banner image

 

5. Geloofszekerheid

5.2. Waarheid en leugen

Als gelovige heb je een goed fundament van waarheid nodig om de vele leugens te kunnen ontmaskeren en te bestrijden die op je afkomen. Leugens zijn misschien wel de gevaarlijkste wapens waarmee de satan je probeert onderuit te halen. Wees vooral ook eerlijk en echt.

5.2.1. Wat is waarheid?
5.2.2. Fundament van waarheid
5.2.3. Wereldse leugens
5.2.4. Strijd om de gedachten
5.2.5. Satanische leugens
5.2.6. Christelijke leugens
5.2.7. Oudtestamentisch geloofsleven
5.2.8. Dwaalleringen
5.2.9. Bevrijding van leugens
5.2.10. Eerlijkheid
5.2.11. Echtheid

 

5.2.1. Wat is waarheid?

Waarheidsvragen

De Joodse leiders hadden Jezus gearresteerd en voor het gerecht gesleept. Zij wilden Hem ter dood laten brengen en Pilatus had de moeilijke taak om deze rechtszaak te behandelen. Als een onderdeel van dat proces had Pilatus een persoonlijk gesprek met Jezus om Hem te bevragen over de kern van zijn identiteit: zijn koningschap.

"Pilatus zei: 'U bent dus koning?' 'U zegt dat ik koning ben,' zei Jezus. 'Ik ben geboren en naar de wereld gekomen om van de waarheid te getuigen, en ieder die de waarheid is toegedaan, luistert naar wat ik zeg.' Hierop zei Pilatus: 'Maar wat is waarheid?' " (Johannes 18:37-38, NBV2004)

Vervolgens liep Pilatus naar buiten om tegen de menigte te zeggen dat Jezus onschuldig was. Even later stemde hij in met zijn terechtstelling. Uit deze geschiedenis komen de volgende dringende vragen naar boven:

  1. Wat is waarheid?
  2. Hoe herken je de waarheid?
  3. Wat doe je met de waarheid?

Dat zijn vragen van levensbelang en het is goed om het beste antwoord te vinden op elk van deze drie vragen.

Materiële waarheid

Materiële waarheid is gekoppeld aan de waarneembare werkelijkheid en alles wat logisch te beredeneren valt. De meeste wetenschappers houden zich uitsluitend bezig met de materiële wereld om daar hun waarnemingen en metingen te verrichten. Maar wetenschappers, die niet verder kijken dan het materiële, hebben geen antwoord op diepere levensvragen. Mensen zijn op zoek naar die antwoorden en alleen vanuit religies en godsdiensten worden serieuze zoektochten ondernomen om die antwoorden te vinden. Zij zoeken die op het geestelijke vlak en houden terecht rekening met de geestelijke wereld.

Samenlevingen die zich alleen richten op materiële zaken en religies uitbannen zijn de meest ontaarde samenlevingen die we in de loop der geschiedenis zijn tegengekomen. Vooral in de vorige eeuw hebben we de verwoestende uitwerking gezien van politieke systemen die antigodsdienstig waren. De bekendste zijn:

  1. de Sovjet-Unie (communisme)
  2. het Duitse Rijk van Hitler (nationaal socialisme)
  3. de Chinese Volksrepubliek (communisme, maoïsme)
  4. de huidige volksrepubliek van Noord-Korea (communisme, het Juche systeem van zelfredzaamheid)

Er wordt wel eens beweerd dat religies leiden tot oorlogen. Het zijn juist deze en andere antigodsdienstige regimes die tientallen miljoenen mensen hebben uitgemoord of een vroegtijdige dood hebben laten sterven door verhongering, concentratiekampen, slavernij, enzovoort. Met alleen materiële waarheid komen we dus letterlijk op een doodlopende weg terecht.

Historische waarheid

Een andere soort waarheid is historische waarheid. We hebben het dan over de beschrijving van feiten en gebeurtenissen. Geschiedkundigen vertellen wat er ooit is gebeurd en hoe het is gebeurd. Op het eerste gezicht lijken hun beschrijvingen waarheidsgetrouw, maar de betrouwbaarheid hangt sterk af van de keuzen die de geschiedschrijver maakt uit het beschikbare materiaal en van zijn eigen levensbeschouwing. Geschiedenissen worden nogal eens herschreven om beter aan te sluiten bij wat mensen willen horen. Het is dus niet zo eenvoudig om uit te maken of een geschiedenis ook echt de objectieve waarheid vertelt. Denk maar aan de discussie die ontstond toen de canon van de Nederlandse geschiedenis werd vastgesteld. Iedereen heeft zo zijn eigen ideeën over wat de belangrijkste feiten uit onze geschiedenis zijn.

Van het NOS journaal verwachten we een objectieve weergave van de recente gebeurtenissen. Toch ligt het er duimendik bovenop dat de overheersende levensbeschouwing bij de media een seculiere levensbeschouwing is. Daarom is het vandaag de dag belangrijk om naast het seculiere nieuws ook andere nieuwsbronnen te raadplegen. Enkele persoonlijke tips:

  1. Lees een goede krant, met commentaren op het nieuws en opinies van mensen die nadenken. Zelf heb ik veel aan het Nederlands Dagblad omdat je daarin goed onderbouwde en gebalanceerde columns en artikelen tegenkomt, en ook de opiniepagina helpt je om actuele zaken van meerdere kanten te bekijken, en vooral vanuit het christelijk perspectief. Anderen geven de voorkeur aan het Reformatorisch dagblad, waarvoor hetzelfde geldt.
  2. Natuurlijk zijn er ook op Internet betrouwbare nieuwsbronnen te vinden met nieuws dan vanuit een Bijbelgetrouwe visie wordt gebracht, zoals het Christelijk Informatie Centrum cip.nl.
  3. Wees goed geïnformeerd over Israël, want vooral daarover geven de seculiere media een eenzijdig negatief beeld. Zelf raad ik het behoorlijk gebalanceerde tijdschrift Israel Today aan, met het nieuws dat anderen niet brengen over Israël, vanuit een messiaans-Joodse achtergrond.

Is er een absolute waarheid?

Veel mensen steigeren als er iemand beweert dat hij met de absolute waarheid aankomt. Zij vinden dat er geen absolute waarheid bestaat. Dat is een vreemde stelling, want zodra iemand zegt dat er geen absolute waarheid bestaat, spreekt hij op dat moment zelf een absolute waarheid uit, die ook moeilijk te bewijzen is. Bovendien is het aannemelijker te maken dat er WEL een absolute waarheid bestaat, een waarheid die van God komt. Want wie zou beter weten wat waar is dan de God de schepper, die alles gemaakt heeft wat bestaat en die alwetend is? Jezus bevestigde dat toen Hij de volgende gebedswoorden sprak tegenover God de Vader:

"... Uw woord is de waarheid." (Johannes 17:17, HSV2010)

Als christenen geloven we dat de waarheid, die van God komt en ook door Jezus is geopenbaard, volkomen betrouwbaar, heilzaam en geloofwaardig is.

"Het Woord (=Jezus) is mens geworden en heeft bij ons gewoond, vol van goedheid en waarheid ..." (Johannes 1:14, NBV2004)

Gods waarheid

De Bijbel is een belangrijke bron van Gods waarheid en tegelijk een openbaring van wie God zelf is. En hierin zijn wezenlijke antwoorden te vinden op de diepste vragen van de mens. Gods waarheid is een betrouwbaar fundament waar je mee kan leven en sterven. Gods waarheid is oneindig zuiver, omdat God oneindig zuiver is. Gods waarheid is oneindig diep omdat God oneindige diepgang heeft. Gods waarheid is geen theoretische waarheid en geen veronderstelde waarheid, maar een levende waarheid, een echte waarheid, een reinigende waarheid, een zegenende waarheid, een bevrijdende waarheid en niet te vergeten: een praktische waarheid.

Jezus is de bron van waarheid. Daarom kon Hij naar waarheid zeggen:

"... Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door mij." (Johannes 14:6, NBV2004)

Gods waarheid heeft meer diepgang dan materiële of historische waarheid: het is een geestelijke waarheid. Daarom kan Gods waarheid nooit volledig door beperkte en aards denkende mensen worden bevat. Alleen door de Heilige Geest kan de gelovige Gods waarheid tot op zekere hoogte leren verstaan.

