Start    Inhoud    Zoekmogelijkheden  

 

 

4.5.8. Heilige Geest en je verstand

 

- Verstand en geweten
- Inzicht in de dingen van God
- Wijsheid en inzicht ontvangen bij uitdagingen
- Gedachten afstemmen op Gods Woord
- Ingevingen van de Heilige Geest
- Leven volgens Gods levenswet
- Waarheid onderkennen
- Heilige Geest als leugendetector
- Zondebesef en een verlangen naar reinheid
- Gespreksvragen

 

 

Verstand en geweten

 

schema verstand en geweten

De Heilige Geest wil je als wedergeboren gelovige helpen om je verstand en geweten op God te richten, waardoor je kunt groeien in geloofszekerheid en wijsheid. Dit aspect van het werk van Gods Geest kom je het vaakst tegen in de Bijbel.

  1. verstand - De Heilige Geest geeft inzicht in het Woord van God en zijn bedoelingen met je leven.
  2. geweten - De Heilige Geest helpt je om onderscheid te kunnen maken tussen goed en kwaad, waarheid en leugen.

De Heilige Geest wil je een krachtig fundament van waarheid geven ondersteunen door je een helder zicht te geven op Gods Woord in de Bijbel en op de zegen van een rein en heilig leven. Dit is van groot belang, want het belangrijkste wapen van de satan is de leugen om je bij God vandaan te houden en je aan te zetten tot zondigen.

 

Inzicht in de dingen van God

"Maar het is de geest van God in de mens, de adem van de Ontzagwekkende die inzicht brengt." (Job 32:8, NBV2004)

Kennis over de dingen van God kun je vooral opdoen uit de Bijbel, het Woord van de levende God. Maar alleen de Heilige Geest kan die kennis levend kan maken in je hart, waardoor het iets met je doet en het een deel van jezelf wordt.

"Een mens die de Geest niet bezit, aanvaardt niet wat van de Geest van God komt, want voor hem is het dwaasheid. Hij kan het ook niet begrijpen, omdat het geestelijk moet worden beoordeeld." (1 Korintiërs 2:14, NBV2004)

Het belangrijkste gebed van de apostel Paulus voor zijn medegelovigen was dat ze inzicht van God zouden ontvangen:

"Moge de God van onze Heer Jezus Christus, de Vader der heerlijkheid, u de Geest van wijsheid en openbaring geven, om Hem echt te kennen." (Efeziërs 1:17, WV2012)

Ook de volgende Bijbelverzen laten enkele voorbeelden zien van inzichten die gelovigen door Gods Geest ontvangen:

"Nooit is het in eerdere generaties aan de mensenkinderen bekendgemaakt, zoals het nu door de Geest is geopenbaard aan zijn heilige apostelen en profeten" (Efeziërs 3:5, WV2012)

"Wij hebben niet de geest van de wereld ontvangen, maar de Geest die van God komt, opdat we zouden weten wat God ons in zijn goedheid heeft geschonken." (1 Korintiërs 2:12, NBV2004)

"God heeft ons dit geopenbaard door de Geest, want de Geest doorgrondt alles, ook de diepten van God." (1 Korintiërs 2:10, NBV2004)

Een van de bijzondere geestelijke gaven is de gave van profeteren, waardoor mensen door de Heilige Geest woorden van God ontvangen.

 

Wijsheid en inzicht ontvangen bij uitdagingen

Wanneer je niet weet wat je moet doen in een bepaalde situatie of hoe je een probleem moet oplossen: vraag het aan God en Hij zal het je geven door een ingeving van de Heilige Geest.

"Schiet iemand van u tekort in wijsheid, dan moet hij haar vragen aan God, en zij zal hem gegeven worden, want God geeft aan allen zonder voorbehoud en zonder verwijt." (Jakobus 1:5, WV2012)

Persoonlijk heb ik diverse keren meegemaakt dat de Heilige Geest me binnen een seconde hielp met bijvoorbeeld een lastig computerprobleem. Ik weet niet precies of ik op die momenten een directe ingeving van de Heilige Geest kreeg of dat Hij mijn gedachten op het juiste spoor zette zodat ik 'zelf' op het juiste idee kwam. Het komt eigenlijk op hetzelfde neer. Geloof me, je kunt goddelijke raad ontvangen op ELK gebied!

Zie ook onderwerp 'Bidden om hulp bij uitdagingen' in hoofdstuk 'Gebed'.

