvaardigde mens is dus officieel vrijgesproken van zijn zonden. Zijn geweten is volledig gereinigd van alle zonden. Hij wordt door God goedgekeurd en aanvaard.

Pluskant van rechtvaardigmaking: toerekening van gerechtigheid

Vergeving houdt in dat Jezus bij de wedergeboorte je zondeschuld op zich heeft genomen. Daardoor is de schuld vereffend en is het dus met God in orde gekomen. Dat begrip is overbekend bij iedere kerkganger. Maar rechtvaardigmaking betekent dat bovendien de rechtvaardigheid van Jezus (door in jouw plaats te sterven aan het kruis) aan jou wordt toegerekend. Dat begrip is veel minder bekend. Paulus zegt hierover:

"Hem, die geen zonde gekend heeft, heeft Hij voor ons tot ZONDE gemaakt, opdat wij zouden worden GERECHTIGHEID Gods in Hem." (2 Korintiërs 5:21, NBG1951)

Dat is niet alleen de schuld wegnemen, zodat je niets meer hoeft terug te betalen, maar dat je ook nog eens een enorme bonus erbij ontvangt. Dat is dubbele genade en dubbel onbegrijpelijk! God heeft aan Jezus al jouw zonden toegerekend. Nu rekent God jou al het goede toe dat Jezus gedaan heeft. Stel je eens voor dat een crimineel voor de rechtbank staat vanwege ernstige, bewijsbare misdrijven. Het OM eist 18 jaar gevangenisstraf, maar de rechter verklaart hem onschuldig en geeft hem ook een flink geldbedrag om een nieuw leven te beginnen. Dat nieuws zou over de hele wereld op tv komen. Gewoon te gek voor woorden. En net zo 'te gek voor woorden' is de rechtvaardigmaking die God een bekeerling toekent.

Het gevolg van rechtvaardigmaking is dat de schaamte en de onvrede van je zonden verdwijnt en dat Gods vrede ervoor in de plaats komt.

"Wij dan, gerechtvaardigd uit het geloof, hebben vrede met God door onze Here Jezus Christus." (Romeinen 5:1, NBG1951)

Die vrede kun je ervaren alsof er een pak van je hart is en dat is ook letterlijk zo.

Voorbeelden van rechtvaardigmaking

Ook in het Oude Testament komen we deze beide kanten van rechtvaardigmaking tegen, bijvoorbeeld in het visioen van de profeet Zacharia over de hogepriester Jozua:

"... 'Trek hem zijn vuile kleren uit.' En Zich tot Jozua wendend, zei Hij: 'Kijk,Ik heb uw zonden van u weggenomen en geef u nu deze feestkleren.' " (Zacharia 3:4, HB2008)

In het Nieuwe Testament komen we de prachtige gelijkenis tegen van de verloren zoon, die bij zijn smadelijke thuiskomst tegen zijn vader zei dat hij voortaan zijn knecht wilde zijn. Nee, hij werd als zoon binnengehaald, kreeg een zegelring om zijn vinger en er werd een knalfeest gebouwd. Hij werd:

Rechtvaardigmaking is een begrip waarover ik me blijf verwonderen. Het vreemde is dat gelovigen tig keer zo vaak spreken over vergeving dan over rechtvaardigmaking. Misschien dat ze gewend zijn aan Bijbels onderwijs waarbij de zonde wordt overbelicht ten koste van de genade die God schenkt.

Geen zondaar meer, maar een rechtvaardige geworden

Een wedergeboren persoon is een rechtvaardige geworden en zo staat hij geregistreerd in de hemel. Als hij daarna zondigt, blijft die registratie als rechtvaardige ongewijzigd. Als hij daarna zijn zonden belijdt, worden ook die zonden vergeven.

"Als wij onze zonden belijden: Hij is getrouw en rechtvaardig om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid." (1 Johannes 1:9, HSV2010)

Voor een onbekeerd mens is zondigen de regel, maar voor een wedergeboren mens is zondigen de uitzondering. Daarom schreef de apostel Johannes bijvoorbeeld:

"We weten dat iemand die uit God geboren is niet zondigt ..." (1 Johannes 5:18, NBV2004)

Die uitspraak lijkt op het eerste gezicht gewoon niet waar te zijn, omdat zelfs de beste gelovigen toch wel zonden blijven doen. Maar het is de uitzondering geworden, niet meer de regel. Een ware gelovige kent de weg naar de vergeving van zonden en naar de overwinning over zijn zondige neigingen door de kracht van Gods Geest op de leerweg van het geloof. Naarmate een wedergeboren mens geestelijk groeit, zal hij een steeds grotere afkeer van de zonde krijgen en zal de Heilige Geest hem helpen steeds meer een rein en heilig leven te leiden.

Zie ook hoofdstuk 'Omgaan met zonden'.

Nieuwe identiteit

De wedergeboren mens een door wedergeboorte gerechtvaardigd, dus een rechtvaardig mens geworden, dus mag hij daarna nooit meer zeggen dat hij een zondaar is. Het zondigen hoort niet meer bij zijn nieuwe identiteit als herschapen mens. Hij blijft helaas nog wel zondigen, maar die zonden worden vergven als ze aan God beleden worden. Het is belangrijk om dat te begrijpen, ook wanneer de praktijk van het leven weerbarstig is.

De zondeschuld was de oorzaak van:

  1. de verwijdering tussen God en de mens
  2. de macht van de satan over je leven
  3. de geestelijke dood

Door de vergeving van schuld en de rechtvaardigmaking is de weg vrijgemaakt voor de volgende drie aspecten van de wedergeboorte die in de volgende onderwerpen aan de orde komen:

  1. het herstel van de relatie met God (verzoening)
  2. de vrijheid van God in je leven (verlossing)
  3. het ontvangen van nieuw leven (levendmaking)

 

4.2.16. Verzoening

Toen Jezus aan het kruis stierf, heeft Hij de mensheid met God verzoend, waardoor het voor mensen mogelijk is geworden om een relatie met God te hebben. Bij je wedergeboorte wordt deze verdienste van Jezus persoonlijk op jou toegepast, waardoor je niet langer een vijand van God bent, maar een kind van God bent geworden!

Zie onderwerp 'Jezus bracht vrede' in hoofdstuk 'Sterven van Jezus'.

Van de vier aspecten van de wedergeboorte is de rechtvaardigmaking het fundament van de wedergeboorte. Door de rechtvaardigmaking is de juridische positie van de bekeerde mens veranderd van zondaar tot rechtvaardige. Verzoening gaat over de relationele kant van de wedergeboorte.

Wat is verzoening?

Na de zondeval van de mens is de relatie tussen God en de mensheid verbroken en is de mens van God vervreemd geraakt. Adam en Eva hebben God afgewezen door naar de satan te luisteren, want ze wilden niet meer afhankelijk van God zijn. Ze wilden liever voor zichzelf beginnen, net zo als de satan dat ooit gedaan had toen hij in opstand tegen God kwam. Dat was regelrechte rebellie tegenover hun Schepper en Weldoener. Daardoor werden de mensen Gods vijanden. Door zijn plaatsvervangend sterven aan het kruis heeft Jezus de kloof tussen God en de mensheid overbrugd. Bij de geboorte van Jezus was er een spreekkoor van engelen dat God loofde met de woorden:

"Eer zij aan God in de hoogste hemelen, en vrede op aarde, in mensen een welbehagen." (Lucas 2:14, HSV2010)

Jezus was naar de aarde gekomen om door zijn kruisdood de mensheid met God te verzoenen. God zou daardoor weer vreugde in de mensheid kunnen hebben en een relatie met mensen kunnen hebben. Bij de wedergeboorte wordt deze collectieve verzoening van de mensheid toegepast voor elke bekeerde persoon, waardoor hij in een nieuwe relatie met God komt te staan.