"Maar wanneer de Geest van de waarheid komt, zal hij jullie de weg wijzen naar de volle waarheid ..." (Johannes 16:13, GNB1996)

Persoonlijk geloof ik dat Gods Woord waar is, ook als wij mensen die waarheid moeilijk kunnen begrijpen. Dat is tegelijk het spannende en het boeiende van Gods Woord. Je raakt er nooit op uitgekeken!

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Bijbel'.

 

5.2.2. Fundament van waarheid

Christenen geloven in een absoluut betrouwbare waarheid: de waarheid die afkomstig is van God, de schepper van hemel en aarde. Deze waarheid komen we tegen in de Bijbel en in de persoon van Jezus, de Zoon van God.

Waarheid is ... persoonlijk

Waarheid is naar mijn overtuiging niet alleen objectief, beredeneerbaar en verstandelijk, maar ook afhankelijk van de bron en de persoon die iets als waarheid aanbiedt. Tijdens de tweede wereldoorlog geloofden de meeste Nederlanders niet wat er in de kranten stond, omdat ze door de Nazi's gedomineerd werden. Waarheid heeft dus veel te maken met de betrouwbaarheid van degene die zegt de waarheid te spreken en de mate waarin we de persoon kennen en vertrouwen.

Jezus is de waarheid

Gods waarheid (vooral vertolkt in de Bijbel) heeft niet een filosofie of manier van denken als basis, maar een persoon: Jezus, die van zichzelf gezegd heeft:

"... Ik ben de weg, de waarheid en het leven ..." (Johannes 14:6, NBV2004)

Jezus heeft ons geen religie of godsdienst gebracht, geen heilig boek met de stellige bewering dat dat boek de enige echte waarheid was, maar Hij kwam ... om zichzelf te brengen. Hij was zelfs bereid om zijn leven te geven, niet voor de waarheid, maar voor de mensheid. Jezus was zelf de waarheid en iedereen van zijn tijdgenoten kon dat met eigen ogen waarnemen:

Zie meer over Jezus in deel 4: 'Jezus'.

Jezus is geloofwaardig

Al met al moeten we constateren dat Jezus een erg geloofwaardig persoon was. Ik daag je uit om een geestelijk leider of stichter van een godsdienst, religie of filosofie, of een willekeurig ander persoon te noemen:

Vergelijk bijvoorbeeld eens de levens van Jezus en Mohammed of een andere stichter van godsdiensten of religies, en trek daaruit je conclusies over de betrouwbaarheid van hun beweringen. Bij wie van de twee zou je je het veiligst voelen? Wie van de twee was het meest begaan met jouw welzijn? Ik daag je bovendien uit om een godsdienstige boodschap te laten zien die rijker van inhoud is dan die van Jezus. Persoonlijk geloof ik dat er op de aarde nooit iemand heeft geleefd die zo vertrouwenswaardig is als Jezus. Er is niemand die ooit op aarde geleefd heeft die zelfs maar in zijn schaduw kan staan.

Waarheid vraagt om een reactie

Maar het begrip waarheid, zoals we het in de Bijbel tegenkomen, gaat verder. Het is niet alleen informatie die je tot je kunt nemen, maar het vraagt ook om een reactie, namelijk om die waarheid te accepteren en er iets mee te doen. Laat ik een voorbeeld geven. Stel dat je beste vriend je belt en zegt: "Ik ben ernstig ziek en heb het erg moeilijk." Dat is geen kille informatie die je voor kennisgeving aanneemt. Maar omdat die vriend veel voor je betekent, weet je dat je er iets mee moet doen. Je maakt dus een plan om hem op te zoeken en hem te helpen.

Als de Bijbelse boodschap tot je doordringt en je hart aanraakt, en je beseft dat het ware leven alleen bij Jezus te vinden is (Johannes 14:6; Johannes 3:16), dan zoek je net zolang totdat je dat leven hebt gevonden. Christengelovigen onderscheiden zich van ongelovigen doordat zij Gods waarheid hebben aanvaard als een solide, betrouwbaar en eeuwig fundament onder hun leven en die waarheid vervolgens toepassen. Daarom spreekt de Bijbel over 'wandelen in de waarheid' en 'wandelen in het licht'.

"Groter blijdschap ken ik niet, dan dat ik hoor dat mijn kinderen in de waarheid wandelen." (3 Johannes 1:4, NBG1951)

Gods waarheid is heilzaam, verhelderend en de basis voor stabiel levensgeluk. Het geeft diepgang en structuur aan je leven.

Maar waarom wordt Gods waarheid door zoveel waarheidzoekende mensen niet verwelkomd? Omdat die mensen heel goed weten dat die waarheid niet los te koop is, maar een appèl op hen doet om hun leven te laten veranderen. En dat willen ze niet, want zij willen baas van hun eigen leven zijn. Daarom verwerpen zij de waarheid van de Bijbel en bedenken ze een eindeloze reeks redenen waarom ze die waarheid niet 'kunnen' accepteren. Ze kunnen het wel, maar ze willen het niet. Ze stellen liever hun eigen waarheid samen uit wat ze van her en der verzameld hebben. Het klinkt ook veel beter om je eigen waarheid te hebben. Dat bevestigt je eigen zelfstandigheid. Afhankelijkheid van God is iets voor watjes, die religie nodig hebben als een kruk om op te leunen, denken ze.

 

5.2.3. Wereldse leugens

Verduisterd verstand

Bij mensen die niet verlicht zijn met Gods waarheid is het verstand verduisterd:

"... in de zinloosheid van hun denken, verduisterd in het verstand, vervreemd van het leven dat uit God is, door de onwetendheid die in hen is, door de verharding van hun hart." (Efeziërs 4:17-19, HSV2010)

"Hun overpeinzingen zijn volkomen zinloos en hun onverstandig hart is verduisterd. Terwijl ze beweren wijs te zijn, zijn ze dwaas ... Ze hebben de waarheid van God ingewisseld voor de leugen." (Romeinen 1:21,25, NBV2004)

We kunnen het ook andersom zeggen: ze zien Gods waarheid niet omdat ze verblind zijn door de leugens van de wereld, die worden gepromoot door de aartsleugenaar van alle tijden: de satan:

"Zij geloven niet omdat de god van deze wereld (=satan) hun geest heeft verblind. Daardoor kunnen zij de lichtstralen niet opvangen van het evangelie dat de heerlijkheid verkondigt van Christus, die het beeld is van God." (2 Korintiërs 4:4, GNB1996)

Door de verduistering van hun verstand en de blindheid van hun hart hebben ongelovigen geen verweer tegen hun zondige, zelfzuchtige verlangens en gedachten van hun oude, zondige natuur. In Romeinen 1:20-32 legt de apostel Paulus uit wat de gevolgen zijn wanneer mensen de waarheid inruilen voor de leugen: ze kunnen uiteindelijk tot de meest decadente zonden vervallen. Het begint met een verkeerde manier van denken en het eindigt met een totale degeneratie van het menselijke gedrag.

Wereldse manieren van denken

De Bijbel roept ons nadrukkelijk op om er niet dezelfde denkwijzen op na te houden als de wereld.

"En wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt hervormd door de vernieuwing van uw denken ..." (Romeinen 12:2, NBG1951)

Er staat dus niet: verander jezelf door op een andere manier te leren denken, maar laat God je denken veranderen. Maar daarbij heb je als gelovige zelf de verantwoordelijkheid om de denkwijze van de wereld af te wijzen, voor zover die haaks staat op Gods waarheid.

Laten we eens kijken naar een aantal eigentijdse manieren van denken die we in de wereld om ons heen tegenkomen. De invloeden van deze denkwijzen zijn immens groot en ook diep doorgedrongen in kerkelijke kringen. De meeste christenen hebben nauwelijks door hoezeer hun persoonlijke denken erdoor is aangetast.

Materialisme

Materialisme is: geloven in materiële waarden, alles willen uitdrukken in geld.

Ook christenen willen het steeds een beetje beter hebben in materieel opzicht en hebben niet gauw genoeg, precies zoals ongelovigen. Er is ook nauwelijks verschil tussen christenen en niet-christenen in de manier waarop ze kopen wat er in de winkels te koop is. Hoe meer liefde en aandacht je besteedt aan materiële dingen, hoe minder liefde je hebt voor God en alles wat met het dienen van God te maken heeft.

Liberalisme

Liberalisme is: je mag vrij zijn in je denken en zelf bepalen hoe je leeft. Vrijheid blijheid. In onze samenleving heerst een dwangmatige tolerantie van allerlei kwaad: je mag alles doen, zolang je er anderen maar niet te veel mee irriteert. En wat niet mag, wordt gedoogd. Liberalisme lijkt wel de staatsgodsdienst van ons land te zijn.

