Start    Inhoud    Zoekmogelijkheden  

 

 

6.3.2. Reageren op beproevingen

 

- Eerste reactie
- Reageren vanuit je oude natuur
- Reageren vanuit je nieuwe natuur
- Oplossing
- Waak en bid
- Verwerkingsproces

 

Bij plotselinge, zware beproevingen spreken we ook wel over een crisis. De letterlijke betekenis van dat woord in de Griekse brontekst doet denken aan een tweesprong. Daar moet je een keuze maken: wil je dat je er BETER of dat je er BITTER door wordt? Welke weg sla je in? Ga je God vertrouwen voor het feit dat Hij je er doorheen leidt, of ga je eronderdoor bijvoorbeeld door zelfbeklag en verwijten aan God of aan mensen?

 

Eerste reactie

Als christen kun je op beproevingen reageren vanuit je oude natuur (vanuit je eigen mogelijkheden), maar ook vanuit je nieuwe natuur (vanuit Gods mogelijkheden). Dat blijkt in de praktijk een groot verschil te zijn.

  1. Als je reageert vanuit je oude natuur lijk je soms een eind verder te komen, maar de angel van de beproeving wordt niet weggenomen.
  2. Als je reageert vanuit je nieuwe natuur, zal de verwerking ook niet pijnloos zijn, maar de angel wordt wel weggenomen doordat de beproeving een positieve waarde blijkt te hebben als die samen met God wordt doorleefd en verwerkt.
 

Reageren vanuit je oude natuur

Wanneer je iets ergs overkomt, treedt je overlevingsinstinct in werking. Als je bijvoorbeeld door iemand wordt aangevallen, kun je twee dingen doen: als je denkt dat de ander sterker is ga je liever op de vlucht, maar als je denkt dat je de ander kunt overmeesteren durf je het gevecht aan te gaan.

Vanuit de psychologie weten we dat de twee bekendste reacties op innerlijke pijn en bedreigende ervaringen zich laten beschrijven als vluchtreacties (die gebaseerd zijn op vrees) of vechtreacties (die gebaseerd zijn op boosheid). Vluchtreacties en vechtreacties kunnen ook samen gaan. Het zijn reacties die voortkomen uit de krachtbronnen van je oude natuur. Deze reacties geven verlichting aan je gekwetste en beschadigde gevoelens, doordat je zelf iets DOET aan het probleem. Toch is die verlichting maar tijdelijk en onvolledig. Deze reacties leiden niet tot de oplossing, maar ze houden de onrust juist in stand. Deze veel voorkomende reacties worden in de volgende onderwerpen uitgewerkt:

  1. vluchtreactie
  2. vechtreactie
  3. boosheid
  4. bitterheid en wrok
  5. zelfbeklag
 

Reageren vanuit je nieuwe natuur

Wanneer je beproefd wordt kan het veel moeite kosten voor om je situatie van Gods kant te willen bekijken, maar dat leidt wel tot de oplossing. Een gezonde reactie bestaat naar mijn mening uit:

  1. vluchten naar God om je hulp van Hem te verwachten,
  2. waar je je waaromvragen mag stellen,
  3. schuilen bij God om bij Hem vrede en troost te vinden
  4. en hulp van God te verwachten.
 

Oplossing

Tot een echte innerlijke afronding en overwinning bij een ernstige beproeving kom je pas na een tijd van verwerking, totdat je het volgende hebt leren doen:

  1. loslaten wat je kwijt bent geraakt
  2. vergeven wie je iets heeft aangedaan
  3. levensaanvaarding om op een innerlijk vernieuwde manier met God verder te kunnen leven

Afhankelijk van de soort beproeving en de mate waarin je geloof is gegroeid kan het een korter of een langer proces zijn.

 

Waak en bid

Toen Jezus voor de grootste beproeving van zijn aardse leven stond, ging Hij met zijn discipelen naar de olijfgaard Getsemane om daar met de Vader over te spreken. Jezus zei tegen hen:

"Waakt en bidt, dat gij niet in verzoeking komt; de geest is wel gewillig, maar het vlees is zwak." (Marcus 14:38, NBG1951)

Jezus wist dat niet alleen Hij zelf, maar ook zijn discipelen de komende dagen door een ernstige crisis zouden gaan. Jezus spoorde hen dringend aan om:

  1. waakzaam te zijn - hun verstand gebruiken, zodat ze niet onderuit zouden gaan.
  2. te bidden - want door gebed tot God zouden ze de nodige kracht en hulp ontvangen.

De discipelen moesten ervoor oppassen dat ze zich niet lieten overmeesteren door hun gevoelens, die zouden worden aangestuurd vanuit hun oude natuur en hun natuurlijke overlevingsinstinct. Hun geestelijke kracht was nog heel klein omdat de Heilige Geest nog niet was gekomen, maar toch zouden ze door gebed voldoende geestelijke kracht kunnen ontvangen om het goed te kunnen verwerken.

Uit de lijdensgeschiedenis blijkt dat de discipelen niet wakker zijn gebleven, niet waakzaam bleven en niet weerbaar waren tegenover de beproeving die ze moesten ondergaan. Ze gingen allemaal onderuit, Johannes nog het minst en Petrus het meest (behalve Judas die Jezus verraden heeft). Na de komst van de Heilige Geest zouden de apostelen in staat zijn om zelfs onder de hevigste beproevingen stand te houden.

 

Verwerkingsproces

Het goed verwerken van een beproeving bestaat niet uit het zo snel mogelijk opvolgen van een stappenplan of van een serie goed gekozen Bijbelteksten. Zo werkt het niet. Bij de verwerking moet je je kracht putten uit God (de geestelijke kant van de verwerking). Voordat je daartoe in staat bent, heeft je ziel vaak tijd nodig om de balans tussen je gevoel en je verstand te herstellen. Je gevoel zegt vaak iets heel anders dan wat je verstand krijgt aangereikt uit Gods Woord en het kost strijd om de emoties ondergeschikt te maken aan de waarheid van Gods Woord.

Voor sommige soorten beproevingen (zoals rouwverwerking, verwerking van blijvend verlies van gezondheid, verwerking van traumatische gebeurtenissen) is het normaal dat dit lang duurt. Geef jezelf dan voldoende tijd voor verwerking en probeer het proces niet te versnellen, want dan doe je er uiteindelijk langer over. Vertrouw op Gods wijsheid, hulp en aanwezigheid en laat je dit fundament van je leven niet afnemen door twijfel en vrees. Dit is een strijd waar je erg moe van kan worden. De overwinning komt je niet aanwaaien, maar met Gods hulp is die wel voor 100% gegarandeerd, ook al kan de uitkomst anders uitpakken dan je van tevoren hoopt.

 Volgend onderwerp: 6.3.3. Vluchtgedrag 

HELPDESK

 

Beschrijving van allerlei bijzonderheden over de Herschepping Bijbelstudies.

- Wat is Herschepping?
- Achtergrond
- Vier aspecten
- Wijzigingen
- Copyright

 

 

 

 

Helpdesk

Zoekmogelijkheden
- Overzicht zoek­mogelijkheden
- Tips voor zoektermen
- Inhoudsopgave (kort)
- Inhoudsopgave (lang)
- Trefwoord index
- Bijbeltekst index

 

 

 

Helpdesk

Diversen
- PDF bestanden
- Vragen voor Bijbelkringen
- Thema's voor Bijbelkringen
- Thema's kerkelijk jaar

Herschepping Bijbelstudies - versie 3.1.