2.1.3. Wat doen engelen?

Engelen zijn dienende geesten

De Bijbel schrijft over engelen het volgende:

"Wat zijn de engelen anders dan geesten die God dienen en die worden uitgestuurd om hen te helpen voor wie het heil is weggelegd?" (Hebreeën 1:14, GNB1996)

Engelen hebben dienende functies. Zij hebben allerlei taken om God en mensen te dienen. Als zodanig beschikken zij over veel macht en bijzondere krachten, in afhankelijkheid van God.

En toch, mensen zijn geschapen om als hogere wezens te functioneren dan engelen en wel om twee redenen:

Engelen zijn zuiver geestelijke wezens, maar mensen zijn geschapen om in de materiële én in de geestelijke wereld te kunnen leven. Mensen leven op aarde met een aards lichaam (in de materiële wereld), later in het hiernamaals met een geestelijk lichaam (in de geestelijke wereld) en na de lichamelijke opstanding in beide werelden.
Engelen zijn dienaren, maar mensen zijn bestemd om als kinderen van God te worden aangenomen.

Door de zondeval van Adam en Eva is de mensheid teruggevallen tot een lagere positie dan die van de engelen. Maar een gelovige is na zijn wedergeboorte met Jezus opgestaan tot een nieuw leven en heeft in verbondenheid met Jezus weer een positie in de geestelijke wereld ontvangen en bestemd tot mede-erfgenamen en mederegeerders met Jezus.

"Hij (=God) heeft ons samen met hem (=Jezus) uit de dood opgewekt en ons een plaats gegeven in de hemelsferen, in Christus Jezus." (Efeziërs 2:6, NBV2004)

Deze werkelijkheid zal pas na het leven op aarde tot volle ontplooiing komen. Een wedergeboren mens heeft dus een hoger toekomstperspectief dan de engelen.

Engelen als boodschappers

Het woord 'engel' betekent letterlijk 'boodschapper'. Bij veel engelenverschijningen op aarde blijkt het dan ook te gaan om het doorgeven van berichten vanuit de hemel aan mensen op aarde. Een van de engelen wordt met name genoemd: Gabriël. Waarschijnlijk is hij een engel met een zeer hoge rang:

Gabriël gaf Daniël tekst en uitleg met betrekking tot visioenen over de toekomst (Daniël 8:15-26; Daniël 9:21-27).
Gabriël kondigde de geboorte van Johannes de Doper aan, de grootste profeet onder het Oude Verbond:
"... Ik ben Gabriël, die altijd in Gods nabijheid is, en ik ben uitgezonden om je dit goede nieuws te brengen." (Lucas 1:19, NBV2004)
Gabriël kondigde de geboorte van Jezus aan bij Maria (Lucas 1:26-38) en mogelijk ook bij de schaapherders van Betlehem (Lucas 2:9-13).

In de Bijbel lezen we veel over engelen die namens God allerlei opdrachten gaven aan mensen. Voorbeelden:

Een engel vertelde slavin Hagar dat ze terug moest gaan en haar excuses aanbieden aan haar meesteres Sara (Genesis 16:7-9).
Een engel verscheen aan de Israëlieten in Bochim om hen te waarschuwen dat hun zonden tot ernstige problemen zouden leiden, tenzij zij tot inkeer zouden komen (Rechters 2:1-3).
Een engel bezocht Gideon en droeg hem op om Israël te bevrijden van haar vijanden (Rechters 6:11-24).
Een engel kondigde de geboorte van Simson aan (Rechters 13).
Een engel vertelde Jozef in een droom dat hij met Maria moest trouwen, ondanks dat ze zwanger was (Matteüs 1:20-22). Later zei de engel hem dat hij met Maria en het kind Jezus uit Betlehem naar Egypte moest vluchten (Matteüs 2:13). Toen het gevaar geweken was gaf de engel hem een seintje dat ze weer terug naar huis konden gaan (Matteüs 2:19-20).

Engelen als strijders

In de Bijbel komen we ook engelen als strijders en beschermers tegen, zoals bij de geboorte van Jezus:

"Plotseling was er bij de engel een heel leger uit de hemel; ze loofden God ..." (Lucas 2:13, WV2012)

Het ontgaat veel Bijbellezers dat dit geen zangkoortje was, maar een leger, en dat ze niet zongen, maar met elkaar een proclamatie uitspraken. Zij begeleidden hun koning bij zijn binnenkomst in de materiële wereld waarop Hij de belangrijkste slag in de geestelijke oorlog tussen het rijk van God en dat van de satan zou leveren.

Enkele voorbeelden over engelen met een gevechtstaak:

Voordat Jozua met het volk Israël om Jericho ging trekken, ontmoette hij een engel in de gedaante van een strijder, die zich 'vorst van het leger van de Heer' noemde (Jozua 5:13-15).
Een engel versloeg een groot leger van Israëls vijanden (2 Koningen 19:35; Jesaja 37:36).

