Start    Inhoud    Zoekmogelijkheden  

 

 

3.3.12. Verzoekingen in de woestijn

 

- Jezus begint aan zijn taak
- Verzoeking 1 - Brood maken uit stenen
- Verzoeking 2 - Als messias neerdalen op het tempelplein
- Verzoeking 3 - De satan aanbidden
- Hoe kon Jezus de satan overwinnen?
- De beslissende strijd tussen Jezus en de satan
- Christengelovigen kunnen de satan ook overwinnen
- Gespreksvragen

 

Deze gebeurtenis staat uitvoerig beschreven in Matteüs 4:1-11 en Lucas 4:1-2. De volgorde van de verzoekingen is door de evangelisten verschillend weergegeven. In dit onderwerp volgen we de Matteüs versie.

 

Jezus begint aan zijn taak

Na zijn doop en vervulling met de Heilige Geest was Jezus klaar om te beginnen aan zijn opdracht. Jezus liet zich leiden door de Heilige Geest om eerst een periode van afzondering mee te maken:

"Daarna werd Jezus door de Geest meegevoerd naar de woestijn om door de duivel op de proef gesteld te worden." (Matteüs 4:1, NBV2004)

Let op: Er staat niet dat Jezus naar de woestijn werd gezonden en er vervolgens heen liep, maar dat Hij door de Heilige Geest op een bovennatuurlijke manier lichamelijk werd verplaatst naar een bepaalde plek in de woestijn.

Wat zou Jezus die eerste veertig dagen in de woestijn gedaan hebben voordat Hij een ontmoeting had met de satan? Het antwoord laat zich raden: bidden en vasten waardoor Jezus zijn geest en ziel nauwkeurig afstemde op zijn hemelse Vader. Pas daarna zou Jezus klaar zijn om zijn vijand te ontmoeten en het gevecht met hem aan te gaan.

Verzoekingen zijn (door de satan geïnspireerde) pogingen om iemand ertoe te verleiden iets te doen wat tegen zijn geweten ingaat. Verzoekingen kunnen zowel beproevingen als verleidingen zijn. De drie verzoekingen waar Jezus mee werd geconfronteerd zijn achtereenvolgens op het vlak van het lichaam, de ziel en de geest.

Maar er zit ook een andere kant aan verzoekingen. God liet zijn Zoon een test meemaken waarin Hij zijn gehoorzaamheid en loyaliteit tegenover zijn Vader moest bewijzen en om Hem toe te rusten voor de taken die voor Hem lagen. Op dezelfde manier laat God christengelovigen ook beproevingen en verleidingen (en soms een 'woestijnperiode' meemaken) om hun geloof te testen. Niet om hen dwars te zitten of te straffen, maar om hen sterker te maken en toe te rusten voor een 'hogere' manier van dienen.

 

Verzoeking 1 - Brood maken uit stenen

De eerste verzoeking ging over de lichamelijke behoefte aan voedsel. Jezus had veertig dagen gevast. Op een gegeven moment zijn de reserves van het lichaam dan op en is het nodig om wat te eten, anders wordt het schadelijk voor de gezondheid. Dat was het moment waar de satan op had gewacht.

"En nadat Hij veertig dagen en veertig nachten had gevast, kreeg Hij ten slotte honger. En de verzoeker kwam bij Hem en zei: Als U Gods Zoon bent, zeg dan dat deze stenen broden worden." (Matteüs 4:2-3, HSV2010)

De satan suggereerde Jezus om brood te maken uit stenen, een koud kunstje voor de Zoon van God. In dezelfde woestijn had God manna gegeven aan een miljoenenvolk. Maar Jezus mocht zijn macht alleen gebruiken zoals de Vader Hem had opgedragen, en niet voor eigen comfort. Daarom zei Jezus:

"... De mens zal niet leven van brood alleen, maar van ieder woord dat uit de mond van God komt." (Matteüs 4:4, WV2012)

Deze woorden vinden we ook in het Oude Testament:

"U hebt zijn macht leren kennen: hij liet u honger lijden en gaf u toen manna te eten, voedsel dat u nooit eerder had gezien en uw voorouders evenmin. Zo maakte hij u duidelijk dat een mens niet leeft van brood alleen, maar van alles wat de mond van de HEER voortbrengt." (Deuteronomium 8:3, NBV2004)

 

Verzoeking 2 - Als messias neerdalen op het tempelplein

De tweede verzoeking ging over de uitvoering van Jezus' taak. De satan nam Jezus mee naar het dak van de tempel. Op het tempelplein kon Hij een grote menigte mensen overzien.