 

Gedachten afstemmen op Gods Woord

De Heilige Geest zorgt vooral voor een proces van vernieuwing in ons denken. Juist in ons denken ligt de basis voor ons handelen en die basis moet goed verankerd zijn in de waarheid van Gods Woord.

"En word niet aan deze wereld gelijkvormig, maar word veranderd door de vernieuwing van uw gezindheid om te kunnen onderscheiden wat de goede, welbehaaglijke en volmaakte wil van God is. (Romeinen 12:2, HSV2010)

Hier staat dus niet dat je zelf je denken moet veranderen, maar dat je je denken LAAT veranderen door de Heilige Geest die je de juiste kijk op de dingen van God geeft. De Heilige Geest werkt in de diepte van je innerlijk, vooral in je hart (dat is ongeveer hetzelfde als je geest):

"Want levend en krachtig is het woord van God, en scherper dan een tweesnijdend zwaard: het dringt diep door tot waar ziel en geest, been en merg elkaar raken, en het is in staat de opvattingen en gedachten van het hart te ontleden." (Hebreeën 4:12, NBV2004)

Als gelovige leer je daardoor je gedachten af te stemmen op Gods gedachten.

"Hoe groot zijn uw daden, HEER, hoe peilloos diep uw gedachten." (Psalm 92:6, NBV2004)

Zie meer hierover in hoofdstukken 'Bijbel' en 'Anders denken'.

 

Ingevingen van de Heilige Geest

Veel gelovigen maken mee dat de Heilige Geest hen bepaalde ingevingen geeft die erg nuttig en belangrijk zijn in bepaalde situaties. Anderen merken dat de Heilige Geest hen een Bijbeltekst of een lied aanreikt op een moment dat ze die erg nodig hebben. Ook Jezus sprak hierover met zijn discipelen:

"... De heilige Geest zal jullie herinneren aan alles wat ik tegen jullie gezegd heb. En hij zal ervoor zorgen dat jullie het begrijpen." (Johannes 14:26, BGT2014)

Tip: leer Bijbelgedeelten uit het hoofd. Dan kan de Heilige Geest je die te binnen brengen als je ze nodig hebt. Als je ze niet geleerd hebt, kan Hij ze je ook niet te binnen brengen!

 

Leven volgens Gods levenswet

De Heilige Geest is een bron van liefde in het hart van elke wedergeboren gelovige (Romeinen 5:5) en dat is een bron van echte, zuivere liefde tot God en tot de medemens. Alles wat uit die bron komt voldoet geheel aan de eisen van Gods levenswet. Vanuit dat perspectief moeten we de volgende woorden van de apostel Johannes lezen:

"Ieder die in Hem blijft, zondigt niet ... want Gods zaad is blijvend in hem. Hij KAN zelfs niet zondigen, want hij is uit God geboren." (1 Johannes 3:6-9, NBV2004)

De Heilige Geest dwingt je niet om God te gehoorzamen, maar Hij stimuleert en helpt je om te leven volgens Gods levenswet. In de eerste plaats niet zozeer naar de letter, maar vooral naar de geest van de wet. Daarover gaan de volgende Bijbelgedeelten:

"... Ik (=God) zal mijn wet in hun binnenste leggen en hem in hun hart schrijven ..." (Jeremia 31:33, NBV2004)

Dit is niet een soort download van Gods levenswet naar het geheugen van je geweten. Het is in de eerste plaats een natuurlijk verlangen om te willen leven zoals God het wil, dat voortkomt uit een liefdevolle verbondenheid met God. Dan voel je bijna vanzelf aan dat al Gods leefregels heilzaam zijn en waard om op te volgen.

"Wat uzelf betreft: de zalving die u van hem ontvangen hebt, is blijvend, u hebt geen leraar nodig. Zijn zalving leert u alles naar waarheid, zonder bedrog. Blijf daarom in hem, zoals zijn zalving u geleerd heeft." (1 Johannes 2:27, NBV2004)

De Heilige Geest is geen vervanging van Gods levenswet, maar helpt je Gods leefregels te begrijpen, te aanvaarden en toe te passen in dagelijkse situaties.

Er zijn gelovigen die de Heilige Geest als het ware tegenover Gods levenswet plaatsen. Zij beweren:

"Wie de Geest heeft ontvangen hoeft zich niet zozeer om Gods levenswet te bekommeren, want Jezus heeft die wet vervuld en het ook namens alle gelovigen gedaan. Vergeving van zonden is een gepasseerd station, daar hoef je je niet meer zo druk over te maken. Vier het feest van de vrijheid, geniet van Gods aanwezigheid en richt je op wat de Geest doet. Daar put je genoeg kracht uit om te leven. Natuurlijk moet je je wel aan Gods levenswet houden, maar dat gebeurt vanzelf als de Geest bij je is. Dus niet moeilijk doen want het oude is voorbij en het nieuwe is gekomen!"