Engelen als uitvoerders van strafgerichten

Er zijn ook engelen die Gods strafgerichten uitvoeren:

Voorafgaande aan de uittocht van het volk Israël uit Egypte werden alle eerstgeborenen van de Egyptenaren gedood door een engel (Exodus 12:23).
In opdracht van God voerde een engel een strafgericht uit over het volk Israël (2 Samuel 24:16-17).

Engelen als bevrijders en beschermers

Verder zijn er Bijbelse voorbeelden van mensen die door engelen zijn beschermd of bevrijd:

Engelen beschermden Lot tegen woedende inwoners van Sodom (Genesis 19:10-11).
Een engel beschermde het volk Israël tijdens de woestijnreis (Exodus 14:19; Numeri 20:16).
Een engel beschermde Daniëls vrienden in een brandende oven (Daniël 3:24-27).
Een engel beschermde Daniël in een kuil met verscheurende leeuwen (Daniël 6:23).
Een engel bevrijdde de apostelen uit de gevangenis (Handelingen 5:19-20).
Een engel bevrijdde Petrus uit de gevangenis (Handelingen 12:7-12).

Uit de recente geschiedenis zijn ook talloze getuigenissen van gelovigen die een bijzondere bevrijding of bescherming hebben meegemaakt. Enkele voorbeelden:

In het begin van de vorige eeuw ging Soendar Singh als evangelist naar Rasa, een stadje in Tibet. Hij werd gevangen genomen en in een put geworpen om daar te sterven. Onder in de put lagen de dode lichamen van mensen die eerder dit lot hadden ondergaan. De diepe put was afgesloten met een deksel en een slot, waarvan de enige sleutel aan de broekriem van de lama hing, de plaatselijke bestuurder. Na enkele dagen werd de put geopend door een engel, die een touw naar beneden wierp en Soendar Singh omhoog hees. Het was voor iedereen duidelijk dat hij met goddelijke hulp was bevrijd.
Tijdens de Gaza oorlog van Israël tegen de Hamas terroristen in 2009 hebben opvallend veel soldaten gemeld dat er engelen verschenen om hen aanwijzingen te geven voor hun veiligheid en om hen te wijzen op plaatsen waar dodelijke boobytraps waren geplaatst. (Bron: Israel Today)

In de Bijbel lezen we de volgende uitspraken over beschermende engelen:

"Want hij (=God) stuurt je zijn engelen, ze zullen over je waken, waar je ook gaat." (Psalm 91:11, GNB1996)

"Pas op dat u niet één van deze kleinen veracht. Want Ik zeg u dat hun engelen in de hemelen altijd het aangezicht zien van Mijn Vader, Die in de hemelen is." (Matteüs 18:10, HSV2010)

Op grond hiervan geloven sommige mensen in persoonlijke beschermengelen.

Engelen als helpers

Engelen leiden en helpen gelovigen op allerlei manieren, en soms zijn ze zichtbaar:

Een engel hielp Abrahams knecht Eliëzer om een geschikte vrouw voor Isaak te vinden (Genesis 24:7,40).
Een engel begeleidde de occulte Bileam op weg naar de koning van Moab en reikte hem profetische woorden aan die hij bij de koning moest uitspreken (Numeri 22). Soms was de engel zichtbaar voor Bileam, maar meestal handelde hij vanuit het onzichtbare.
Een engel bracht eten bij de uitgeputte en gedeprimeerde profeet Elia en gaf hem kracht om een woestijnreis te maken (1 Koningen 19:5-7).
Engelen ondersteunden Jezus op moeilijke momenten, zoals na de verzoekingen in de woestijn (Marcus 1:13) en bij zijn gebedsworsteling in Getsemane (Lucas 22:44).
Engelen begeleiden mensen bij het sterven op weg naar de hemel (Lucas 16:22).
Een engel zond (of bracht?) de apostel Filippus naar de woestijn om het evangelie te brengen aan een reizende kamerling (Handelingen 8:26).
In een visioen spoorde een engel de Romeinse officier Cornelius aan om Petrus uit te nodigen (Handelingen 10:3-7).

Andere taken van engelen

In het Bijbelboek Openbaring worden diverse taken toegeschreven aan engelen, waarbij we mogen veronderstellen dat die taken op één of andere manier verband houden met hun rang of positie binnen de hemelse samenleving. Enkele voorbeelden:

sterke, grote, ongewoon machtige engelen die op bijzondere momenten spreken of handelen (Openbaring 5:2; 18:1-2)
engelen die Gods uiteindelijke strafgerichten aankondigen en uitvoeren (Openbaring 8-9; 14:8-9; 14:19)
engelen die in geestelijke zin de oogst van godvrezende mensen binnenhalen (Openbaring 14:15-19)
een engel die Johannes van commentaar voorzag op wat hij in de hemel mocht zien (Bijbelboek Openbaring)