"Vervolgens nam de duivel hem mee naar de heilige stad en zette hem op het hoogste punt van de tempel. Hij zei tegen hem: 'Als u de Zoon van God bent, spring dan naar beneden. Want er staat geschreven: “Zijn engelen zal hij opdracht geven om u op hun handen te dragen, zodat u uw voet niet zult stoten aan een steen.' " (Matteüs 4:5-6, NBV2004)

De satan suggereerde hoe geweldig de mensen het zouden vinden als Jezus als een soort superman van het dak zou springen en langzaam uit de lucht zou neerdalen. Iedereen zou meteen zien dat Hij de beloofde messias was en zo zou Jezus op een gemakkelijke manier populair worden. Zonder die gruwelijke lijdensweg die Hem was opgedragen door de Vader. Zo kon Hij toch ook zijn goddelijke taak volbrengen? Jezus had de satan was de eerste keer verslagen met een Bijbeltekst, nu zou hij Jezus voor zijn, dus kwam hij zelf ook met de Bijbel aanzetten:

"Zij (=Gods engelen) zullen jou op handen dragen, zodat je voet zich niet aan een steen stoot." (Psalm 91:12, WV2012)

Aardig bedacht. Maar de satan durfde niet het daarop volgende vers uit die Psalm te citeren, want dat ging over het vertrappen van de slang en dat was te pijnlijk voor hem:

"Je zult adder en leeuw vertrappen, leeuw en slang met voeten treden. (Psalm 91:12, WV2012

Had God vroeger niet iets gezegd over het vermorzelen van zijn eigen slangenkop (Genesis 3:15)? Jezus wilde het Woord van God ook nu niet misbruiken voor eigen gemak en van God een wonder eisen voor zijn veilige landing op het tempelplein. Jezus antwoordde niet door eenvoudigweg "Nee" te zeggen, maar sprak weer vanuit de Woorden van de Levende God:

"... Er staat ook geschreven: U zult de Heer uw God niet op de proef stellen." (Matteüs 4:7, WV2012)

Deze woorden vinden we ook in het Oude Testament:

"Stel de HEER uw God niet op de proef zoals u dat in Massa hebt gedaan." (Deuteronomium 6:16, WV2012)

 

Verzoeking 3 - De satan aanbidden

De derde verzoeking was geestelijk van aard en had te maken met loyaliteit en aanbidding.

"De duivel nam hem opnieuw mee, nu naar een zeer hoge berg. Hij toonde hem alle koninkrijken van de wereld in al hun pracht en zei: 'Dit alles zal ik u geven als u voor mij neervalt en mij aanbidt.' " (Matteüs 4:8-9, NBV2004)

De satan liet Jezus allerlei beelden zien van plaatsen op aarde en vertelde Hem dat hij Hem de heerschappij over de hele aarde zou geven, op één voorwaarde: hem, de satan, te aanbidden als zijn heer en meester. Dit was de tweede verleiding om koning te worden zonder lijden en sterven, alleen met een andere meester. Jezus' antwoord was kort en duidelijk, waarbij Hij weer een uitspraak van God aanhaalde:

"... Ga weg, satan. Want er staat geschreven: De Heer uw God zult u aanbidden en Hem alleen dienen." (Matteüs 4:10, WV2012)

Woorden van dezelfde strekking vinden we ook in het Oude Testament:

"Heb alleen ontzag voor de HEER, uw God, dien hem en zweer alleen bij zijn naam." (Deuteronomium 6:13, NBV2004)

 

Hoe kon Jezus de satan overwinnen?

Jezus hield stand doordat Hij niet zijn menselijke natuur liet spreken, maar het Woord van God hanteerde als uitgangspunt voor zijn keuzes. De autoriteit van dit Woord wordt ook door de satan erkend. Jezus doorstond daarmee de verzoekingen glansrijk. Geloof maar dat dit voor Jezus geen gemakkelijke overwinning was.