"Want in Hem (=Jezus) heeft heel de volheid (=God) willen wonen om door Hem alles met zich te verzoenen en vrede te stichten door het bloed, aan het kruis vergoten, om alle wezens in de hemel en op de aarde door Hem te verzoenen. Ook u was vroeger van God vervreemd en Hem vijandig gezind door uw slechte daden. Maar nu heeft God u met zich verzoend in Christus' sterfelijk lichaam ..." (Kolossenzen 1:19-22, WV2012)

Bij de verzoening onderscheiden we een minkant en een pluskant. In dit verband betekent de term 'minkant' dat God iets schadelijks wegneemt dat bij het oude leven hoort. De term 'pluskant' betekent dat God daarvoor in de plaats iets goeds geeft dat bij het nieuwe leven hoort.

Minkant van verzoening: geen vijand van God meer

Paulus schrijft het volgende over gelovigen van zowel Joodse als heidense afkomst:

"... en opdat Hij die beiden in één lichaam met God zou verzoenen door het kruis, waaraan Hij de vijandschap gedood heeft." (Efeziërs 2:16, HSV2010)

Voorheen was je in principe een vijand van God doordat je in zondige opstandigheid leefde. Als je netjes in een christelijk gezin bent opgegroeid heb je dat waarschijnlijk niet zo ervaren, omdat je toch in zekere zin 'in het licht van God' leefde. Maar naarmate je ouder werd, wist je steeds beter dat je een zondaar was en zelf verantwoordelijk was voor al het verkeerde dat je deed. Al die zonden zorgden voor een afstand tussen God en jou, waardoor er geen open relatie met God mogelijk was. Vanwege de verzoening (onderdeel van het wedergeboorte 'pakket') is dat veranderd, want vanaf dat moment sta je niet langer te boek als vijand van God. De vijandschap is definitief voorbij.

Pluskant van verzoening: persoonlijke relatie met God

God beschouwt je niet meer als vijand, maar als bondgenoot. Ook dat is weer: dubbele genade. God kijkt vol liefdevolle vriendelijkheid naar je, en dat is de andere kant van wat de verzoening voor jou heeft opgeleverd. Je bent bij de wedergeboorte een uitverkorene van God geworden, het voorwerp van zijn vaderlijke liefde. God is blij met je, want Hij ziet iets van zijn Zoon in je. Je bent immers met 'Christus omkleed' zoals de Bijbel dat zegt (Galaten 3:27).

Door wedergeboorte word je in Gods heilige gezin geboren en ben je één van de 'huisgenoten van God' geworden (Efeziërs 2:19) en zelfs een kind van God:

"Maar aan wie hem (=Jezus) aanvaardden en in hem geloofden, heeft hij het recht gegeven kinderen van God te worden. Dat werden zij niet door hun afstamming, of op natuurlijke en menselijke wijze, nee, zij zijn uit God geboren." (Johannes 1:12-13, GNB1996)

"Hoe groot is de liefde die de Vader ons betoond heeft! Wij worden kinderen van God genoemd, en we zijn het ook ..." (1 Johannes 3:1, WV2012)

Door wedergeboorte word je geen geadopteerd kind van God, maar een echt kind van God. Ja zelfs letterlijk een bloedverwant van God vanwege het bloed van Jezus waardoor jij binnen Gods familie bent (weder)geboren. Door de Heilige Geest kun je als wedergeboren gelovige die relatie in je hart ervaren en daardoor weet je extra zeker dat je een kind van God bent.

"De Geest zelf verzekert onze geest dat wij Gods kinderen zijn." (Romeinen 8:16, NBV2004)

Je lichaam had je al van God ontvangen, doordat Hij je schepper is. In die zin was God al je Vader. Bij de wedergeboorte heb je van God bovendien nieuw, geestelijk leven in je hart ontvangen. Daardoor mag je God ook in geestelijke zin je Vader noemen. Doordat God zowel in fysiek als in geestelijk opzicht je Verwekker is, mag je jezelf zelf dubbel en dwars een kind van God noemen. Je bent opnieuw geboren als geliefd kind van God.

De verandering die de verzoening teweegbrengt is enorm:

Voorbeeld van verzoening

Een prachtig voorbeeld van een verzoening kunnen we vinden in 1 Samuel 25. David met zijn mannen voelden zich buitengewoon onbeschoft behandeld door boer Nabal. Samen met een klein legertje was David onderweg om deze boer een gevoelige les te geven. Plotseling kwam Abigaïl, de vrouw van Nabal, David tegemoet. Zij bracht op een indrukwekkende manier verzoening tot stand om te voorkomen dat Nabal en zijn personeel zouden worden gedood (1 Samuel 25:23-31):

David accepteerde het verzoeningsaanbod en was Abigaïl welgezind. Zo welgezind zelfs dat hij na de dood van Nabal, kort daarna, haar ten huwelijk vroeg. Dat was nog eens een verzoening! De vijandschap was beëindigd en er ontstond zelfs een innige relatie.

Nieuwe identiteit

Als je bent wedergeboren, is de volgende relatie met God ontstaan en dat is een belangrijk onderdeel van je nieuwe identiteit als gelovige:

  1. God de Vader is je Vader en jij bent zijn kind
  2. Jezus is je Heer en leermeester en jij bent zijn discipel.
  3. De Heilige Geest is je Helper

Dit is verder uitgewerkt in hoofdstuk 'Relatie met God'.

 

4.2.17. Verlossing

Toen Jezus aan het kruis stierf, heeft Hij een grote overwinning behaald op de satan. Bij je wedergeboorte wordt deze overwinning persoonlijk op jou toegepast, waardoor je bevrijd wordt van de heerschappij van de satan. Vanaf dat moment kan hij nog wel invloed op je hebben, maar heeft hij geen macht meer over je. Je bent dan geen slaaf van de satan meer, maar een vrij mens binnen het koninkrijk van God.

Zie onderwerp 'Jezus overwon de satan' in hoofdstuk 'Sterven van Jezus'.

Verlossing, redding en bevrijding

Het woord 'verlossing' of 'redding' wordt vaak gebruikt om alles wat maar met wedergeboorte te maken heeft onder één noemer te brengen, dus ook bijvoorbeeld: vergeving van zonden, kind van God worden, nieuw leven ontvangen, zaligmaking, en noem maar op. Dat is op zich niet verkeerd, want het woord 'soteria' in de Griekse brontekst van het Nieuwe Testament omvat ook al die aspecten van de wedergeboorte.

Maar het probleem is dat de meeste gelovigen bij woorden als 'verlossing' of 'redding' direct denken aan verlossing van je zonden, dus aan slechts één aspect van de wedergeboorte. Dat leidt tot een eenzijdig denken, waarin de zonde te veel benadrukt wordt. De letterlijke betekenis van de Nederlandse woorden 'verlossing' of 'redding' is: bevrijding. In Herschepping bedoelen we met 'verlossing' steeds: bevrijding uit de macht van de satan, om het zo beter te kunnen onderscheiden van het begrip 'vergeving' dat over zonden gaat. En deze verlossing, dus de bevrijding uit de macht van de satan, is de kern van de wedergeboorte, de beslissende factor.

Samenhang met rechtvaardigmaking en verzoening

Door de rechtvaardigmaking is de juridische positie van de bekeerde mens veranderd van zondaar tot rechtvaardige. Het tweede aspect van de wedergeboorte, verzoening, is de relationele kant van de wedergeboorte. Het derde aspect, verlossing, gaat over de vraag wie de zeggenschap over je leven heeft.

"Hij heeft ons gered uit de macht van de duisternis en ons overgebracht naar het rijk van zijn geliefde Zoon. In Hem hebben wij de verlossing, door Zijn bloed, namelijk de vergeving van de zonden." (Kolossenzen 1:14, HSV2010)

Het woord 'namelijk' is een toevoeging, een eigen interpretatie van de vertalers, waaruit blijkt dat zij vergeving van zonden min of meer gelijk stellen aan verlossing. Jammer! De BGT vertaling heeft beide begrippen duidelijk NAAST elkaar geplaatst (zoals ook in de Griekse brontekst!) en dat is correct:

"Omdat we bij Christus horen, zijn we gered en zijn onze zonden vergeven." (Kolossenzen 1:14, BGT2012)

Helaas is men in veel kerkelijke kringen geneigd om allerlei kernbegrippen die te maken hebben met bekering en wedergeboorte op de zonde te laten slaan. Maar Gods herscheppingsplan houdt zoveel meer in.