Bij veel christenen zien we ook vaak dat ze compromissen sluiten met de zonde. Vooral op het gebied van seksuele relaties gaan veel kerkmensen hun eigen gang, zonder te beseffen hoezeer hen dat beschadigt. Op het gebied van amusement kijken veel kerkmensen zonder gewetensbezwaar naar films en programma's waarin wordt gevloekt of de naam van Jezus wordt misbruikt. Dat zelfde geldt voor films met intiem gefilmde seks of overdadig geweld. Zulke producten van een losbandige samenleving hebben een vervuilende invloed op de harten van kerkmensen als ze niet de discipline kunnen opbrengen om er niet naar te kijken of te stoppen wanneer zulke smerigheid op hun beeldscherm verschijnt.

Rationalisme

Rationalisme: het denken (de ratio) van de mens staat centraal. Wat niet verklaarbaar of meetbaar is, heeft geen waarde. Vanuit die denkwijze wordt God als schepper afgewezen en worden de wonderen van de Bijbel als verzinsels weggezet. Ook onder christenen zijn er mensen die het geloof in de schepping volgens Genesis 1-2 hebben omgeruild voor de onbewijsbare evolutietheorie, die vanuit de Bijbel heel eenvoudig te weerleggen is.

Veel christenen kunnen interessante, diepgaande gesprekken voeren over godsdienstige onderwerpen, terwijl hun hart er koud onder blijft en zich niet openstelt om zich door God te laten vernieuwen.

Hedonisme

Hedonisme is: het najagen van genot en alles wat lekker, comfortabel, leuk en fijn is.

Ook veel christenen vinden aards genot belangrijk voor hun levensgeluk en menen alles te moeten meemaken wat ze leuk en fijn vinden. In sommige kerkelijke kringen wordt te sterk de nadruk gelegd op het ervaren van Gods aanwezigheid (al of niet in combinatie met entertainment) in de zondagse samenkomsten. Daardoor kunnen ze het idee krijgen dat deze ervaringen hen tot geestelijke mensen maken. De werkelijkheid is dat ze daardoor slappe gelovigen worden, die moeilijk kunnen omgaan met tegenslagen omdat ze dan het prettige gevoel kwijt zijn.

Ook christenen (vooral jongeren) kunnen zich laten meeslepen door de wereldse opvattingen over seksuele relaties, zonder te beseffen dat die ingaan tegen Gods richtlijnen over liefde en seksualiteit en dat die altijd negatieve gevolgen hebben.

Individualisme

Individualisme is: de belangen van het individu belangrijker vinden dan die van de gemeenschap. Daarbij horen onder meer begrippen als: geloven in jezelf, zelfontplooiing en zelfrealisatie.

Conclusie

Als je dit rijtje bekijkt, valt het je waarschijnlijk wel op dat al die denksystemen één ding gemeenschappelijk hebben: het draait uiteindelijk allemaal om het eigen ik en om het bevredigen van zelfzuchtige verlangens en meegaan met de wereldse manier van denken. De Bijbelse manier van denken is erop gericht om God en je medemensen lief te hebben en leidt tot het hoogst denkbare levensgeluk. De wereldse manieren van denken zijn gericht op de mens en zijn eigen behoeften en verlangens. Ze lijken je gelukkig te maken, maar het is misleiding die op den duur vooral ellende en degeneratie tot gevolg heeft.

Sta eens stil bij deze voorbeelden om biddend te overdenken in hoeverre jij je hebt laten meeslepen door deze denksystemen. Het zijn instrumenten van de satan om je af te houden van het echte leven met God. We hebben het zo nodig dat de Heilige Geest ons gaat omvormen (weer Romeinen 12:2) door een vernieuwing van ons denken, en er een positieve, op Gods Woord gebaseerde denkstijl op na te houden.

 

5.2.4. Strijd om de gedachten

Let op je gedachten - gedachten worden woorden.
Let op je woorden - woorden worden daden.
Let op je daden - daden worden gewoonten.
Let op je gewoonten - gewoonten vormen je karakter.

De strijd tussen Gods koninkrijk en het koninkrijk van de satan is in de eerste plaats een strijd tussen waarheid en leugen, een strijd om de gedachten van de mens. De Engelsen noemen het 'the battle of the mind.' Niet voor niets noemt de apostel Paulus de waarheid als het eerste (en dus het meest fundamentele) onderdeel van de geestelijke wapenrusting:

"Neem daarom de wapens van God op om weerstand te kunnen bieden op de dag van het kwaad, om goed voorbereid stand te kunnen houden. Houd stand, met de waarheid als gordel om uw heupen ..." (Efeziërs 6:13-14, NBV2004)

Laten we naar enkele van de gevaarlijkste stromingen van deze tijd kijken, die de gedachten van de mensen proberen af te houden van Gods waarheid.

Ietsisme

Dit is een denkwijze waarbij men meestal niet gelooft in een god, maar wel in bovennatuurlijke dingen: er moet toch wel 'iets' zijn. Ietsisten vinden dat iedereen zijn eigen beeld van het goddelijke erop na moet houden en invullen naar eigen smaak, met als motto: iedereen heeft recht op zijn eigen waarheid. Tegelijk ergeren zij zich aan godsdiensten die menen de enige waarheid in huis te hebben. Volgens een opiniepeiling van 2004 in het dagblad Trouw bestond toen ongeveer 40% van onze bevolking uit ietsisten. Deze denkwijze ligt in het directe verlengde van kerkverlating. Veel ietsisten zijn ook te vinden binnen vrijzinnige kerkelijke kringen.

Ietsisten sprokkelen meestal hun waarheden bij elkaar door uit allerlei bronnen iets te halen wat hen aanspreekt en aannemelijk lijkt, dus ook uit het christelijke geloof en andere godsdiensten. Daarmee zijn ze in feite hun eigen god geworden. Ze willen zich niet onderwerpen aan een God aan wie ze verantwoording moeten afleggen van hun daden. Het is een vorm van goddeloosheid met een intellectueel tintje en een vage spiritualiteit. Heel wat ietsisten noemen zichzelf wel religieus en houden ook wel van religieus aandoende rituelen.

Secularisme

Dit is de denkwijze dat een samenleving het beste functioneert zonder religie en dat religies geen invloed mogen uitoefenen op de maatschappij. Religies worden wel getolereerd zolang ze zich niet op het publieke vlak bewegen.

Het secularisme vindt zijn oorsprong in de Verlichting, waarbij invloedrijke filosofen zich afkeerden van elk godsbesef en beweerden alleen in menselijke kennis en de wetenschap antwoorden te kunnen vinden op zingevingvragen. Diverse politieke partijen en vooral de media lijken steeds meer te handelen vanuit deze manier van denken. Het proces van ontkerkelijking en normvervaging in ons land gaat gelijk op met de groei van het secularisme.

Secularisten zijn blind voor het feit dat de christelijke godsdienst de drijvende kracht is geweest bij het ontstaan van onze natie en de vrijheid die we eeuwenlang hebben genoten. Ook de politieke stabiliteit en de welvaart van ons land is voor een belangrijk deel te danken aan het christelijke erfgoed. Iedereen kan zelf zien welke soorten landen in de wereld je de meeste vrijheid en welvaart vindt: dat zijn de landen waar de Bijbel een belangrijke rol inneemt bij de bevolking.

Atheïsme

Dit is de religie van de leegheid en de zinloosheid met als voornaamste dogma: "God bestaat niet". Omdat atheïsten heel goed weten dat ze in deze tijd niet met zulke absolute waarheden aan kunnen komen hoor je ze ook wel zeggen: "Waarschijnlijk bestaat God niet." Maar het is natuurlijk duidelijk dat ze niet in God geloven. Omdat atheïsten niet in een schepper geloven, zijn de meesten van hen overtuigde evolutionisten en geloven zij dus dat het leven ontstaan is uit blind toeval. Zij erkennen dus ook geen van 'bovenaf' gedicteerde morele wetten of regels. Atheïsme bestaat dus vooral uit het NIET geloven in iets. Wat voor goeds kun je daarvan verwachten?

