Start    Inhoud    Zoekmogelijkheden  

 

 

3.8.11. Instelling Heilig Avondmaal

 

- Pesachmaal wijst op het aanstaande lijden van Jezus
- Brood en wijn
- Gesprekken over het leiderschap
- Toekomstig leiderschap van de discipelen
- Afsluiting van de maaltijd met lofzang
- 'Jullie zullen Mij allemaal in de steek laten'

 

Na het gesprek over de uitlevering van Jezus was de stemming tijdens het laatste pesachmaal ongetwijfeld bedrukt. De discipelen waren verward en wisten niet wat ze van de hele situatie moesten denken. Bovendien waren de toespelingen van Jezus op zijn naderend levenseinde toch wel heel indringend geworden.

 

Pesachmaal wijst op het aanstaande lijden van Jezus

Nu ging de aandacht weer naar het pesachmaal. En nog nadrukkelijker sprak Jezus over zijn aanstaande lijden en sterven.

"Hij zei tegen hen: 'Ik heb er hevig naar verlangd dit pesachmaal met jullie te eten voor de tijd van mijn lijden aanbreekt. Want ik zeg jullie: ik zal geen pesachmaal meer eten voordat het zijn vervulling heeft gevonden in het koninkrijk van God.' " (Lucas 22:15-16, NBV2004)

Bij de jaarlijkse Joodse Pesachviering wordt tot op vandaag de bevrijding van het volk Israël uit Egypte herdacht. Destijds werd er een lam geslacht, waarvan het bloed aan de deurposten werd aangebracht, zodat de doodsengel niemand doodde, terwijl bij de Egyptenaren de oudste zoon stierf. Na deze tiende en laatste plaag liet de farao van Egypte het volk Israël uit zijn land wegtrekken. En zo werd Israël een zelfstandig volk, op weg naar het land waar ze zich zouden vestigen.

In Exodus 12 kunnen we lezen over de instelling van het pesachmaal. Er is een direct verband te leggen tussen het lam dat daarbij geslacht werd en Jezus die zichzelf zou geven als het ultieme Offerlam, van wie het pesachlam een voorafbeelding was. Johannes de Doper had daar al iets over gezegd toen hij mensen erop attent maakte dat Jezus hun kant opkwam:

"... Daar is het lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt." (Johannes 1:29, NBV2004)

Het laatste pesachmaal van Jezus met zijn discipelen was tegelijk het eerste nieuwtestamentische Heilig Avondmaal, dat door christenen vreemd genoeg het LAATSTE avondmaal wordt genoemd.

 

Brood en wijn

De belangrijkste twee elementen van het Heilig Avondmaal die voor nieuwtestamentische gelovigen grote betekenis hebben zijn brood en wijn.

"En hij nam een brood, sprak het dankgebed uit, brak het brood, deelde het uit en zei: 'Dit is mijn lichaam dat voor jullie gegeven wordt. Doe dit, telkens opnieuw, om mij te gedenken.' " (Lucas 22:19-21, NBV2004)

"Ook nam Hij een beker, sprak het dankgebed uit en gaf hun die met de woorden: 'Drink er allen uit, want dit is mijn bloed van het verbond, dat voor velen wordt vergoten tot vergeving van zonden." (Matteüs 26:26-28, NBV2004)

"Zo nam hij na de maaltijd ook de beker, en zei: 'Deze beker, die voor jullie wordt uitgegoten, is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt.' " (Lucas 22:20, NBV2004)

Jezus sprak hier voor het eerst rechtstreeks over het Nieuwe Verbond, dat gaat over de relatie tussen God en de mensen die in Jezus zouden geloven en Hem zouden navolgen. Tijdens een pesachmaaltijd gingen er vier bekers rond. Deze woorden werden dus bij de laatste beker uitgesproken, de beker van de lofprijzing en dankzegging. Daarbij werden dan de volgende woorden uitgesproken: "Ik zal u tot Mijn volk aannemen en Ik zal u tot een God zijn." Dus dat was de juiste gelegenheid voor Jezus om het Nieuwe Verbond te noemen.

Het lijden en sterven van Jezus, waarbij Hij zijn lichaam gaf (gesymboliseerd door avondmaalsbrood) en zijn bloed liet vloeien (gesymboliseerd door avondmaalswijn) om geestelijk leven te kunnen geven aan ieder die zich als gelovige aan Hem zou toewijden. Jezus had al eerder hierop gezinspeeld toen Hij zei:

"Ik ben het levende brood dat uit de hemel is neergedaald; wanneer iemand dit brood eet zal hij eeuwig leven. En het brood dat ik zal geven voor het leven van de wereld, is mijn lichaam ... Wie mijn lichaam eet en mijn bloed drinkt, heeft eeuwig leven ..." (Johannes 6:51,54, NBV2004)

Zie meer hierover in onderwerp 'Heilig Avondmaal' in hoofdstuk 'Gemeente'.