Overwinning over de satan en persoonlijke verlossing

Door de zondeval is de mensheid in de macht van de satan terechtgekomen. Toen Jezus aan het kruis stierf heeft Hij de macht van de satan overwonnen. De macht van de satan zouden we ook kunnen omschrijven als de optelsom van de machten van zonde, ziekte, dood en leugen.

"Hij heeft de heerschappijen en de machten ontwapend, hen openlijk aan de kaak gesteld en over hen getriomfeerd door het kruis." (Kolossenzen 2:15, WV2012)

"Hij heeft ons ontrukt aan de macht van de duisternis en overgebracht naar het koninkrijk van zijn geliefde Zoon." (Kolossenzen 1:13, WV2012)

Een andere kant van deze overwinning is dat Jezus met zijn bloed de losprijs betaald heeft die meer dan voldoende was om de hele mensheid van de satan vrij te kopen. Aan het kruis is niemand minder dan de Zoon van de almachtige, allerhoogste God gestorven. Bij de wedergeboorte wordt de vrijkoping van de gehele mensheid individueel toegepast op de gelovige waardoor hij een verloste wordt, bevrijd uit de slavernij van de satan.

Het begrip 'verlossing' heeft een minkant en een pluskant: bevrijding UIT de macht van de satan en toetreding TOT het koninkrijk van God. In dit verband betekent de term 'minkant' dat God iets schadelijks wegneemt dat bij het oude leven hoort. De term 'pluskant' betekent dat God daarvoor in de plaats iets goeds geeft dat bij het nieuwe leven hoort.

Minkant van verlossing: Bevrijding uit de macht van de satan

De Bijbel zegt dat Jezus op aarde is gekomen:

"... en zijn leven te geven als losprijs voor velen." (Matteüs 20:28, NBG1951)

Dit beeld heeft alles te maken met het loskopen van slaven, bijvoorbeeld op de slavenmarkt.

"... Ieder, die de zonde doet, is een slaaf van de zonde" (Johannes 8:34, HSV2010)

De bevrijde slaaf wordt niet een slaaf van God, maar een vrij mens die Hem uit liefde gaat dienen.

"Christus heeft ons bevrijd opdat wij in vrijheid zouden leven ..." (Galaten 5:1, NBV2004)

Net zoals God lang geleden het volk Israël verlost heeft uit de slavernij in Egypte, zo heeft God de bekeerde mens bevrijd uit de slavernij van de satan. Vrijheid is een kostbaar geschenk dat bij wedergeboorte aan de gelovige wordt gegeven, door Gods genade. Toch kan een gelovige ook na zijn wedergeboorte nog vastzitten aan oude hardnekkige zondige gewoonten, negatieve denkpatronen, onbeheerste verlangens of verslavingen, waardoor ze nog in een zekere mate van gebondenheid leven. Ook daarvan wil God je bevrijden. God wil je vrijmaken van alles wat je van Hem afhoudt.

Zie daarvoor hoofdstuk 'Bevrijding'.

Er zijn talloze romans geschreven over sterke, moedige mannen die hun geliefde bevrijden uit de handen van slechteriken. De verlossing van Jezus is zo'n bijzondere gebeurtenis die je zelf hopelijk hebt meegemaakt, waar zelfs iemand als Superman niet aan kan tippen:

Het belangrijkste van alles komt nog:

Het evangelie is echt goed nieuws!

Pluskant van verlossing: Toetreding tot het koninkrijk van God

Na je bekering heeft Jezus je niet alleen bevrijd uit de slavernij van de satan, maar bovendien als vrij mens ingelijfd in het koninkrijk van de hemel. Je hebt een andere nationaliteit gekregen, want je bent uit het koninkrijk van de duisternis verlost om voortaan bij het koninkrijk van het licht te behoren. Je wordt een hemelburger en dat is een enorm voorrecht.

"... (God) die u uit de duisternis geroepen heeft naar zijn wonderbaar licht." (1 Petrus 2:9, NBV2004)

"Maar wij hebben ons burgerrecht in de hemel, en van daar verwachten wij onze redder, de Heer Jezus Christus." (Filippenzen 3:20, NBV2004)

Het hoofdkwartier van je leven is verplaatst van de aarde naar de hemel. Daar is voortaan je hart en daar is je leven, want daar is Jezus. Een verlost mens is een pelgrim op aarde, op weg naar de hemelse toekomst. Je bent vanaf je wedergeboorte van hemelse oorsprong en je hebt een hemels doel. Je hebt in geestelijke zin een nieuw paspoort gekregen, afgegeven door Jezus zelf, ondertekend met zijn bloed en met een eeuwige geldigheid! Je burgerschap van het koninkrijk van de hemel kun je alleen ongedaan maken als je er bewust voor kiest zonder God verder te willen leven.

Jezus heeft als schepper en koning recht op je hele leven. Onderwerping aan Hem is dan ook de meest vanzelfsprekende reactie van de verloste mens. Maar Jezus heeft je niet gekocht om je tot een andere vorm van slavernij te brengen, maar tot volkomen vrijheid. Die vrijheid houdt onder andere in dat je zelfs vrij bent om zelf te bepalen in hoeverre je de koning wilt dienen. Binnen het koninkrijk van God dien je namelijk niet onder dwang, maar uit liefde, en dat is heel iets anders dan in het koninkrijk waaruit je verlost bent!

"U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen te zijn, en om Hem te kunnen aanroepen met 'Abba, Vader'." (Romeinen 8:15, NBV2004)

Heiligmaking

De oorspronkelijke betekenis van het woord 'heilig' in Bijbelse zin is: behorend bij God en apart gezet van de wereld-zonder-God. God beschouwt je als een 'heilige' wanneer je door wedergeboorte bent toegetreden tot het koninkrijk van de hemel. De apostel Paulus noemt dat begrip ook aan het begin van zijn brief aan de gelovigen in de Griekse stad Korinte:

"Van Paulus, apostel van Christus Jezus, geroepen door de wil van God, en van onze broeder Sostenes. Aan de gemeente van God in Korinte, geheiligd door Christus Jezus, aan hen die zijn geroepen om zijn heiligen te zijn, en aan allen die de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen ..." (1 Korintiërs 1:1-2, NBV2004)

Een christengelovige is dus door God geheiligd en tot een 'heilige' gemaakt. Tegelijk heb je als gelovige ook de opdracht om een heilig leven te leiden. Dat is niet zozeer een volmaakt zondeloos leven, maar vooral een leven vanuit liefdevolle toewijding aan God. Het sleutelwoord bij levensheiliging is dus: toewijding.

Zie meer hierover in onderwerp 'Heiliging' in hoofdstuk 'Toewijding'.

Kind en erfgenaam van God

Een wedergeboren gelovige is niet alleen een kind van God, maar ook een wettige erfgenaam van God geworden.

"En als wij kinderen zijn, dan zijn wij ook erfgenamen: erfgenamen van God en mede-erfgenamen van Christus ..." (Romeinen 8:17, HSV2010)

Aan Gods kinderen is de belofte gegeven om later met Jezus te regeren, wat dat ook maar mag inhouden. Het is werkelijk adembenemend welke plannen God met de verloste mens heeft.

"... en erfgenamen te zijn van het koninkrijk, dat Hij beloofd heeft aan hen die Hem liefhebben." (Jakobus 2:5, HSV2010)

"Als wij volharden, zullen wij ook met Hem regeren ..." (2 Timoteüs 2:12, HSV2010)

Vrij zijn

Iemand die verlost is van de overheersing van de satan en de zonde is in geestelijk opzicht een vrij mens geworden. De bekende prediker Charles Spurgeon bracht dat zo onder woorden:

"We houden niet van God vanwege dwang,
ons geloof is geen gebondenheid,
ons belijden is geen slavernij,
we worden niet voortgesleept door heiligheid,
noch gedreven door plichtsbesef.
Onze vroomheid is ons plezier,
onze hoop is onze blijheid,
onze plicht is onze vreugde."