Atheïsme is pure rebellie tegenover God. Atheïsme onderdrukt de waarheid door goddeloosheid. De Bijbel spreekt ongekend negatief over mensen die Hem bewust ontkennen:

"Dwazen denken bij zichzelf: Er is geen God. Verdorven zijn ze, en gruwelijk is hun onrecht, geen van hen deugt." (Psalm 53:2, NBV2004)

Atheïsme kan gemakkelijk leiden tot immoraliteit. Ter illustratie hiervan het volgende. In de afgelopen honderd jaar zijn er diverse landen en wereldrijken geweest die het atheïsme als onderdeel van hun ideologie hebben geadopteerd, bijvoorbeeld:

We zien daarbij enkele overeenkomsten:

Afwijzing van de God van het leven kan niet anders dan leiden tot vernietiging en dood.

Zie ook onderwerp 'Bestaat God echt' - in hoofdstuk 'Wie is God'.

Satanisme en hekserij

Satanisme zouden we een soort antireligie kunnen noemen omdat daarmee de satan en zijn demonen op een directe of indirecte manier worden vereerd in plaats van de God van de Bijbel.

Witte heksen geloven niet in de satan, maar vereren wel hun eigen vermeende godheden en daarmee komen ze toch indirect in verbinding te staan met de demonische wereld. Zij zien de hekserij als een natuurreligie en doen aan genezende energie. Zwarte heksen doen aan zwarte magie en vervloekingen. Zij staan meestal in relatie met satanisten.

Satanisten zijn uit op de onderdrukking van Gods waarheid, promotie van leugenachtige denkwijzen en de vernietiging van elke christelijke invloed. Zij bestrijden het christelijke geloof met vervloekingen Voorgangers en belangrijke mensen in de evangelische wereld behoren tot hun belangrijkste doelwit en daarmee geven ze ongewild aan dat het christelijke geloof de enige geestelijke kracht in de wereld is die is opgewassen tegen hun praktijken.

Zie ook onderwerp 'Occultisme' in hoofdstuk 'Bevrijding'.

Wetteloosheid van de eindtijd

Naar mijn mening behoren deze vier denkwijzen of stromingen tot de grootste bedreigingen van het welzijn van onze huidige samenleving. Het zijn even zoveel componenten van de wetteloosheid waarvan Jezus zei dat die de aarde zou overstromen vlak voor zijn wederkomst:

"Er zullen talrijke valse profeten komen die velen zullen misleiden. En doordat de wetteloosheid toeneemt, zal bij velen de liefde bekoelen. Maar wie standhoudt tot het einde, zal worden gered. Pas als het goede nieuws over het koninkrijk in de hele wereld wordt verkondigd als getuigenis voor alle volken, zal het einde komen." (Matteüs 24:11-14, NBV2004)

Veel christenen geloven dat er in de eindtijd een antichristelijke wereldmacht of wereldleider zal zijn, met wetteloosheid als 'moraal':

"... De dag van de Heer breekt niet aan voordat velen zich van het geloof hebben afgekeerd en de wetteloze mens verschenen is, hij die verloren zal gaan." (2 Tessalonicenzen 2:3, NBV2004)

Veel van deze wetteloosheid is vandaag de dag al zichtbaar om ons heen. Gelovigen moeten ernst maken om grondige kennis te hebben van Gods waarheid, want dat is de belangrijkste bescherming tegen de leugens waarmee ze vanuit de wereld steeds krachtiger worden bestreden. Het christelijke geloof is de enige invloed die het kan opnemen tegen dit wereldwijde leugenoffensief. Het goede nieuws is dat Jezus overwinnaar is over de machten van de leugen. Gods kinderen nemen deel in de geestelijke strijd en zullen in verbondenheid met Jezus en de kracht van de Heilige Geest de eindoverwinning behalen.

 

5.2.5. Satanische leugens

Vermenging van waarheid en leugen

Jezus noemde de satan de 'vader van de leugen' of de 'aartsleugenaar':

"... Hij (=satan) hoort niet bij de waarheid,omdat er geen waarheid in hem is. Wanneer hij liegt, spreekt hij zoals hij is: een aartsleugenaar, de vader van de leugen." (Johannes 8:44, NBV2004)

Als geen ander weet de satan dat mensen een geweten hebben waarmee ze tot op zekere hoogte waarheid van leugen kunnen onderscheiden. Daarom zal hij zelden pure leugens verkopen, omdat die te gauw als zodanig herkend worden. Nee, hij mengt zijn leugens bijna altijd met waarheid of met iets dat op waarheid lijkt. Vaak begint hij met een beetje leugen vermengd met behoorlijk wat 'waarheid'. Als mensen dat accepteren komt hij met een sterker gifmengsel: iets meer leugen met iets minder 'waarheid'. Dat gaat dan op die manier verder totdat mensen helemaal verstrikt zijn in pure leugens. Eenmaal in dat stadium aangekomen, staan ze nauwelijks meer open voor de waarheid. Zo werkt het systeem van de satan.

Wees gewaarschuwd en denk niet dat zijn trucs bij jou niet werken. Daarom is het belangrijk om alert te zijn en geen gedeeltelijke waarheden te accepteren, want dan begint de leugen al macht over je uit te oefenen. Christenen kunnen soms zo slordig omgaan met deze dingen. Ga voor de volle waarheid, die altijd is verbonden met Jezus en aan Gods Woord: de Bijbel.

Het geheime wapen van de satan: dialectisch denken

"... Weest afkerig van het kwade, gehecht aan het goede." (Romeinen 12:9, NBG1951)

In zijn jaren geleden verschenen boek 'Anders denken' heeft Rob Matzken uitgelegd dat dialectisch denken de meest effectieve methode van de satan is om mensen te verleiden tot leugenachtige gedachten die vervolgens leiden tot zondigen. Dialectisch denken komt in het kort op het volgende neer:

  1. slecht noemen wat goed is
  2. goed noemen wat slecht is

Over deze vorm van leugenachtigheid lezen we in de Bijbel:

"Wee hun die het kwade goed noemen en het goede kwaad; die duisternis voorstellen als licht, en licht als duisternis; die bitter voorstellen als zoet en zoet als bitter." (Jesaja 5:20, HSV2010)

Voordat mensen bereid zijn om zo te denken geeft de satan hen om te beginnen een mild gifmengsel dat op waarheid lijkt:

  1. de slecht lijkende kanten van het goede benadrukken
  2. de goed lijkende kanten van het slechte benadrukken

De meeste mensen hebben daar geen enkele moeite mee. Dat is immers ook allemaal waar? Nee, dat is niet waar, want de balans ontbreekt en dan hebben we te maken met een verdraaide waarheid. Na een kort of lang proces lijken de gedachten over het goede steeds negatiever en de gedachten over het slechte steeds positiever. Totdat de balans doorslaat en de mensen kiezen voor het slechte, ook al beseffen ze wel dat er schaduwkanten aanzitten.

Voorbeelden van dialectisch denken

We zien de eerste toepassing van deze tactiek al in het paradijs plaatsvinden, bij de 'boom van de kennis van goed en kwaad'. De naam van die boom is op zich al een schoolvoorbeeld van dialectisch denken: de boom leidt tot de dood, maar presenteert zichzelf als bron van nuttige kennis. Daarom noem ik die boom liever bij zijn ware naam: 'doodsboom' want hij is het tegenovergestelde van de levensboom in het paradijs. In de gedaante van een serpent (een soort slang) zegt de satan onder meer het volgende tegen Eva om haar tot zonde te verleiden:

"... Is het waar dat God gezegd heeft dat jullie van geen enkele boom in de tuin mogen eten?" (Genesis 3:1, NBV2004)

"Jullie zullen helemaal niet sterven, zei de slang. Integendeel, God weet dat jullie de ogen zullen opengaan zodra je daarvan eet, dat jullie dan als goden zullen zijn en kennis zullen hebben van goed en kwaad." (Genesis 3:4-5, NBV2004)

  1. De satan suggereert dat Gods (heilzame!) verbod om van de doodsboom te eten belachelijk en ronduit SLECHT is (je mag ook niks van God!). Daarmee verblindt hij Eva voor de goedheid van God. Bovendien overdrijft hij door te suggereren dat Gods verbod zou gelden voor ALLE vruchtbomen.
  2. De satan noemt het eten van de doodsboom juist GOED (je wordt er verstandig van en zo ongeveer gelijk aan God). Daarmee verblindt hij Eva voor zijn eigen slechtheid en doet hij zich voor als een weldoener, die het allerbeste met hen voorheeft.

Deze leugentactiek werkte in het paradijs snel en effectief. De mens kwam in de ban van de zonde en we kunnen de rampzalige gevolgen van deze zondeval dagelijks waarnemen.