Deze on-Bijbelse opvatting kom je onder meer tegen bij predikers van het welvaartsevangelie of een oppervlakkig "feel good" evangelie. Hoewel hier wel een kern van waarheid zit, leidt die opvatting tot een slordige en willekeurige manier omgaan met Gods leefregels. Ook al woont de Heilige Geest in je als wedergeboren gelovige, het is en blijft je EIGEN verantwoordelijkheid om te leven volgens Gods levenswet. De Heilige Geest is daarbij je Helper. Je bepaalt zelf in hoeverre Hij je mag helpen. Maar het is natuurlijk dom om zijn hulp af te wijzen.

Wil je een echte navolger van Jezus zijn? Jezus vervulde Gods levenswet voor de volle 100%. Doe dat dan ook en je zult merken dat de Heilige Geest je ondersteunt.

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Gods levenswet'.

 

Waarheid onderkennen

De Heilige Geest ondersteunt je als gelovige (in het geweten) door je te helpen onderscheid te maken tussen:

  • waarheid en leugen
  • echt en onecht
  • geestelijk en ongeestelijk

"En Ik zal de Vader vragen jullie een andere Helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn, de Geest van de waarheid ... Hij blijft bij jullie en zal in jullie zijn." (Johannes 14:16-17, WV2012)

"Wanneer de Geest der waarheid komt, zal Hij jullie leidsman naar de volle waarheid zijn - niet dat Hij eigenmachtig zal spreken, Hij zal slechts zeggen wat Hij te horen krijgt - en wat komen gaat, zal Hij jullie meedelen." (Johannes 16:13-14, WV2012)

Eenmaal aten Adam en Eva van de boom van kennis van goed en kwaad en dat leidde tot de zondeval. Dat was geen neutrale kennis, maar een vernietigende kennis, die kwam uit de troebele bron van de aartsleugenaar: de satan. Daarentegen komt werkelijke, heilzame kennis van goed en kwaad bij de Heilige Geest vandaan en Hij wil die aan een ieder geven die zijn hart ervoor opent.

Een van de bijzondere geestelijke gaven is de gave om geesten te kunnen onderscheiden (1 Korintiërs 12:10, HSV2010), zodat men binnen een plaatselijke gemeente kan nagaan of een geestelijke uiting al of niet van God komt. Aan de ene kant kunnen we dit zien als een bijzondere gave die de Heilige Geest aan gelovigen geeft om daarmee de plaatselijke gemeente te dienen. Maar we kunnen het ook breder uitleggen: aan iedere ware gelovige kan de Heilige Geest inzichten geven om intuïtief onderscheid te kunnen maken tussen wat wel en wat niet van Gods Geest afkomstig is.

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Waarheid en leugen'.

 

Heilige Geest als leugendetector

Wanneer je in je hart een leugen koestert, wanneer je iets tegen iemand wil zeggen wat niet (helemaal) waar is, of wanneer je iets oneerlijks doet of wil doen, dan kan de Heilige Geest je in je geweten laten weten dat het niet deugt.

"Want het woord van God is levend en krachtig. Het is scherper dan een tweesnijdend zwaard en dringt door tot het raakpunt van ziel en geest ... Het ontleedt de bedoelingen en gedachten van het hart. Geen schepsel is voor Hem verborgen, alles ligt open en bloot voor de ogen van Hem aan wie wij rekenschap hebben af te leggen." (Hebreeën 4:12-13, WV2012)

Deze uitspraak gaat eigenlijk over wat we in de Bijbel lezen, maar kan ook worden toegepast op de actieve werking van de Heilige Geest in het hart van de gelovige en die ook weet wat er omgaat in de schuilhoeken van je hart. Hij kent je diepste motieven.

"Ach, God moet toch beter weten, Hij kent toch de schuilhoeken van ons hart." (Psalm 44:22, WV2012)

Hoe zuiverder je geweten, hoe krachtiger de goddelijke leugendetector je laat weten dat je verkeerd bezig bent. Wanneer je gehoor geeft aan die stem, zal je geweten steeds krachtiger gaan werken. Maar wanneer je zijn stem negeert, breng je de stem vanuit je geweten tot zwijgen en dan zal die de volgende keer een stuk zachter tot je spreken. Negeer je die innerlijke stem nog vaker, dan hoor je die stem helemaal niet meer en dan heb je echt een probleem!