Jozef: van gevangen slaaf tot onderkoning

Een bekend voorbeeld van wat verlossing op Gods manier inhoudt is het leven van Jozef, de zoon van de aartsvader Jakob (Genesis 37-41). Hij werd door zijn broers als slaaf verkocht en kwam op een gegeven moment in de gevangenis terecht, waar hij vele jaren moest doorbrengen. Door een bijzondere leiding van God werd hij door de farao van Egypte uit de gevangenis gehaald, met het verzoek een droom uit te leggen die God aan de farao had gegeven. Jozef gaf de uitleg en zei dat er zeven jaren met een overvloedige oogst zouden komen en daarna zeven jaren van extreme droogte. Jozef gaf vervolgens een verstandig advies aan de farao, die daar zo blij mee was dat hij Jozef aanstelde tot onderkoning van Egypte, een positie met grote rijkdom en eer.

Wat een contrast: van gevangene tot onderkoning, van een stinkende kerker tot vrijheid en een stralende troon. En in geestelijk opzicht maakt elk bekeerd persoon zo'n droomcarrière mee bij zijn wedergeboorte. Dat wordt niet altijd even dramatisch ervaren, zoals bijvoorbeeld bij Jozef, maar de feiten zijn goed vergelijkbaar!

 

4.2.18. Levendmaking

Toen Jezus aan het kruis stierf, heeft Hij de dood overwonnen. Deze overwinning is nog eens bevestigd door zijn opstanding uit de dood. Bij je wedergeboorte wordt deze overwinning persoonlijk op jou toegepast, waardoor je een nieuw leven ontvangt door de inwoning van de Heilige Geest.

Zie onderwerp 'Jezus overwon de dood' in hoofdstuk 'Kruis van Jezus'.

Wat is levendmaking?

Levendmaking is als het ware het sluitstuk van de wedergeboorte, waardoor de overige drie aspecten van de wedergeboorte (rechtvaardigmaking, verzoening en verlossing) tot leven komen. Ontvangen van nieuw leven en wedergeboorte zijn begrippen die dan ook heel dicht bij elkaar liggen. Geboorte betekent immers niets anders dan dat je begint te leven. Wedergeboorte is het begin van je geestelijke leven.

"Waarachtig, ik verzeker u: wie luistert naar wat ik zeg en hem gelooft die mij gezonden heeft, heeft eeuwig leven ... hij is van de dood overgegaan naar het leven." (Johannes 5:24, NBV2004)

Na de zondeval is de mensheid in de geestelijke dood terechtgekomen. Door zijn plaatsvervangend sterven aan het kruis heeft Jezus zijn leven prijsgegeven om de mensheid alsnog nieuw, geestelijk leven te kunnen aanbieden. Bij de wedergeboorte wordt dit collectieve aanbod van leven persoonlijk toegepast bij je bekering. Je wordt dan van binnen uit, vanuit je geest, een nieuw mens door de Heilige Geest die in je komt wonen. Je ontvangt daardoor een zogenaamde nieuwe natuur, waardoor je gedrag en levensstijl begint te veranderen.

"... opdat u daardoor deel zou krijgen aan de Goddelijke natuur, nadat u het verderf, dat er door de begeerte in de wereld is, ontvlucht bent." (2 Petrus 1:4, HSV2010)

Bij levendmaking onderscheiden we een minkant en een pluskant. De minkant is dat de wedergeboren mens niet langer geestelijk dood is. De pluskant is dat hij nieuw, geestelijk leven ontvangt. In dit verband betekent de term 'minkant' dat God iets schadelijks wegneemt dat bij het oude leven hoort. De term 'pluskant' betekent dat God daarvoor in de plaats iets goeds geeft dat bij het nieuwe leven hoort.

Minkant van levendmaking: niet langer geestelijk dood

Nadat Adam geschapen was leefde hij in harmonie met God en de aarde om hem heen was vol van Gods zegenende en beschermende heerlijkheid. Toch had hij nog niet die geestelijke verbondenheid met God die hij zou ontvangen als hij voor God zou kiezen door van de levensboom te eten. In plaats daarvan koos hij voor onafhankelijkheid van God en zo stierf hij een geestelijke dood bij de doodsboom. Zo is ook elke nakomeling van Adam geboren zonder geestelijke verbondenheid met God. Leven zonder God noemt de Bijbel 'dood'. Elk mens wordt dus geboren als geestelijk dode, hoe vervelend dat ook klinkt.

Zie ook onderwerp 'Erfzondigheid' in hoofdstuk 'Omgaan met zonden'.

Het kruis van Jezus is je levensboom geworden. Als je Jezus hebt aangenomen, heb je daardoor gegeten van de levensboom en nieuw, geestelijk leven ontvangen. Dat leven is bovendien onvergankelijk. Daarmee worden de dodelijke gevolgen van de zonde weggenomen. Je aardse lichaam is wel sterfelijk, maar de dood zal niet meer zijn dan een toegangspoort tot het eeuwige leven met Jezus.

Pluskant van levendmaking: nieuw leven ontvangen

"Vroeger was u dood door uw overtredingen en uw heidense levenswijze, maar God heeft u samen met Christus levend gemaakt, en hij heeft al onze overtredingen vergeven." (Kolossenzen 2:13, GNB1996)

In het dagelijks taalgebruik betekent geestelijk leven zoiets als alle kerkelijke en godsdienstige aangelegenheden bij elkaar. Dat woordgebruik heeft niets met ECHT geestelijk leven te maken. Het nieuwe leven is geen aangeleerde levensstijl of godsdienstigheid, maar heeft een bovennatuurlijke kwaliteit. Nieuw leven betekent dat de Heilige Geest in je hart woont. Daarover is in het Oude testament al geprofeteerd:

"Een nieuw hart zal Ik u geven en een nieuwe geest in uw binnenste; het hart van steen zal ik uit uw lichaam verwijderen en ik zal u een hart van vlees geven. Mijn Geest zal ik in uw binnenste geven ..." (Ezechiël 36:26-27, NBG1951)

Voor je geboorte leefde je in het lichaam van je moeder die je door de navelstreng van alle noodzakelijke voedingsstoffen voorzag. Bij je natuurlijke geboorte werd die navelstreng doorgeknipt en vanaf dat moment kon je onafhankelijk leven. Bij wedergeboorte is het net andersom. Voor je wedergeboorte leefde je misschien wel binnen een bepaalde invloedssfeer van God (als je kerkelijk bent opgegroeid), maar in geestelijke zin nog los van God. Bij je wedergeboorte word je als het ware door een soort geestelijke navelstreng met God verbonden. Door die geestelijke navelstreng kun je alles ontvangen wat je nodig hebt om dat nieuwe leven te leven. Het nieuwe leven kan dan ook worden omschreven als: leven in verbondenheid met God, als een soort internetverbinding met de hemel.

Wanneer je wordt levend gemaakt, dan gebeurt er iets in de geestelijke wereld. De hemel staat in open verbinding met alle mensen op aarde die nieuw leven hebben ontvangen. Daarom zegt de Bijbel ook dat er feest is in de hemel als een zondaar zich bekeert (Lucas 15:7,10). Wedergeboorte wordt niet alleen vanuit de hemel waargenomen, het speelt zich gewoon in de hemel zelf af, want de hemel behoort tot de geestelijke wereld en het wedergeboren hart ook. Ga er maar van uit dat die gebeurtenis even duidelijk door de hemelbewoners wordt waargenomen als het doorbreken van de zon op aarde gezien wordt door de aardbewoners.