Zie meer details in onderwerp 'Hoe Eva verleid werd' in hoofdstuk 'Adam en Eva'.

Hier is een voorbeeld van dialectisch denken over huwelijksproblematiek:

  1. God zegt dat het huwelijk GOED is. Maar in ons geval is het op een RAMP uitgelopen. Waarom vechten voor een huwelijk dat al stuk is?
  2. God zegt dat uit elkaar gaan SLECHT is. Maar als we gaan scheiden zullen we vast GELUKKIGER zijn dan nu.

Dit is een misleidende manier van denken, want bij Jezus is kracht om te vergeven, om schuld te belijden, om liefde te geven en om verder te kunnen gaan. De satan wil niets liever dan stuk maken van wat goed is, in dit geval een huwelijk. De Heilige Geest wil je helpen om heel te maken wat stuk is. Luister vooral niet naar de leugens van de satan en houd je vast aan de waarheid van God. En zorg natuurlijk dat je de waarheid van God kent! Tussen haakjes, het is een feit dat de meeste echtscheidingen mensen NIET gelukkiger maken.

Deze tactiek wordt dagelijks toegepast, ook op jou en mij. Je komt het vaak tegen bij de media en in de politiek. Maar ook bij kerkelijke discussies, bijvoorbeeld als die gaan over het adopteren van wereldse denkwijzen in het gemeenteleven.

Standaardleugen van de satan

In zijn algemeenheid probeert de satan de volgende duivelse leugen aan gelovigen op te dringen:

  1. Wat God te bieden heeft is niet van deze tijd, het is iets van een andere wereld en is niet relevant voor het leven van vandaag. Bovendien word je beperkt in je vrijheid en in het genieten van het leven (het goede wordt beschouwd als schadelijk voor je levensgeluk).
  2. Wat de wereld te bieden heeft is het echte. Je hoort er pas bij als je meedoet en daar word je gelukkiger van. Het gaat er toch om dat je lekker in je vel zit, of niet soms? (het slechte wordt mooi voorgespiegeld)

Deze 'waar klinkende' leugens hebben een enorme uitwerking op ons denken en ook veel christenen zijn bezweken voor deze vorm van misleiding. Je kunt ook zeggen: veel mensen zijn zo stom geweest om Gods normen en waarden af te wijzen, en geen waarde te hechten aan Gods zegeningen en beloften.

Deze tactiek gebruikt de satan dagelijks om mensen te verleiden tot zonden als:

Zie ook hoofdstuk 'Geestelijke strijd'.

 

5.2.6. Christelijke leugens

Leugens over het christelijke geloof

Er zijn ontelbare leugens in omloop, waar vooral niet-christenen zich aan vastklampen, zoals:

Met een beetje Bijbelkennis kunnen zulke leugens snel ontmaskerd worden. Toch zou ik niet graag de kerkgangers de kost willen geven die één of meer van deze leugens als waarheden hebben omarmd.

Leugens die veel christenen geloven

Maar er zijn ook andere leugens, waardoor we ons als gelovigen behoorlijk laten inpakken. We zouden ze christelijke leugens kunnen noemen. Deze leugens lijken op Bijbelse waarheden, en daarom worden ze door te veel gelovigen geloofd. Voorbeelden:

Deze leugens worden in de praktijk helaas geloofd door veel christenen, ook al beweren ze het tegendeel.

Halve waarheden

We weten allemaal dat halve waarheden vaak erger zijn dan hele leugens. Halve waarheden zetten ons op het verkeerde been: ze hebben een schijn van waarheid, maar worden tot leugen omdat ze de volle waarheid niet weergeven. Een voorbeeld van zo'n gruwelijke halve waarheid:

"Ja maar we blijven toch ellendige zondaars?"

Dit is zeker een waarheid voor verstokte ongelovigen, maar het is een halve waarheid (en dus een leugen) voor ieder wedergeboren mens. Voor hen gelden de volgende waarheden:

Dus accepteer het nooit als een ware gelovige zegt dat hij een zondaar is. Zeg ook niet dat hij voor een deel gelijk heeft. Hij heeft helemaal geen gelijk want hij doet tekort aan het werk van Jezus en de kracht van zijn bloed. We moeten op onze hoede zijn en ons niet laten inpakken door halve Bijbelse waarheden!

Nog een paar voorbeelden hoe je schadelijke halve waarheden kunt veranderen in echte waarheden door de tweede helft erbij te noemen:

Door eenzijdig het negatieve te benoemen (zonde, nederlagen, zwakheden, teleurstellingen, enzovoort) geven we eer aan de satan. Door het positieve te benoemen vanuit de werkelijkheid van Jezus, leren we te 'wandelen in de waarheid' (2 Johannes 1:4) en geven we eer aan Jezus.

 

5.2.7. Oudtestamentisch geloofsleven

De vitaliteit van de eerste christengemeente

Als we het Bijbelboek Handelingen lezen, valt het ons op hoe krachtig en vitaal de eerste christengemeente te Jeruzalem was. We weten allemaal waar die kracht vandaan kwam: het was de kracht van de Heilige Geest die in en door de gelovigen heen werkte en op alle mogelijke manieren tot uiting kwam.

De vitaliteit van de eerste christengemeente staat in schril contrast met wat de meeste christenen vandaag in hun eigen kerkelijke kringen tegenkomen. Dat komt vooral doordat veel christenen niet doorhebben hoe verschillend het nieuwtestamentische geloof is in vergelijking met het oudtestamentische geloof. Het nieuwtestamentische geloof is geen upgrade of een verrijkte versie van het oudtestamentische geloof. Het is een radicaal ander geloof en een radicaal andere manier van denken en leven.

Verzwakt door oudtestamentisch geloofsleven

Door de eeuwen heen zijn de christelijke kerken teruggevallen op oudtestamentische manieren van denken en vermenging van oudtestamentische met nieuwtestamentische denkbeelden. Overal waar kerken verzwakt of in verval raken, zie je een afname van de werking van Gods Geest. Dat gaat ook vaak gepaard met toenemend wetticisme en andere vormen van oudtestamentisch denken. Let op het belangrijkste verschil tussen het Oude Verbond en het Nieuwe Verbond:

Het verraderlijke is dat de meeste oudtestamentische godsdienstigheid onbetwistbaar Bijbels is. Maar veel van wat van toepassing voor gelovigen onder het Oude Verbond is niet (of anders) van toepassing onder het nieuwe verbond. Vooral als het gaat om wetsregels. Denk maar aan het het sabbatsgebod,

Nieuwtestamentische gelovigen, die God proberen te dienen op een oudtestamentische manier, missen veel van de kracht, de frisheid en de echtheid van het geloof dat in het Nieuwe Testament wordt beschreven. Hierna worden enkele manieren van oudtestamentisch geloofsleven benoemd die we in veel kerkelijke kringen tegenkomen. Natuurlijk is dit bedoeld als een aansporing om zelf zo nodig meer nieuwtestamentisch te gaan denken en leven.

Zie ook de de gelijkenis ' Nieuwe lappen en nieuwe wijn' in hoofdstuk ' Gelijkenissen van Jezus'.

1. Geestvervuld leven of wetticisme

De apostel Paulus heeft een groot deel van zijn brief aan de Galaten gebruikt om de gelovigen te waarschuwen tegen wetticisme. Hij beschouwde wetticisme als één van de grootste gevaren voor de Gemeente van Jezus. De geschiedenis heeft geleerd dat hij daarin volkomen gelijk had en dat er ook vandaag de dag nog heel wat wetticisme bestaat in veel van onze kerkelijke kringen. Wetticisme is de geestelijke dwaling waarvoor we in het Nieuwe Testament het meest nadrukkelijk worden gewaarschuwd!

Wetticisme kan zich uiten in:

Waar de Heilige Geest krachtig kan werken in en door geestvervulde gelovigen, vervullen zij Gods levenswet vanuit de kracht van Gods Geest. Dan ontstaat een klimaat waar Gods liefde bloeit, waar mensen gezegend worden en de gaven van de Heilige Geest goed functioneren.

Hoe minder de Heilige Geest een realiteit is voor kerkmensen, hoe meer zij vanuit eigen kracht proberen aan Gods levenswet te voldoen. Dan worden dogma's belangrijker dan geestvervuld leven en vervallen kerken onverbiddelijk in een verstandelijk geloof, in wetticisme en uiterlijke godsdienstigheid zonder kracht. Elke vorm van wetticisme is een blusmiddel voor de Heilige Geest.