Veel christenen denken dat Jezus de satan vanzelfsprekend overwon omdat Hij als Zoon van God over buitengewone krachten beschikte. Maar dat is naar mijn mening onjuist. Jezus heeft namelijk al zijn goddelijke krachten afgelegd toen Hij naar de aarde kwam om ECHT als mens te leven, niet als een soort half god, half mens. Dit wordt door de apostel Paulus duidelijk verwoord:

"Hij (=Jezus) die de gestalte van God had, hield zijn gelijkheid aan God niet vast, maar deed er afstand van. Hij nam de gestalte aan van een slaaf en werd gelijk aan een mens. En als mens verschenen, heeft hij zich vernederd ... " (Filippenzen 2:6-8, NBV2004)

Jezus overwon de satan dus door zijn toewijding en gehoorzaamheid aan zijn Vader en de autoriteit van Gods woorden.

"Daarna liet de duivel hem met rust, en meteen kwamen er engelen om voor hem te zorgen." (Matteüs 4:11, NBV2004)

Die engelen kwamen om Jezus te sterken na zijn uitputtende strijd (zie ook Lucas 22:43), misschien ook door Hem eten te geven. Het waren levensechte beproevingen geweest, uitgedacht door de meest geroutineerde verleider van alle tijden: de satan zelf. Maar de satan gaf het nog niet op.

 

De beslissende strijd tussen Jezus en de satan

Maar de satan gaf het nog niet op. Lees maar wat de evangelist Lucas ons vertelt aan het einde van deze geschiedenis:

"Toen de duivel alle beproevingen had uitgevoerd, ging hij van Hem weg voor een bepaalde tijd." (Lucas 4:13, WV2012)

Met andere woorden: de satan zou later nog een ontmoeting met Jezus hebben. Dat zou gebeuren in de lijdenstijd, waarbij de definitieve strijd tussen Jezus en de satan zou plaatsvinden. Over die tijd zei Jezus kort voort zijn gevangenneming tegen de Joodse leiders:

"Toen Ik dagelijks bij u was in de tempel, hebt u de handen niet naar Mij uitgestoken. Maar dit is uw uur en de macht van de duisternis." (Lucas 22:53, HSV2010)

Toen Jezus zich overgaf om te worden veroordeeld en gekruisigd betrad Hij het strijdperk om de satan definitief te verslaan.

Zie meer hierover in onderwerp 'De hel van Golgota' in hoofdstuk 'Sterven van Jezus'.

 

Christengelovigen kunnen de satan ook overwinnen

Zoals eerder gezegd overwon Jezus de satan door zijn toewijding en gehoorzaamheid aan zijn Vader en de autoriteit van Gods woorden. Ook wedergeboren gelovigen van vandaag zijn in staat om de satan te overwinnen in tijden van beproeving of verleiding. Zij hebben dezelfde autoriteit ontvangen als Jezus en dezelfde zalving met de Heilige Geest als Jezus.

"Onderwerp u dan aan God. Bied weerstand aan de duivel en hij zal van u wegvluchten." (Jakobus 4:7, HSV2010)

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Geestelijke strijd'.

 

Gespreksvragen

  1. Op wie zijn initiatief ging Jezus de woestijn in?
  2. Wat was het doel van deze woestijnperiode?
  3. Wat zou Jezus gedaan hebben gedurende de eerste 40 dagen voordat de satan Hem benaderde?
  4. Van welke Bijbelfiguren weet je dat die ook een woestijnperiode hebben meegemaakt?
  5. De satan probeerde Jezus van alles te laten doen. Waarom wees Jezus  bij voorbaat zijn suggesties af, ongeacht wat die suggesties waren?
  6. Wat kunnen wij daarvan leren?
  7. Waar haalde Jezus de kracht vandaan om de satan te overwinnen?
  8. Geldt dat ook voor christenen wanneer de satan hen probeert te verleiden iets te doen wat mooi lijkt, maar tegen Gods wil is?
  9. Kun je voorbeelden bedenken van tweestrijd in je eigen leven, bij verleidingen of plannen maken?

 Volgend onderwerp: 3.3.13. Betekenis van Jezus' komst 

HELPDESK

 

Beschrijving van allerlei bijzonderheden over de Herschepping Bijbelstudies.

- Wat is Herschepping?
- Achtergrond
- Vier aspecten
- Wijzigingen
- Copyright

 

 

 

 

Helpdesk

Zoekmogelijkheden
- Overzicht zoek­mogelijkheden
- Tips voor zoektermen
- Inhoudsopgave (kort)
- Inhoudsopgave (lang)
- Trefwoord index
- Bijbeltekst index

 

 

 

Helpdesk

Diversen
- PDF bestanden
- Vragen voor Bijbelkringen
- Thema's voor Bijbelkringen
- Thema's kerkelijk jaar

Herschepping Bijbelstudies - versie 3.1.