Nieuw leven door de Heilige Geest

Nieuw leven ontvangen betekent dus dat Jezus via de Heilige Geest in het hart van de bekeerde mens komt wonen:

"zodat Christus door het geloof woont in uw hart ..." (Efeziërs 3:17, WV2012)

Je behoudt daarbij je eigen identiteit. Je wordt niet ineens gemuteerd tot een modelgelovige of zo. Maar in je hart is het leven van Jezus erbij gekomen. Het aardse leven heb je via je ouders en voorouders uiteindelijk van Adam doorgekregen. Adam werd levend door Gods adem:

"Toen maakte God, de HEER, de mens. Hij vormde hem uit stof, uit aarde, en blies hem levensadem in de neus. Zo werd de mens een levend wezen." (Genesis 2:7, NBV2004)

De oorspronkelijke woorden voor 'geest' in het Oude en Nieuwe Testament is hetzelfde als voor 'adem'. Het nieuwe leven heb je ontvangen van de tweede Adam: Jezus. En je ontvangt het door de inwoning van Gods Geest.

"... Hij heeft ons gered door het bad van de wedergeboorte en de vernieuwende kracht van de heilige Geest." (Titus 3:5, NBV2004)

Dat nieuwe leven ontvang je niet alleen voor jezelf, maar vooral om aan anderen de geestelijke rijkdom uit te delen die je ontvangen hebt.

"De Schrift zegt over wie in mij gelooft: Zijn hart zal een bron zijn waaruit stromen levend water vloeien.' " (Johannes 7:38, GNB1996)

Zie meer over het nieuwe leven in het volgende onderwerp 'Nieuw leven, eeuwig leven'.

Met Jezus gestorven en opgestaan

Paulus legt in Romeinen 6:3-5 uit dat levendmaking ook kan worden beschreven als met Jezus gestorven en opgewekt zijn. Jezus heeft zich vereenzelvigd met de mensheid door plaatsvervangend te sterven en vervolgens opgewekt te worden. Het gevolg is dat de mens, die Gods genadeaanbod heeft aangenomen, ook vereenzelvigd is met Jezus in zijn sterven en opstanding:

"... U bent immers met Hem begraven ... door het geloof van de werking van God, Die Hem uit de doden heeft opgewekt." (Kolossenzen 2:12, HSV2010)

Door zich te laten dopen legt een gelovige een publiek getuigenis af van zijn wedergeboorte.

 

4.2.19. Nieuw leven, eeuwig leven

Eeuwig leven voor nu

"Want God had de wereld zo lief dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft." (Johannes 3:16, NBV2004)

Veel Bijbellezers denken dat deze overbekende Bijbeltekst gaat over de eindbestemming van ongelovigen en gelovigen. Dus: wie niet gelooft in Jezus gaat na het aardse leven naar de hel, maar gelovigen gaan naar de hemel. Dat is heel begrijpelijk, want de meeste Bijbelvertalingen zetten de lezer naar mijn mening op het verkeerde been. Want er staat in de Griekse brontekst niet 'verloren GAAT' maar er staat 'verloren IS', niet 'eeuwig leven ZAL HEBBEN' maar 'eeuwig leven HEEFT'. De beide werkwoorden staan in de tegenwoordige tijd! We zouden het ook wel 'onvergankelijk leven' of 'eeuwigheidsleven' kunnen noemen, zodat we bij die woorden niet meteen aan het hiernamaals denken. Het nieuwe leven heeft al iets van de kwaliteit van het toekomstige leven in de hemel of op de nieuwe aarde:

"... in hem (=Jezus) bent u, door uw geloof, gemerkt met het stempel van de heilige Geest die ons beloofd is als voorschot op onze erfenis ..." (Efeziërs 1:13-14, NBV2004)

Overal in de evangeliën, waar we lezen dat Jezus over eeuwig leven spreekt, bedoelt Hij onvergankelijk leven voor nu, tenzij Hij er speciaal bij zegt dat het over het hiernamaals gaat. Jezus wil ons duidelijk maken dat het nieuwe leven geen zegen voor later is, maar voor nu. Het woord 'verloren' heeft ook betrekking op het hier en nu. Het betekent: een verspild, zinloos leven leiden dat verwerpelijk is voor God. Zo'n leven leidt uiteindelijk tot een eeuwigheid zonder God.

Ik vertaal dus Johannes 3:16 op de volgende manier:

"(1) Want God had de wereld zo lief
(2) dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven,
(3) opdat iedereen die in Hem gelooft
(4) geen verloren mens is,
(5) maar onvergankelijk nieuw leven heeft."

 

Het nieuwe leven is het leven van Jezus

Het nieuwe leven is geestelijk van aard en het is niets minder dan het leven van God dat bij de wedergeboorte van een gelovige wordt geïmplanteerd in zijn hart.

"... zodat Christus door het geloof woont in uw hart ..." (Efeziërs 3:17, WV2012)

Dat doet denken aan de bovennatuurlijke zwangerschap van Maria, waarbij Gods leven in haar lichaam werd gebracht. In de praktijk betekent het eeuwigheidsleven: leven in verbondenheid met God door actieve inwoning van de Heilige Geest.

Je kunt het nieuwe leven alleen kwijtraken als je ervoor kiest

Als je bent wedergeboren heb je een nieuw leven gekregen dat na je overlijden doorgaat tot in het hiernamaals. Alleen als je vrijwillig en doelbewust van God wegloopt zul je het nieuwe leven verliezen. God respecteert namelijk altijd de keuzes van onze vrije wil. Er zijn mensen die beweren: "eens een kind van God, altijd een kind van God." Deze uitdrukking is aardig bedacht en klinkt misschien erg Bijbels, maar is het niet. Op aarde blijft een mens altijd het kind van zijn vader of moeder, maar we moeten niet vergeten dat de term 'kind van God' niet in alle opzichten vergeleken kan worden met de manier waarop je als mens een kind van je ouders bent! In de Bijbel zien we veel voorbeelden van Gods beloften, maar als de ontvangers van die beloften God de rug toekeren verviel ook de belofte. Denk maar aan de belofte die God aan David en Salomo deed dat er ALTIJD een nakomeling van hen als koning over Israël zou regeren en dat het volk ALTIJD in hun land zouden mogen wonen. De geschiedenis leert dat deze beloften lang niet altijd vervuld bleven omdat de Israëlieten niet vanuit Gods beloften wilden leven.

Het is natuurlijk een belachelijk idee dat iemand die eenmaal dat rijke, nieuwe leven van God geproefd heeft, weer terug zou willen gaan naar het leven zonder God. En toch komt het voor dat echt wedergeboren mensen later heel bewust afstand nemen van God, maar gelukkig zijn het uitzonderingen. En dan is de weg terug naar God afgesloten, hoe hard het ook klinkt. Niet dat GOD de weg dan voor je afsluit, maar je hebt je hart dan zo verhard dat je eenvoudigweg niet meer ontvankelijk bent voor Gods Woord. Lees bijvoorbeeld de volgende ernstige waarschuwing voor mensen die het nieuwe leven hebben geproefd en toch overwegen God af te wijzen:

"Want het is onmogelijk om hen die eens verlicht zijn geweest, die de hemelse gave geproefd hebben en deelgenoot zijn geworden van de Heilige Geest, en die het goede Woord van God geproefd hebben en de krachten van de komende wereld, en die daarna afvallig worden, weer opnieuw tot bekering te brengen ..." (Hebreeën 6:4-6, HSV2010)

Dit geldt niet voor mensen, die in wanhopige situaties het gevoel hebben God te zijn kwijt geraakt. Gods genade is meer dan ruim genoeg om zulke mensen te blijven dragen. Trouwens, zolang een wedergeboren persoon bang dat hij 'zijn redding kwijt is', mag hij weten dat hij zich niet definitief van God heeft afgekeerd. Dan is hij beslist niet in de situatie van Hebreeën 6:4-6 terechtgekomen! Iedere afgedwaalde gelovige mag weer terugkeren tot God als hij dat wil. De gelijkenis van de verloren zoon (Lucas 15:11-32) spreekt daar duidelijke taal over!