 

Zondebesef en een verlangen naar reinheid

De Heilige Geest ondersteunt en leidt je als gelovige via het geweten. Een voorbeeld van die verbondenheid vinden we in het volgende Bijbelgedeelte:

"Omdat ik verbonden ben met Christus, spreek ik de waarheid, ik lieg niet: de heilige Geest bevestigt het door de stem van mijn geweten." (Romeinen 9:1, GNB1996)

De Heilige Geest spreekt je geweten vooral aan als er sprake is van onbeleden zonden.

"En als Hij (=de Heilige Geest) komt, zal Hij het ongelijk van de wereld aantonen, en laten zien wat zonde, wat gerechtigheid en wat oordeel is." (Johannes 16:8, WV2012)

De Heilige Geest laat je weten wat je verkeerd hebt gedaan en prikkelt je geweten om tot inkeer te komen en er mee naar God te gaan om die zonden te belijden. Zo'n aansporing van de Heilige Geest voelt aan de ene kant irritant, omdat je (vanuit je oude natuur) die boodschap niet wil horen. Maar aan de andere kant vernedert de Heilige Geest je daardoor niet en het is geen verwijtende stem. Wel een stem die je uitnodigt om naar het kruis te gaan om daar bevrijd te worden van je zondelast die een obstakel is voor een gelukkig leven in vrede met God en met jezelf. Daarom is het volgende gebed van belang:

"Doorgrond mij, o God, en ken mijn hart, toets mij en ken mijn gedachten; zie, of bij mij een heilloze weg is, en leid mij op de eeuwige weg." (Psalm 139:24, NBG1951)

Tegelijk wil de Heilige Geest je helpen om een steeds diepere afkeer te hebben van zonden en een steeds sterker verlangen te hebben naar reinheid.

"Schep mij een rein hart, o God, en vernieuw in mijn binnenste een vaste geest." (Psalm 51:12, NBG1951)

De kracht van de Heilige Geest leidt tot overwinning over zonden en de voortdurende verleidingen van de oude natuur:

"Als u een zondig leven leidt, zult u zeker sterven. Maar als u door de Geest de praktijken van het lichaam doodt, zult u leven." (Romeinen 8:13, WV2012)

We moeten niet bij zonden blijven stilstaan. De Bijbel leert ons het kwade te overwinnen met het goede.

"Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede." (Romeinen 12:21, NBV2004)

En dat is ook precies hoe de Heilige Geest je wil helpen om rein te leven!

Zie meer hierover in hoofdstuk 'Omgaan met zonden'.

 

Gespreksvragen

  1. In welke opzichten is je manier van denken veranderd vanaf de tijd dat je werd wedergeboren?
  2. Op welke manieren kan de Heilige Geest je helpen om je gedachten te richten op de dingen van God?
  3. Op welke gebieden kan de Heilige Geest je een beter inzicht geven? Kun je concrete voorbeelden geven uit je eigen leven?
  4. Hoe kun je je gedachten en verlangens afstemmen op die van God?
  5. Wat moet je doen om de Heilige Geest de gelegenheid te geven om Bijbelgedeelten in je gedachten te brengen?
  6. Sommige christenen menen dat Gods levenswet niet meer belangrijk is wanneer de Heilige Geest in hen woont. Klopt dat? En waarom dan?
  7. Op welke manieren kan de Heilige Geest tot je geweten spreken?
  8. Wat vind je van de volgende uitspraak: Ieder gelovige koestert leugens om verkeerd gedrag of een verkeerde manier van denken in stand te houden?
  9. Kun je momenten noemen waarop de Heilige Geest je nadrukkelijk overtuigde van zonde in je leven?

 Volgend onderwerp:  4.5.9. Heilige Geest en je gevoel 

HELPDESK

 

Beschrijving van allerlei bijzonderheden over de Herschepping Bijbelstudies.

- Wat is Herschepping?
- Achtergrond
- Vier aspecten
- Wijzigingen
- Copyright

 

 

 

 

Helpdesk

Zoekmogelijkheden
- Overzicht zoek­mogelijkheden
- Tips voor zoektermen
- Inhoudsopgave (kort)
- Inhoudsopgave (lang)
- Trefwoord index
- Bijbeltekst index

 

 

 

Helpdesk

Diversen
- PDF bestanden
- Vragen voor Bijbelkringen
- Thema's voor Bijbelkringen
- Thema's kerkelijk jaar

Herschepping Bijbelstudies - versie 3.1.