 

Gesprekken over het leiderschap

Bij het pesachmaal ontstond er een heftige discussie onder de discipelen wie van hen de belangrijkste was. Toen Jezus hun voeten had gewassen had Hij gezegd:

"... Wat ik doe, begrijp je nu nog niet, maar later zul je het wel begrijpen.' " (Johannes 13:7, NBV2004)

Inderdaad, ze hadden er niets van begrepen. Terwijl Jezus hen probeerde duidelijk te maken dat nederigheid één van de belangrijkste kenmerken is voor een geestelijk leider, gingen zij precies het tegenovergestelde doen. Jezus hoorde hun gekakel een poosje aan en zei toen:

"... Vorsten oefenen heerschappij uit over de aan hen onderworpen volken, en wie macht heeft laat zich weldoener noemen. Laat dat bij jullie niet zo zijn! De belangrijkste van jullie moet de minste worden en de leider de dienaar." (Lucas 22:25-26, NBV2004)

Door de eeuwen heen zijn er geestelijke leiders in de christelijke kerken geweest die een machtspositie innamen. We denken dan aan de geestelijkheid die zichzelf veel wereldlijke macht toe-eigende en kolossale kathedralen liet bouwen om indruk te maken. Ze droegen indrukwekkende kleding om hun eerbiedwaardige status te benadrukken. De pausen verklaarden zichzelf onfeilbaar en lieten zich 'heilige Vader' noemen, terwijl Jezus dit letterlijk had verboden (Matteüs 23:9). Protestanten hebben zich hier altijd aan geërgerd, maar zelf maken ze het net zo bont. Veel van hun voorgangers noemen zich in Nederland 'dominee' waarmee ze zichzelf dezelfde titel geven als Jezus: Heer ('kurios' in het Grieks, 'dominus' in het Latijn). Hoe kunnen ze het bedenken? Het zijn allemaal voorbeelden van gewichtigdoenerij en gebrek aan nederigheid.

"En u mag niemand op de aarde uw vader noemen, want Eén is uw Vader, namelijk Hij Die in de hemelen is. En u mag niet meesters genoemd worden, want Eén is uw Meester, namelijk Christus. Maar de belangrijkste van u zal uw dienaar zijn." (Matteüs 23:9-11, HSV2010)

 

Toekomstig leiderschap van de discipelen

Toch herhaalde Jezus dat Hij zijn discipelen zag als de toekomstige leiders binnen zijn koninkrijk:

"Jullie zijn in al mijn beproevingen steeds bij mij gebleven. Ik bestem jullie voor het koningschap zoals mijn Vader mij voor het koningschap bestemd heeft: jullie zullen in mijn koninkrijk eten en drinken aan mijn tafel, en zetelen op een troon om recht te spreken over de twaalf stammen van Israël." (Lucas 22:28-30, NBV2004)

Ongetwijfeld had Petrus zojuist het hoogste woord gevoerd om iedereen te vertellen dat hijzelf de hoogste plaats zou innemen. Jezus sprak daarom hem speciaal aan:

"Simon, Simon, weet dat Satan jullie voor zich heeft opgeëist om jullie als graan te mogen zeven. Maar ik heb voor je gebeden opdat je geloof niet zou bezwijken. En als jij eenmaal tot inkeer bent gekomen, moet jij je broeders sterken." (Lucas 22:31-32, NBV2004)

Het zeven is bedoeld om het goede koren en het onbruikbare kaf van elkaar te scheiden. Het is een soort schiftingsproces dat plaats vindt in de vorm van beproevingen. De satan gebruikt beproevingen om gelovigen te vernietigen; God gebruikt het zelfde schiftingsproces om gelovigen te versterken door hen kracht te geven om boven de beproevingen uit te stijgen. Jezus probeerde Petrus duidelijk te maken dat hij nooit een bruikbare leider in Gods koninkrijk kon worden op grond van zijn eigen vermeende belangrijkheid. Hij zou pas de Rotsman Petrus kunnen worden als God hem van binnenuit zou veranderen.

 

Afsluiting van de maaltijd met lofzang

De Pesachviering werd afgesloten met het zingen van enkele psalmen:

"Nadat ze de lofzang hadden gezongen, vertrokken ze naar de Olijfberg." (Matteüs 26:30, NBV2004)

Het was gebruikelijk om bij die gelegenheid Psalm 115-118 te zingen.

 

'Jullie zullen Mij allemaal in de steek laten'

Onderweg naar Getsemane zei Jezus iets zijn discipelen wat ze niet konden en niet wilden geloven.

"Jezus zei tegen hen: 'Jullie zullen mij allemaal in de steek laten. Want er staat geschreven: Ik zal de herder doden en de schapen zullen worden uiteengejaagd.' " (Marcus 14:27, GNB1996)

Petrus had direct zijn reactie klaar. Als een haan kraaide hij:

"Al laat iedereen u in de steek, ik nooit ..." (Marcus 14:29, GNB1996)

Nu maakte hij het wel erg bont. Hij zei dat hij meer van zijn Meester hield dan alle anderen. Wat een zelfoverschatting!

"Jezus antwoordde: 'Ik verzeker je: juist jij zult me vannacht, nog voor de haan tweemaal gekraaid heeft, driemaal verloochenen.' " (Marcus 14:30, NBV2004)

Petrus leek nauwelijks te horen wat Jezus zei.

"Maar Petrus hield met grote stelligheid vol: 'Al zou ik met u moeten sterven, ik zal u nooit verloochenen.' Alle anderen zeiden iets dergelijks." (Marcus 14:30, NBV2004)

 Volgend onderwerp:  3.8.12. Getsemane 

HELPDESK

 

Beschrijving van allerlei bijzonderheden over de Herschepping Bijbelstudies.

- Wat is Herschepping?
- Achtergrond
- Vier aspecten
- Wijzigingen
- Copyright

 

 

 

 

Helpdesk

Zoekmogelijkheden
- Overzicht zoek­mogelijkheden
- Tips voor zoektermen
- Inhoudsopgave (kort)
- Inhoudsopgave (lang)
- Trefwoord index
- Bijbeltekst index

 

 

 

Helpdesk

Diversen
- PDF bestanden
- Vragen voor Bijbelkringen
- Thema's voor Bijbelkringen
- Thema's kerkelijk jaar

Herschepping Bijbelstudies - versie 3.1.