Zie meer hierover in:
- hoofdstuk 'Heilige Geest'
- onderwerp 'Wet, genade en Geest' in hoofdstuk 'Gods levenswet'

2. Oudtestamentisch of nieuwtestamentisch godsbeeld

Er is een groot verschil tussen de manier waarop oudtestamentische en nieuwtestamentische gelovigen hun relatie met God beleven:

  1. Onder het Oude Verbond ligt de nadruk op het koningschap van God over het volk Israël. De relatie van God en zijn volk was die van een koning ten opzichte van zijn onderdanen.
  2. Onder het Nieuwe Verbond ligt de nadruk op het Vaderschap van God over alle wedergeboren gelovigen uit alle volken van de aarde.

Vanwege die verschillende relatie met God komen we ook ruwweg twee verschillende godsbeelden tegen onder christenen:

  1. Oudtestamentisch ingestelde gelovigen hebben doorgaans een afstandelijk godsbeeld en bidden vooral tot een heilige God die ver weg is, in de hoge hemel, een strenge God die je zonden zwaar aanrekent.
  2. Nieuwtestamentisch ingestelde gelovigen hebben doorgaans een relationeel godsbeeld en bidden tot een genadige, liefhebbende hemelse Vader of tot Jezus die door de inwoning van de Heilige Geest in hen woont. Zij geloven in een God die dichtbij en behulpzaam is.

Dat zorgt dus voor behoorlijke verschillen in geloofsbeleving.

3. Oudtestamentische Psalmen of nieuwtestamentische liederen

De liederenkeuze in de verschillende kerkelijke kringen zeggen veel over het godsbeeld dat binnen die kringen de boventoon voert. De gezongen liederen hebben een sterke invloed op zowel het godsbeeld als de geloofsbeleving van de gelovigen.

In de oudtestamentische Psalmen komt steeds het oudtestamentische beeld van God als koning over zijn onderdanen naar voren. Het hoeft ons dus niet te verbazen dat in kerkelijke kringen, waar uitsluitend of voornamelijk Psalmen gezongen worden, het oudtestamentische godsbeeld overheerst. En daardoor krijgt hun geloofsleven een meer oudtestamentisch karakter.

In kerkelijke kringen, waar geestelijke liederen worden gezongen met voornamelijk nieuwtestamentische inhoud (met veel nadruk op de persoon en het werk van Jezus) komt het nieuwtestamentische godsbeeld meer naar voren.

Zie ook onderwerp 'Zingen' in hoofdstuk 'Gebed'.

4. Geloven in Jezus of in God

In het Oude Testament staat God centraal. Eenvoudigweg omdat Jezus nog niet geopenbaard was als de Zoon van God. Oudtestamentisch ingestelde christenen zijn geneigd zich meer op God te richten, terwijl bij nieuwtestamentisch ingestelde christenen Jezus op de voorgrond staat. Kijk eens naar de bekendste Bijbeltekst uit het Nieuwe Testament:

"Want God had de wereld zo lief dat hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft." (Johannes 3:16, NBV2004)

Het nieuwtestamentische geloof is dus: geloven in Jezus. Natuurlijk houdt geloven in Jezus ook als vanzelf geloven in God de Vader in. Jezus heeft zijn leven gegeven om het voor de mensen mogelijk te maken met God verzoend te worden. Het christelijke geloof heeft juist door deze daad van Jezus inhoud gekregen. De kern van het christelijke geloof is dus wie Jezus is en wat Hij gedaan heeft voor de mensheid door zijn kruisdood.

Toen drie discipelen eens met Jezus op een berg waren, was Gods stem vanuit de hemel te horen, die zei:

"... Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde. Luister naar hem!" (Matteüs 17:5, NBV2004)

God schoof zijn Zoon naar voren als de focus van ons geloof, als onze tussenpersoon of bemiddelaar ten opzichte van God de Vader. De apostel Paulus maakte ook duidelijk dat Jezus het middelpunt is van het christelijke geloof:

"Zowel Joden als Grieken heb ik opgeroepen zich te bekeren tot God en te geloven in Jezus, onze Heer." (Handelingen 20:21, NBV2004)

De apostel Johannes schreef ook in die trant:

"Maar allen, die Hem (=Jezus) aangenomen hebben, hun heeft Hij macht gegeven kinderen van God te worden ..." (Johannes 1:12, HSV2010)

Kort voor zijn hemelvaart gaf Jezus aan zijn apostelen de opdracht om alle volken tot ZIJN discipelen te maken, tot volgelingen van Jezus dus, niet tot volgelingen van God. Ook in de brieven van het Nieuwe Testament zien we steeds die focus op Jezus.

Toch mag het Oude Testament niet worden veronachtzaamd door christenen, alsof dat er alleen maar voor Joden en theologen zou zijn. De beide delen van de Bijbel vormen één geheel en met elkaar zijn ze het 'Woord van God' voor elke christen. Een los Nieuw Testament is uiteindelijk nog maar een halve Bijbel...

5. Naar binnen of naar buiten gericht zijn

Het volk Israël was geroepen om het beloofde land te veroveren en vervolgens in stand te houden en trouw te zijn aan Gods geboden. Nergens in het Oude Testament lezen we een opdracht aan het Joodse volk om andere volken tot het Jodendom te bekeren, wel om een lichtend voorbeeld voor hen te zijn.

Maar de Kerk van Jezus is geroepen om de wereld in te gaan en alle volken tot volgelingen van Hem te maken. Kerkelijke kringen die er vrijwel uitsluitend op uit zijn om zichzelf in stand te houden en zich nauwelijks bemoeien met de wereld om hen heen zijn daarmee erg weinig nieuwtestamentisch bezig!

Zie meer in hoofdstuk 'Getuigen van Jezus'.

6. Veronderstelde wedergeboorte of echte wedergeboorte

Onder het Oude Verbond horen kinderen vanaf hun geboorte bij het volk van God. De toegang tot het koninkrijk van de hemel gaat via de weg van bekering en wedergeboorte. Persoonlijk geloof en wedergeboorte horen bij elkaar.

Maar in veel kerkelijke kringen wordt geleerd dat kinderen van gelovige ouders wedergeboren zijn (en dus kinderen van God zijn) totdat of tenzij het tegendeel blijkt. Daarbij wordt de manier van toetreding tot het Oude Verbond toegepast op het Nieuwe Verbond. Dat is naar mijn mening een gevaarlijke dwaling en die ook zorgt voor onduidelijkheid over het begrip 'wedergeboorte'.

Als je bijvoorbeeld in de kerk hebt geleerd dat pasgeboren kinderen vanwege het geloof van hun ouders kinderen van God zijn geworden (en dus wedergeboren), waarom zou je je dan bij het opgroeien druk maken over bekering en wedergeboorte? Dan blijf je steken in een verstandelijke geloofsovertuiging en denk je vanzelf een christen bent omdat je in de kerk opgroeit. Maar zo'n geloofsovertuiging is heel iets anders dan een levend geloof dat bij bekering en wedergeboorte ontstaat. Aan een veronderstelde wedergeboorte heb je niets. Je hebt een échte wedergeboorte nodig.

Zie meer hierover in:
- hoofdstuk 'Bekering en wedergeboorte'
- hoofdstuk 'Doop'

 

5.2.8. Dwaalleringen

We gaan het nu hebben over dwaalleringen, waarbij we ons beperken tot afwijkingen van de zuivere leer van de Bijbel die binnen het christendom zijn ontstaan. Dwaalleringen zijn van alle tijden. Ook vandaag zijn ze volop aanwezig. Sommige komen voor in bestaande kerkelijke kringen, andere hebben nog maar weinig raakvlakken met het christelijke geloof. Mensen die dwaalleringen verkondigen beweren natuurlijk dat hun opvattingen juist zijn. Je zult nooit iemand tegenkomen die zegt: "Ik breng een dwaalleer."