Hoop

De hoop op eeuwig leven is een geweldig voorrecht waar alle wedergeboren gelovigen van verzekerd kunnen zijn:

"... heeft Hij ons behouden ... door de wassing van de wedergeboorte en de vernieuwing van de Heilige Geest ... opdat wij ... erfgenamen werden naar de hoop van het eeuwige leven." (Titus 3:5-7, TELOS1982)

Het geeft extra moed om in het hier en nu te leven en te weten dat het aardse leven zin heeft ter voorbereiding op wat komen gaat. Dat geeft veel houvast, vooral onder moeilijke levensomstandigheden.

 

4.2.20. Rust vinden bij Jezus

Uitnodiging van Jezus

Jezus zei eens het volgende tegen mensen die van de farizeeën een behoorlijke godsdienstige last op hun schouders hadden gekregen (zie ook Matteüs 23:4) vanwege hun dolgedraaide wetticisme:

"Kom naar Mij toe, allen die vermoeid en belast bent, en Ik zal u rust geven." (Matteüs 11:28, HSV2010)

Deze woorden kunnen ook toegepast worden op mensen die nog niet de verbondenheid met Jezus kennen. De vermoeidheid, die Jezus bedoelde, komen we ook tegen in het volgende Bijbelgedeelte:

"Hij (=Jezus) was diep geroerd toen Hij zag hoe de mensen afgemat waren en zich geen raad wisten. Zij leken op een kudde schapen zonder herder." (Matteüs 9:36, HB2008)

Zo kijkt Jezus naar onbekeerde mensen: het zijn mensen die bewust of onbewust een loodzware last met zich meetorsen. Dat zware lastenpakket bestaat onder meer uit:

Wie zich in geloof aan Jezus geeft, mag zijn hele lastenpakket bij Hem inleveren en er voorgoed afstand van doen. Wat geeft dat een verlichting!

De grote ontdekking

Na een periode van zoeken naar het ware leven, hebben talloze mensen die rust bij Jezus gevonden en hun leven aan Hem toevertrouwd. Want als je Jezus gevonden hebt, weet je diep in je hart heel zeker dat je niet verder hoeft te zoeken: je hebt gevonden waar je hart onbewust naar op zoek was.

"Ons hart vindt pas rust wanneer het rust in God." (Augustinus)

Jezus was een keer in gesprek met een Samaritaanse vrouw, die water ging putten. Voor Jezus was dat een mooi aanknopingspunt om haar te vertellen van het levende water dat Hij kwam brengen:

'Jezus zei tegen haar: 'Als u wist wat God wil geven, en wie het is die u om water vraagt, zou u hem erom vragen en dan zou hij u levend water geven.' " (Johannes 4:10, NBV2004)

Zij gaf gehoor aan wat Jezus haar aanreikte en dronk het levende water in met haar hart. Ze rende even later naar haar dorpsgenoten om hen enthousiast te vertellen: IK HEB HET GEVONDEN, waarnaar mijn hart op zoek was zonder dat ik het besefte. Hij is de beloofde messias! Wat een ontdekking; de belangrijkste ontdekking die een mens tijdens zijn hele leven kan doen.

Bij een andere gelegenheid deed Jezus dezelfde oproep aan iedereen die het wilde horen:

"Op de laatste dag, het hoogtepunt van het feest, stond Jezus in de tempel, en hij riep: 'Laat wie dorst heeft bij mij komen en drinken!" (Johannes 7:37, NBV2004)

De rust van Jezus

De rust van Jezus is een geschenk dat je ontvangt bij je wedergeboorte. Het houdt in:

Er is ook zoiets als een 'tweede rust' gedurende het levenslange groeiproces na je bekering. Zie daarvoor onderwerp 'Leven in de rust van Jezus' in hoofdstuk 'Geloof en geloofsgroei'.

 

4.2.21. Je wedergeboorte ervaren

Waarneembare uitwerking

Wedergeboorte is geen abstract begrip, maar een werkelijkheid die je normaal gesproken behoort te ervaren. Je ervaart die levendmaking van je geest namelijk door je intuïtie, waarmee je niet alleen VOELT dat je veranderd bent, maar vooral WEET dat je veranderd bent.

"De Geest zelf bevestigt het getuigenis van onze geest dat wij kinderen zijn van God." (Romeinen 8:16, WV2012)

Dat betekent: de Heilige Geest laat je op zijn manier weten dat Hij zijn intrek heeft genomen in je hart. Het nieuwe leven heeft een waarneembare uitwerking, zoals Jezus het destijds aan Nikodemus uitlegde:

"De wind waait waarheen hij wil en u hoort zijn geluid, maar u weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat; zo is het met iedereen die uit de Geest geboren is." (Johannes 3:8, HSV2010)

We kunnen de wind niet zien, maar wel de luchtbeweging voelen. Hetzelfde geldt voor de Heilige Geest en voor mensen die door de Heilige Geest zijn herboren.

Ik kan niet genoeg benadrukken dat een veronderstelde wedergeboorte op zich (vanaf je geboorte in een christelijk gezin) een lege veronderstelling is, die veel mensen weerhoudt om ECHT wedergeboren te worden. Want de Bijbel leert duidelijk dat geloofsvertrouwen, bekering en wedergeboorte bij elkaar horen, zoals bijvoorbeeld blijkt uit de volgende Bijbelgedeelten:

"Toen u gedoopt werd bent u immers met hem begraven, en met hem bent u ook tot leven gewekt, omdat u gelooft in de kracht van God die hem uit de dood heeft opgewekt." (Kolossenzen 2:12, NBV2004)

"Maar aan wie hem (=Jezus) aanvaardden en in hem geloofden, heeft hij het recht gegeven kinderen van God te worden." (Johannes 1:12, GNB1996)

Kenmerken van wedergeboorte

Enkele van de meest opvallende kenmerken van nieuw leven zijn:

Als je kerkelijk bent opgegroeid deed je voor je wedergeboorte je best om te doen wat christenen behoren te doen. Na je wedergeboorte komt je motivatie niet meer uit plichtsbesef of kerkelijke gewoonten, maar van binnenuit, uit liefde voor God, omdat je bent aangesloten op de bron van liefde.

Omdat nieuw leven na de wedergeboorte nog moet doorgroeien, zullen verschillende van deze kenmerken pas wat later ontstaan of merkbaar worden. Dat hangt er ook van af hoe radicaal de bekering is geweest. Een radicale bekering zorgt voor een krachtige start. Bij een minder radicale bekering komt de geloofsgroei langzamer op gang.

Wedergeboorte wordt verschillend ervaren

Jezus gebruikt in Johannes 3 niet voor niets de term 'wederGEBOORTE' , die immers niet wijst op een geleidelijk, haast onmerkbaar proces, maar op een belevenis die een mijlpaal is voor de mens die het meemaakt.

Wedergeboorte is zeker geen abstracte gebeurtenis, waarvan je 'mag geloven' dat die heeft plaatsgevonden, zonder dat je er iets van merkt. Wedergeboorte is ook geen gevoel, zo van: "Ik voel dat God bij mij is en ik voel warmte in mijn hart als ik aan Jezus denk of een mooi lied zing, dus dan moet ik toch wedergeboren zijn?" De Bijbel maakt wel duidelijk dat het nieuwe leven te ervaren is, maar de Heilige Geest wil meer aanraken dan alleen je verstand of je gevoel.

Mensen ervaren hun wedergeboorte op verschillende manieren. Bij veel mensen is het een moment van bewustwording van het nieuwe leven direct na de bekering, bij anderen komt die bewustwording één of meer dagen later. Het duidelijk ervaren van je verbondenheid met God vindt plaats in je gemoed, in je dieper liggende gevoelens.

Ook ervaren mensen hun wedergeboorte verschillend doordat ze verschillende karakters hebben. Gevoelsmatige mensen ervaren deze gebeurtenis bijvoorbeeld meestal uitbundiger dan mensen met een evenwichtig karakter, gewoon omdat ze anders in elkaar zitten.

Zie ook onderwerp 'Iedere bekering is uniek' in dit hoofdstuk.

Wedergeboorte en emoties

De hevigheid van emoties hangen samen met iemands karakter (er zijn mensen die zo weinig emoties kennen dat ze helemaal niets ervaren!) en de mate van radicaliteit van iemands bekering. Enkele veel voorkomende reacties zijn:

Opnieuw jong

Wanneer je bij je bekering je oude leven hebt 'ingeleverd' en bij je wedergeboorte nieuw leven hebt gekregen, is het dus net of je in geestelijk opzicht opnieuw bent gaan leven. Het is een innerlijke verjongingskuur, die doet denken aan het volgende Bijbelgedeelte:

"die uw ziel verzadigt met het goede, zodat uw jeugd zich vernieuwt als die van een arend." (Psalm 103:5, NBG1951) 

Daarna is het normaal dat je in geestelijk opzicht groeit in kinderlijk vertrouwen op Jezus. Ook op oudere leeftijd kun je dan nog steeds innerlijk jong en vitaal zijn:

"Ze staan geplant in het huis van de HEER, in de voorhoven van onze God groeien zij op. Zij dragen nog vrucht als ze oud zijn en blijven krachtig en fris." (Psalm 92:14-15, NBV2004)

Getuigen van je wedergeboorte

Wanneer je iets bijzonders hebt meegemaakt is het normaal dat je dat aan anderen vertelt. Waar het hart vol van is, vloeit de mond van over. Je wedergeboorte is het belangrijkste gebeurtenis van je leven. Dat is mijn persoonlijke ervaring en ik denk dat dit waarschijnlijk voor alle wedergeboren gelovigen geldt. over je wedergeboorte en het nieuwe leven dat je hebt ontvangen.

Toch is je proces van bekering en wedergeboorte niet compleet als er nooit van hebt getuigd. Het normaal wanneer je iets heel bijzonders hebt meegemaakt is het normaal dat je aan anderen verteld over je wedergeboorte en het nieuwe leven dat je hebt ontvangen.

Wanneer pas wedergeboren gelovigen gaan getuigen van de verandering in hun leven, willen ze in hun enthousiasme wel eens vergeten hoe de vork in de steel zit. Ze zeggen dan zoiets als: "Ik heb gekozen om Jezus te volgen." Als ze wat verder gegroeid zijn in hun geloof gaan ze het anders zeggen: "Ik ben zo dankbaar dat God van me houdt en dat Hij mijn ogen heeft geopend. God heeft me laten zien wie Jezus is en dat Jezus in mijn leven is gekomen." Je hebt alles, maar dan ook alles te danken aan je genadige God. Geef Hem dan ook de eer die Hem toekomt!

 

4.2.22. Uitverkiezing

Eeuwig plan

Bij het woord 'uitverkiezing' wordt vaak gedacht aan het idee dat God op grond van een eeuwig plan van tevoren heeft vastgesteld wie ooit gered zullen worden of wie voor eeuwig verloren zullen gaan. Het lijkt dan of mensen machteloos staan tegenover God die willekeurig kan besluiten wie Hij accepteert en wie Hij verwerpt.  Maar dan zou God toch wel erg onrechtvaardig zijn en dat kan dus niet waar zijn.

De Bijbel spreekt duidelijk over een eeuwig, allesomvattend beleidsplan van God, waarbinnen onze levens een plek hebben. Voor alle ware christengelovigen die door wedergeboorte een nieuw leven hebben gekregen, geldt het volgende:

"en hij (=God) heeft ons naar zijn wil en verlangen voorbestemd om in Jezus Christus zijn kinderen te worden." (Efeziërs 1:5, NBV2004)

"In Hem (=Jezus) zijn wij ook een erfdeel geworden, wij, die daartoe voorbestemd waren, naar het voornemen van Hem (=God) Die alle dingen werkt overeenkomstig de raad van Zijn wil, opdat wij tot lof van Zijn heerlijkheid zouden zijn, wij, die al eerder onze hoop op Christus gevestigd hadden." (Efeziërs 1:11-12, HSV2010)

In de geestelijke wereld, waar God woont, bestaat het begrip 'tijd' niet. Verleden, heden en toekomst is daar eenvoudigweg 'heden'. God heeft dus zicht op de keuzen die ieder mens ooit heeft gemaakt, waar hij nu mee bezig is en welke keuzen hij in de toekomst zal maken. En op grond van die kennis zijn mensen uitverkorenen of verlorenen. Voor ons als mensen is dat moeilijk te bevatten omdat we aardbewoners zijn, maar het is wel rechtvaardig. En dat alles past in een rechtvaardig plan dat God van tevoren heeft uitgedacht.

In veel gevallen komen we de term 'uitverkorenen' of iets dergelijks tegen in de Nederlandse Bijbelvertalingen voor ware gelovigen die ook wel 'geroepenen' worden genoemd.  Het nieuwtestamentische woord voor 'gemeente' (Grieks: ekklesia) betekent: een groep uitgeroepenen. Nergens in de Bijbel wordt iemands persoonlijke uitverkiezing of bestemming losgemaakt van zijn individuele keuze om in God te gaan geloven en een volgeling van Jezus te worden.

Er is ruimte voor jou in Gods eeuwige plan

Het is bemoedigend te weten dat God jouw persoonlijke herscheppingsproces leidt (en dus niet jij zelf), dat je welkom bent bij Hem, en dat je op Hem kunt terugvallen, ook als je wel eens wegzakt. Gods 'eeuwige plan' kan nooit aanleiding geven tot welke negatieve gedachte dan ook en kan nooit een belemmering vormen voor wie dan ook om tot God te komen. De vraag 'ben ik wel uitverkoren?' vind ik eigenlijk een verboden vraag die van geen enkel belang is en alleen onnodige twijfel kan zaaien. Wie tot bekering gekomen is kan in de Bijbel lezen dat hij een uitverkorene is.

De Bijbel laat zien dat God je kende, lang voordat je geboren werd (Psalm 139:13-16). Zoals een moeder de kinderkamer klaarmaakt als er een baby op komst is, zo heeft God in zijn plan ruimte gemaakt voor jou. God hield van je voordat jij van Hem kon houden. Hij is je eerste liefde. God heeft je uitgekozen en geroepen voordat jij voor Hem zou gaan kiezen. Dat is een hartverwarmende gedachte.

Wie is verantwoordelijk voor bekering: God of de mens?

Bij het handelen van God vindt een wonderlijke wisselwerking plaats tussen God die iets doet en de mens die zich ervoor opent en erop reageert. God dringt zichzelf niet aan je op, maar respecteert je keuzevrijheid. Iemands bekeringsproces bestaat uit al die momenten van interactie tussen God en de mens, waarbij in het hart van de mens het geloof ontstaat dat tot bekering leidt. Die verwevenheid van Gods handelen en de reacties van de mens is één van de grootste mysteries van het christelijke geloof.

Als schepper staat God boven alles wat bestaat en alles wat gebeurt. Dus ook het hele proces van bekering en wedergeboorte valt onder zijn alles omvattende soevereiniteit. Daarbij zijn Vader, Zoon en Geest alle drie actief betrokken:

  1. De Vader heeft de wereld lief (Johannes 3:16) en heeft een alomvattend beleidsplan om mensen nieuw leven voor nu te geven, en later een stralende toekomst (Efeziërs 1:4-5).
  2. De Zoon heeft de losprijs betaald door zijn plaatsvervangend sterven zodat ieder die zich bekeert het nieuwe leven van God ontvangt door wedergeboorte.
  3. De Heilige Geest geeft individuele mensen zicht op God en zijn plan met hun leven gedurende het proces van bekering en wedergeboorte.