Dwaalleringen die in de Bijbel worden genoemd

De Bijbel waarschuwt vaak en nadrukkelijk voor dwaalleringen, die ingaan tegen het Woord van God. In het Oude Testament lezen we van valse profeten die beweerden boodschappen van God te hebben ontvangen, maar alleen beloften deden die de mensen graag wilden horen:

"Ik heb die profeten niet gezonden ... Ik heb niet tot hen gesproken, toch spreken zij of zij profeten waren." (Jeremia 23:21, NBV2004)

Jezus waarschuwde tegen nepprofeten, waarvan sommigen zich zelfs voordoen als de messias:

"Want er zullen valse messiassen en valse profeten komen, die indrukwekkende tekenen en wonderen zullen verrichten om ook Gods uitverkorenen zo mogelijk te misleiden." (Matteüs 24:24, NBV2004)

Ook Paulus (en anderen) noemen diverse dwaalleringen die door ware gelovigen gemeden moeten worden, zoals:

De meeste van deze dwaalleringen vinden we ook in onze tijd terug, vooral de laatste twee uit dit rijtje. Wat dat betreft is er maar weinig nieuws onder de zon.

Dwaalleringen van nu

Voorbeelden van andere religieuze en andere dwaalleringen van deze tijd zijn:

We doen er goed aan om vanuit het Woord van God gewapend te zijn om verkeerde denkbeelden op een afstand te houden.

Omgaan met dwaalleringen

"Geliefde broeders en zusters, vertrouw niet elke geest. Onderzoek altijd of een geest van God komt, want er zijn veel valse profeten in de wereld verschenen. (1 Johannes 4:1, NBV2004

De Bijbelschrijvers roepen op om dwaalleringen aan de kaak te stellen en krachtig te bestrijden. Het zijn immers heel effectieve wapens van de satan om schade toe te brengen aan de Gemeente van Jezus. We moeten oppassen dat we niet 'om de lieve vrede' onze ogen sluiten voor binnensluipende on-Bijbelse leringen. Er is niemand geweest die zoveel van mensen hield als Jezus, maar dwalingen bestreed Hij buitengewoon fel.

We leven nu in een tijd dat er een zekere apathie lijkt te heersen tegenover dwaalleringen. De meeste gelovigen laten alles maar over zich heenkomen en storen zich niet aan on-Bijbelse opvattingen van medegelovigen of kerkelijke leiders. We zijn toleranter geworden en we hebben geleerd ieders mening te respecteren. Is dat een vooruitgang of een teruggang? Deze slappe houding tegenover dwaalleringen komt voor een belangrijk deel voort uit geestelijke luiheid, in slaap gesust door onze welvaartsmaatschappij.

Ga eens na wat de 'hot items' zijn in het wereldse denken van vandaag. De kerkelijke kringen staan er eerst vaak negatief of huiverig tegenover, maar na een aantal jaren zijn ze volop in veel kerkelijke kringen binnengehaald. Het is steeds weer de uitdaging voor Gods kinderen om een passend Bijbels antwoord te vinden op de trends van vandaag. De manier waarop je met deze dingen omgaat laat zien hoe toegewijd je bent aan Jezus.

De profeet Ezechiël werd in zijn dagen door God opgeroepen om als een wachter op de stadsmuur te zijn, die het volk moest waarschuwen tegen de vijand:

"Mensenkind, ik stel jou aan als wachter over de Israëlieten: als je mij hoort spreken, moet je hen namens mij waarschuwen." (Ezechiël 3:17, NBV2004)

Het zou een zegen zijn als er ook vandaag de dag veel gelovigen zouden zijn die als wachters op de muur staan om dwaalleringen te signaleren, om medegelovigen te waarschuwen en om weerstand te bieden.

Sekten

Het woord 'sekte' is afgeleid van het Latijnse woord 'sectare' dat 'afsnijden, afsplitsen' betekent. De meeste sekten onderscheiden zich van 'gewone' kerkelijke kringen door één of meer van de volgende kenmerken:

Hoe meer van deze kenmerken een geloofsgemeenschap heeft, hoe groter de kans dat het een echte sekte is. Helaas zijn er ook wel bestaande kerkelijke kringen die enkele van deze kenmerken hebben.

Sommige sekten houden er zeer bizarre ideeën en gebruiken op na. Hersenspoeling, manipulatie en zelfs seksueel misbruik komen nogal eens voor. Er zijn zeer gevaarlijke sekten waarbij het heel moeilijk is om ervan los te komen. Veel mensen die een sekte weten te verlaten hebben ernstige emotionele schade opgelopen.

 

5.2.9. Bevrijding van leugens

In de kern van elke zonde vind je een leugen.

Waarschijnlijk hebben we het niet door, maar ieder van ons zit vast aan bepaalde leugens: wereldse leugens, satanische leugens, christelijke leugens of dwaalleringen. We kunnen er letterlijk gebonden door raken, soms zonder het te beseffen. Want we hebben allemaal wel één of meer 'blinde vlekken', zodat we niet doorhebben dat we op een verkeerd spoor zitten. We weten van volken, die door een totalitair regime zo worden volgegoten met leugens, dat ze die op den duur blindelings geloven. De leiders van zulke volken kennen het principe van de hersenspoeling: als je een leugen maar lang genoeg herhaalt, gaan de mensen het uiteindelijk geloven.

Leugens ontdekken

Lees vooral dagelijks je Bijbel en vul je innerlijk met waarheid. Vraag God of Hij je ogen wil openen voor de eventuele leugens die je bent gaan geloven en die ongemerkt een plaats hebben gekregen in je leven.

" U moet alles wat gezegd en gedaan wordt, op zijn echtheid beproeven en alles wat goed is, vasthouden." (1 Tessalonicenzen 5:21, HB2008)

Als Gods waarheid je verstand verlicht, dan ga je van binnenuit de leugenachtigheid ontdekken van gedachten die je tot dusver als waarheden had beschouwd. Er gebeurt iets in je hart. Met je intuïtie ontvang je dat bevrijdende licht van Gods waarheid waardoor je het met je geweten gaat ZIEN zodat je WEET dat het leugens zijn. Zo werkt dat.

Enkele voorbeelden:

Je kunt vast zitten aan allerlei soorten leugens, er door gebonden zijn en ... je mist daardoor zoveel kostbare zegeningen van God. Als iets dergelijks ook voor jou geldt: heb de moed om de waarheid onder ogen te zien:

  1. de waarheid over het schadelijke van de leugen en
  2. de zegen die hoort bij het toepassen van de waarheid in je leven

En wat denk je van de volgende stelling:

De meeste mensen zijn geneigd de leugens te aanvaarden die hun eigen egoïstische overtuigingen versterken.

Leugens afleggen

"Leg daarom de leugen af en spreek de waarheid, ieder tegen zijn naaste ..." (Efeziërs 4:25, HSV2010)

Door de waarheid onder ogen te zien van de schadelijke gevolgen van leugens kun je een begin maken met het vrijkomen ervan. Begin dan Gods waarheid te omarmen, ook als dat betekent dat je er iets voor moet opgeven.

Nu een heel ander voorbeeld. Jaren geleden heb ik eens gesproken met een meisje dat op de basisschool veel geplaagd werd. Haar klasgenoten maakten haar duidelijk dat ze niets waard was en alles verkeerd deed. Die leugens zijn als het ware in haar innerlijk vast gaan zitten en deden daar hun vernietigende werk: ze ging er in geloven en werd innerlijk erg onzeker. Jaren later had ze er nog een faalcomplex aan overgehouden. Totdat ze ontdekte dat God heel anders over haar dacht en dat haar gedachten over zichzelf niets anders dan opgelegde leugens waren. Toen kon ze die leugens inleveren en Gods waardering en acceptatie aannemen. In een paar weken tijd was ze een ander persoon: ze begon van het leven te genieten, ze wist dat ze een waardevol persoon was en ging er ook naar leven. Trouwens, ze leeft er nog steeds naar!

Zie ook onderwerp 'Bevrijd gedachteleven' in hoofdstuk 'Bevrijding'.

Kijk eens naar de volgende Bijbeltekst:

"De wapens van onze strijd zijn immers niet vleselijk, maar krachtig door God, tot afbraak van bolwerken. Want wij breken valse redeneringen af en elke hoogte die zich verheft tegen de kennis van God, en wij nemen elke gedachte gevangen om die te brengen tot de gehoorzaamheid aan Christus ..." (2 Korintiërs 10:4-5, HSV2010)

Sommige leugens kunnen zich in je hart hebben vastgehecht. Als je het moeilijk vindt om ze uit je gedachten te weren, helpt deze tekst ons om de overwinning te behalen op de leugen. Die leugens zijn als bolwerken die zijn opgeworpen tegen de 'kennis van God' omdat ze Gods bevrijdende waarheid tegenhouden. Gebruik het geestelijke wapen van het geloof, want daardoor komt Gods kracht in werking, zodat we alles wat niet van God is, aan Hem kunnen uitleveren. Zeg bijvoorbeeld (liefst hardop): "Leugens, verdwijn uit mijn gedachten, in de naam van Jezus!" of iets dergelijks.

Gods waarheid is letterlijk een bevrijdende waarheid. Jezus zegt hierover:

"... Als u in Mijn woord blijft, bent u werkelijk Mijn discipelen, en u zult de waarheid kennen, en de waarheid zal u vrijmaken." (Johannes 8:31-32, HSV2010)

In hoofdstuk 'Anders denken' worden veel voorkomende verkeerde manieren van denken besproken, waarbij het steeds gaat om negatieve, leugenachtige gedachten te vervangen door positieve gedachten en waarheid.

 

5.2.10. Eerlijkheid

"Wie een eerlijk antwoord geeft, is als iemand die een kus op je lippen drukt." (Spreuken 24:26, NBV2004)

Spreek de waarheid

God spreekt altijd de waarheid.

"God is geen mens, dat hij zijn woord zou breken of terug zou komen op zijn besluit. Zou hij beloven en niet vervullen, zijn woord geven en het niet gestand doen?" Numeri 23:19, NBV2004)

God wil dan ook dat wij als gelovigen de waarheid spreken om daarin Hem te eren. Door leugens onteren we Gods naam en geven we ongelovigen aanleiding om God te minachten.

"... lieg niet en bedrieg je naaste niet. Leg geen valse eed af als je bij mijn naam zweert, want daarmee ontwijd je de naam van je God. Ik ben de HEER." (Leviticus 19:11-12, NBV2004)

Omdat leugen en bedrog veel voorkomende ondeugden zijn, hebben mensen iets bedacht om bij belangrijke zaken zeker te weten of iemand de waarheid spreekt: het afleggen van een eed. In onze cultuur kennen we het gebaar van het opsteken van twee vingers. Dat betekent: God is mijn getuige dat ik de waarheid spreekt. De Joden in Jezus' dagen hadden allerlei regeltjes gemaakt, waarmee je onder bepaalde geloften uit kon komen. Het doel daarvan was: het toedekken van bedrog. Daarom zei Jezus:

"En ik zeg jullie dat je helemaal niet moet zweren ... Laat jullie ja ja zijn, en jullie nee nee; wat je daaraan toevoegt komt voort uit het kwaad." (Matteüs 5:34,37, NBV2004)

Dat betekent niet dat je als christengelovige geen eed mag afleggen, maar wel dat je ALTIJD de waarheid moet spreken, zodat de mensen op je aankunnen.

"Ik heb begrepen wat u ons opdraagt, daarom haat ik alle leugen en bedrog." (Psalm 119:104, GNB1996)

Leugen en bedrog

"Een betrouwbaar woord houdt altijd stand, een leugen slechts voor korte tijd." (Spreuken 12:19, NBV2004)

"Bedriegers zijn de HEER een gruwel, wie waarachtig handelen, zijn hem welgevallig." (Spreuken 12:22, NBV2004)

Paulus schreef over dit thema:

"... spreek de waarheid tegen elkaar, want wij zijn elkaars ledematen." (Efeziërs 4:25, NBV2004)

Je kent waarschijnlijk het Bijbelverhaal van Ananias en zijn vrouw Saffira, gelovigen die deel uitmaakten van de eerste christengemeente in Jeruzalem (Handelingen 5:1-11). Zij verkochten een stuk land en brachten een deel van de opbrengst naar de apostelen, zodat het kon worden uitgedeeld aan de armen. Ze zeiden dat het de volle opbrengst was om zo veel mogelijk eer van mensen te ontvangen. In zijn geest doorzag Petrus het bedrog en zei:

"... U hebt niet tegen mensen gelogen, maar tegen God." (Handelingen 5:4, HSV2010)

Om deze ernstige leugen doodde de Heer hen om zo de gemeente een indringende les te leren: God haat elke vorm van leugen en bedrog. Schijnheiligheid is een zeer gevaarlijke zonde. Als God op zo'n ingrijpende, opzienbarende manier optreedt tegen een bepaalde zonde, dan moeten wij daaruit opmaken dat dit een bijzonder ernstige zonde is. Voor Ananias en Saffira was het dodelijk, in de letterlijke betekenis van het woord. Voor ons allemaal is het een les dat leugenachtigheid dodelijk is voor ons geestelijke leven en ons van God verwijdert.

Veel voorkomende vormen van liegen en bedriegen zijn:

Eerlijkheid is altijd de beste manier van leven. Van leugen en bedrog gaat de kwaliteit van je geweten achteruit. Je geweten is een zeer kostbaar instrument dat bedoeld is om je te bewaren voor zonden. Ga daar zorgvuldig mee om. Als je niets te verbergen hebt, zul je een heilzame vrede vanuit je geweten ervaren. Als je wel iets te verbergen hebt, klaagt je geweten je voortdurend aan en dat maakt je onrustig.

En dan nog dit ...

Toen Jezus Natanaël voor het eerst ontmoette, die één van zijn twaalf discipelen zou worden, zei Hij het volgende over hem:

"... Daar heb je een echte Israëliet, in wie geen oneerlijkheid is." (Johannes 1:47, WV2012)

Wat een compliment! Ik hoop dat Jezus zoiets ook van jou en mij zou kunnen zeggen.

 

5.2.11. Echtheid

Huichelarij

Tijdens zijn leven op aarde had Jezus begrip voor alle mogelijke soorten mensen, tot en met tollenaren en prostituees. Maar er was één soort 'gelovigen' waar Hij niets mee kon beginnen en waarmee Hij constant overhoop lag: schijnheilige godsdienstige mensen. De evangelist Matteüs heeft wel liefst een heel hoofdstuk besteed aan een toespraak van Jezus tegenover schriftgeleerden en farizeeën, die Hij op een heel kenmerkende manier als schijnheiligen aan de kaak stelde:

"Wee u, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelaars, want u bent als de witgepleisterde graven, die van buiten wel mooi lijken, maar van binnen zijn ze vol doodsbeenderen en allerlei onreinheid." (Matteüs 23:27, HSV2010)

Hun huichelarij bestond onder meer uit het volgende:

Jezus sprak hen ongekend heftig aan:

" Slangen, adderengebroed, hoe zou u aan de veroordeling tot de hel ontkomen?" (Matteüs 23:33, HSV2010).

Dit Bijbelgedeelte maakt wel duidelijk dat schijnheiligheid een zeer ernstige en gevaarlijke levenshouding is. Huichelarij is ook een bekende valkuil voor de kerkgangers van vandaag. Het kan de volgende vormen hebben:

Wees echt

Wees altijd eerlijk tegenover:

  1. God - Open alle schuilhoeken van je hart voor Hem; maak Hem deel van je diepste verlangens, gevoelens en gedachten; vertel Hem je diepste motieven om bepaalde dingen te doen.
  2. Jezelf - Houd jezelf niet voor de gek en houd er een realistisch zelfbeeld op na. Dek je tekortkomingen niet af, wees blij met je bekwaamheden, en denk niet te goed of te slecht over jezelf.
  3. Anderen - Wees oprecht en echt tegenover de mensen. Besef dat je minder voor de mensen kunt verbergen dan je denkt; onechte mensen worden door anderen gemeden! Stel je kwetsbaar op zodat anderen ook je zwakkere kanten mogen zien. Laat de mensen maar zien hoe je worstelt met je eigen levensproblemen. Dat is beter dan de indruk te wekken dat bij jou alles van een leien dakje gaat omdat je geloof zo sterk zou zijn.

Vraag God of er in jouw leven onechtheid is en of de Heilige Geest je dat wil laten zien. En neem het stellige besluit om elke vorm van onechtheid af te leggen. Alleen een ECHT leven met God geeft diepe en blijvende vreugde, en ook kracht om onder moeilijke omstandigheden stand te houden. Als er moeilijkheden op je weg komen zal onecht geloof door de mand vallen, want je zult daar geen kracht aan ontlenen. God gebruikt vaak beproevingen om jezelf te leren kennen en om voor echtheid te gaan.

Een echt christenleven is de sterkste getuigenis van wat God doet in mensen. De mensen om je heen hebben een hekel aan onechte mensen. Ze vinden echtheid vaak nog belangrijker dan goed of slecht zijn. Ongelovige mensen zijn niet gek. Ze prikken haarfijn door onechtheid heen. Maar ze letten ook extra goed op je wanneer je moeilijkheden meemaakt om te zien of jij er anders mee omgaat dan zijzelf.