God is voor 100% de leider van je herscheppingsproces. Tegelijk ben je als mens voor 100% verantwoordelijk voor je eigen keuze om je in geloof tot God te bekeren. Je hoeft je geen zorgen te maken over Gods aandeel in het proces. God is daartoe zeer bekwaam. God laat zich motiveren door zijn eeuwige, onbaatzuchtige liefde en genade. Zelf ben je volledig verantwoordelijk voor jouw reacties op wie God is en op wat Hij doet in je leven. Daarin word je niet gemanipuleerd of gehinderd vanuit de hemel.

"Maar aan wie hem (=Jezus) aanvaardden en in hem geloofden, heeft hij het recht gegeven kinderen van God te worden." (Johannes 1:12, GNB1996)

Maar ook al is de mens verantwoordelijk voor zijn eigen geloofskeuze, het aannemen van Jezus is geen eigen verdienste. Want laten we wel wezen, wat voor verdienste is het als je van God het royale genadeaanbod van nieuw leven aanneemt? Als je door hebt wat dat genadeaanbod inhoudt, hoe zou je dat dan nog kunnen afwijzen?

God werkt in het hart van de mens

Persoonlijk geloof ik niet in een tegenstelling tussen de vrije wil van de mens en de soevereiniteit van God. Kijk eens naar het volgende Bijbelgedeelte:

"Daarom zie, Ik zal haar lokken, en haar leiden in de woestijn, en spreken tot haar hart." (Hosea 2:13, NBG1951)

Hier spreekt God over de relatie met zijn geliefde volk Israël, maar met dezelfde liefdevolle houding komt God de mens tegemoet die open staat voor zijn liefde. Hoe raar het ook mag klinken, God maakt mensen in zekere zin het hof, met een liefdevolle toenadering. Ook Jezus sprak over dit onderwerp toen Hij zei:

"Niemand kan tot Mij komen, tenzij de Vader ... hem trekt ..." (Johannes 6:44, HSV2010)

Dat 'trekken' van God (en natuurlijk evenzeer van Jezus) betekent niet dat Hij mensen zijn koninkrijk binnen sleept, want God respecteert ieders vrije wil. Het betekent wel dat God zijn aantrekkingskracht op hen uitoefent door hen te laten ontdekken wie Hij is en hoeveel Hij van hen houdt.

"... Een ieder, die het van de Vader gehoord en geleerd heeft, KOMT tot Mij ... Wie GELOOFT, heeft eeuwig leven." (Johannes 6:45-47, NBG1951)

Na het 'trekken' van God is het aan de mens een stap te nemen, namelijk om te komen en te geloven. Denk ook aan de andere uitdrukkingen die de Bijbel gebruikt voor het 'trekken' van God, zoals 'roepen' (1 Korintiërs 1:2) of 'aan de deur van je hart kloppen' (Openbaring 3:20). Gods werk in het mensenhart ontslaat de mens niet van zijn eigen verantwoordelijkheid om voor God te kiezen. Als God je roept, ga dan naar Hem toe. Als Jezus op de deur van je hart klopt, doe je hart dan open voor Hem. God schakelt de wil van de mens niet uit, want God heeft de mens geschapen met een vrije wil en een eigen verantwoordelijkheid voor zijn levenskeuzen.

Iemand zal er misschien tegen inbrengen dat er in de Bijbel van Lydia geschreven staat dat de Heer haar hart opende:

"Een van hen heette Lydia. Ze was een purperverkoopster uit Tyatira en vereerde God. Toen ze zat te luisteren, zorgde de Heer dat haar hart zich opende: ze was vol aandacht voor wat Paulus zei." (Handelingen 16:14, GNB1996)

Het lijkt alsof Lydia niet actief betrokken was bij het opengaan van haar hart. Maar er staat meer. Nadat zij en haar huisgenoten waren gedoopt, nodigde ze Paulus en degenen die bij hem waren uit met de woorden:

"... Als u ervan overtuigd bent dat ik in de Heer geloof, neem dan bij mij uw intrek ..." (Handelingen 16:15, NBV2004)

We lezen in deze beide Bijbelverzen:

  1. dat Lydia luisterde aandachtig naar de evangelieboodschap
  2. dat God haar hart opende voor de waarheid van die woorden
  3. dat zij de boodschap aanvaardde
  4. dat zij tot geloof kwam
  5. dat zij zich liet dopen

Haar bekering ging dus allerminst buiten haar eigen wil om. Paulus bracht Gods boodschap, God maakte de boodschap levend in haar hart en Lydia koos. Alles gebeurde op Gods initiatief en onder Gods regie, maar daarbij had Lydia ook een eigen rol.

Wachten op Gods ingrijpen?

Helaas zijn er nog steeds mensen die verlamd worden door bepaalde opvattingen rondom uitverkiezing. Ze menen uit de Bijbel te concluderen dat je alléén tot God kan komen als je, buiten je eigen wil om, een ingrijpende innerlijke verandering hebt ondervonden, van Gods kant. Ze gaan hun leven lang naar de kerk en wachten maar totdat die gebeurtenis hen overkomt. Maar het gaat hier om een leugen uit de hel waarmee de satan je passief wil maken en je wil weerhouden om naar God toe te gaan. De eerste evangelieboodschap van Jezus was gericht aan ALLE omstanders:

"... Bekeer u, want het koninkrijk der hemelen is nabij gekomen." (Matteüs 4:17, HSV2010)

Wie geeft ons dan het recht om te zeggen: "Pardon, wij hebben het in onze kerkelijke kring precies andersom geleerd. Wij kunnen ons niet bekeren, want dat moet ons eerst door U gegeven worden!" In de eerste plaats is het Jezus die je roept om nieuw leven in ontvangst te nemen:

"... Als iemand dorst heeft, laat hij tot Mij komen en drinken." (Johannes 7:37, HSV2010)

Als je hieraan gehoor wil geven, gaat het niet om de vraag 'ben ik uitverkoren?' maar om de vraag 'heb ik dorst en wil ik drinken?' In de Bijbel lees je nergens dat Jezus tegen iemand zei: "Ga maar weg want volgens mijn gegevens sta je niet op de lijst van uitverkorenen." Het genadeaanbod is aan alle mensen gericht.

God heeft niet vastgesteld dat bepaalde mensen bij voorbaat verworpen zijn en dus geen kans maken om nieuw leven te ontvangen, ook al zouden ze zich tot God keren. Mensen die wel zo denken willen nog wel eens de volgende tekst aanhalen:

"... Jakob heb ik liefgehad, Esau heb ik gehaat." (Romeinen 9:13, NBV2004)

In deze tekst wordt een vergelijking getrokken tussen Jakob en Esau. Het is een manier van spreken die betekent dat God Jakob heeft verkozen BOVEN Esau om aartsvader van het volk Israël te worden. In Lucas 14:26 wordt diezelfde zegwijze gebruikt in een ander verband. Hier komt nog zo'n tekst die sommige mensen gebruiken om anderen te ontmoedigen en de poort naar de hemel te versmallen.

"Want velen zijn geroepen, maar weinigen uitverkoren." (Matteüs 22:14, HSV2010)

Deze woorden sprak Jezus uit na de gelijkenis over de genodigden bij een feestmaal (Matteüs 22:1-14). Dit betekent: niet ALLE genodigden gaan in op de uitnodiging.

Kortom: laat je niet inpakken door al die neerdrukkende gedachten over uitverkiezing. Onthoud dat iedereen welkom is bij God die zijn leven aan Hem in geloof wil toevertrouwen.

Conclusie

Als je kennis hebt genomen van Gods genadeaanbod, dan ben je een 'geroepene' en als je het aanneemt blijk je een 'uitverkorene' te zijn. Dan blijkt bij het lezen van de Bijbel dat God je al eeuwen geleden op het oog heeft gehad. Een voorbeeld zien we in het volgende Bijbelvers waarin Gods eeuwige plan en de bewuste keuze van de mens naast elkaar voorkomen:

"... allen die voor het eeuwige leven bestemd waren, kwamen tot geloof." (Handelingen 13:48, GNB1996)